1. An Dương Vương.

Dưới sự lãnh đạo của Thục Phán An Dương Vương (?- 208 TCN/179 TCN), người dân Âu lạc đã đánh bại đội quân xâm lược nhà Tần - một trong những triều đại phong kiến mạnh của lịch sử Trung Quốc. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định An Dương Vương chính là vị vua đã khai sinh ra nghệ thuật chiến tranh du kích - kiểu được sử dụng rất nhiều và luôn thắng lợi trong các trận đánh sau này.

2. Triệu Quang Phục (524-571)

Triệu Quang Phục là tướng dưới triều đại của Lý Nam Đế. Ông đặc biệt có tài cầm quân và được hoàng đế nhà Tiền Lý trao lại binh quyền trước khi băng hà. Triệu Quang Phục đã đánh đuổi đội quân xâm lược đông đảo của nhà Lương do tướng Trần Bá Tiên - người sau này lập nên nhà Trần ở Trung Quốc - chỉ huy. Bằng chiến thuật đánh du kích ở vùng sông nước Khoái Châu (Hưng Yên), Triệu Quang Phục giết viên tướng Dương Sàn, giành lại độc lập từ năm 545 đến 571

3. Phùng Hưng

Phùng Hưng (?-791) ở làng Đường Lâm, thuộc Giao Châu, nay là Sơn Tây, Hà Nội (theo sách Đại Việt sử ký toàn thư) . Ông vốn con nhà hào phú, có sức vật trâu, đánh hổ. Khoảng năm 766, Phùng Hưng cùng em trai mình là Phùng Hải nổi dậy chống lại ách thống trị của nhà Đường. Lúc bấy giờ, dưới sự chỉ huy của Phùng Hưng, nghĩa quân đã đánh bại kẻ thù xâm lược phương Bắc, khiến viên đô hộ phủ Cao Chính Bình sợ quá phát bệnh mà qua đời.

4. Ngô Quyền (897-944)

Ông cũng là người làng Đường Lâm. Ông có tài cầm quân, được chủ tướng Dương Đình Nghệ tin yêu và gả con gái. Sau khi Dương Đình Nghệ qua đời, Ngô Quyền tiếp tục con đường sự nghiệp của bố vợ. Ông đánh bại Kiều Công Tiễn và tiêu diệt 200.000 quân Nam Hán xâm lược do hoàng tử Lưu Hoằng Tháo chỉ huy. Theo sử sách, chỉ bằng một trận Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền đã khiến vua Nam Hán khiếp vía, bỏ mộng xâm chiếm nước ta. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là mốc son chói lọi trong sử Việt, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn 1.000 năm.

5. Đinh Tiên Hoàng

Sau khi Ngô Quyền qua đời, đất nước lại vào thời kỳ loạn lạc, các sứ quân thi nhau chiếm cứ chia năm xẻ bảy. Tình trạng nội chiến liên miên chỉ kết thúc khi Vạn thắng vương Đinh Tiên Hoàng (924-979) xuất hiện. Sau khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, đất nước thống nhất, giang sơn thu về một mối.

6. Lê Hoàn (941-1005)

Ông là một trong những vị vua trong sử Việt đa tài ở nhiều các lĩnh vực như quân sự, chính trị, ngoại giao… Dưới thời ông, Đại Cồ Việt đạt được những thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực, đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của nhà Tống năm 981, đặt nền móng ngoại giao cho nước Việt. Không chỉ khiến quân Chiêm Thành khiếp sợ, Lê Hoàn còn khiến triều đình phương Bắc nể phục.

7. Trần Thánh Tông

Nhà Trần 3 lần đánh bại Mông - Nguyên, đội quân xâm lược hùng mạnh bậc nhất trong lịch sử. Chiến công đó mang đậm dấu ấn của những nhà cầm quân tài ba như Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật… Dù trong quá khứ, hiện tại hay tương lai chúng ta cũng không thể quên vai trò của Trần Thánh Tông trong cả 3 cuộc chiến. Cụ thể, ông tham gia đánh giặc từ khi còn là hoàng tử Trần Hoảng trong cuộc chiến tranh chống quân Mông Cổ lần thứ nhất năm 1258, thái Thượng hoàng Trần Thánh Tông trong kháng chiến chống Mông - Nguyên lần thứ hai và thứ ba vào các năm 1285, 1287-1288.

8. Lê Thái Tổ

 Tướng Lê Lợi lãnh đạo quần hùng đánh đuổi quân Minh xâm lược, giành lại độc lập sau 20 năm bị xâm chiến. Ông đã có nhiều quyết định quân sự sáng suốt, mang tính bước ngoặt quan trọng cho cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi. Những chiến công lừng lẫy đó đã nói lên tài năng kiệt xuất của ông. Theo các tư liệu lịch sử còn lưu lại, trong 10 năm kháng chiến chống quân Minh (1418-1427).

9. Nguyễn Phúc Tần

Nguyễn Phúc Tần (1620-1687) tước hiệu là Dương Quận Công, được người Đàng trong gọi là chúa Hiền. Ông là con trai thứ hai của chúa Nguyễn Phúc Lan và là vị chúa thứ tư của dòng họ Nguyễn. Ngay từ khi chưa nắm quyền, chúa Nguyễn Phúc Tần đã lập nhiều công trạng. Trong đó, chiến công hiển hách nhất của ông là đánh bại hạm đội trên biển của công ty Đông Ấn, Hà Lan năm Giáp Thân 1644. Đây được cho là lần đầu tiên người Việt đánh bại phương Tây trên biển.

10. Quang Trung - Nguyễn Huệ

Quang Trung - Nguyễn Huệ là người đã đánh đổ cả hai tập đoàn thống trị phản động ở đàng Trong và đàng Ngoài, đồng thời là người lãnh đạo đất nước Đại Việt đánh tan đội quân xâm lược Xiêm và Mãn Thanh, thực hiện được khát vọng thống nhất đất nước của dân tộc vào cuối thế kỷ XVIII. Trong suốt hơn 20 năm chinh chiến, Nguyễn Huệ chưa hề chùn bước trước bất cứ khó khăn nào. Ông tin tưởng vào quần chúng, biết trọng dụng nhân tài và có niềm tin tuyệt vời vào khả năng của mình. Vậy nên ông được gọi là vị tướng bất khả chiến bại. Chiến thắng Đống Đa - mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789, chỉ trong vòng 5 ngày, vua Quang Trung đã tiêu diệt trên 20 vạn quân Thanh. Đây là một chiến công hiển hách, so sánh với chiến công của các danh tướng Đông Tây kim cổ trên thế giới, là niềm hãnh diện của dân tộc Việt Nam. Dù cuộc đời ngắn ngủi 40 năm với bao dự định còn dang dở, song tên tuổi cùng sự nghiệp vĩ đại của Quang Trung - Nguyễn Huệ đã đi vào lịch sử dân tộc với những chiến công lừng lẫy, với hình tượng người anh hùng áo vải cờ đào.