Với mục đích là nơi sinh hoạt của đồng hương, đồng thời là nơi thờ cúng, thể hiện tín ngưỡng tâm linh; 5 hội quán do người Hoa xây dựng tại Hội An dưới đây là điểm đến mà nhất định du khách không nên bỏ qua khi tới Hội An.

1. Hội quán Quảng Đông

Hội quán Quảng Đông nằm ở phía Đông Bắc chùa Cầu. Đây là công trình kiến trúc được xây dựng công phu, độc đáo. Trong chính điện có thờ Quan Công, ngựa Bạch, Xích thố. Ngoài ra, hội quán còn thờ Tài Bạch tinh quân và Phước Đức Chánh thần. Ở giữa sân có đắp hình rồng uốn lượn lớn ở giữa hồ nước theo tích truyện “lý ngư hóa long”.

Vào mỗi dịp rằm tháng giêng, tại hội quán Quảng Đông sẽ diễn ra lễ hội nguyên tiêu, cúng giỗ tiền hiền. Đây sẽ là dịp có nhiều nghi lễ truyền thống, các hoạt động tín ngưỡng được diễn ra nhằm cầu mong cho năm mới thuận lợi và máy mắn.

2. Hội quán Trung Hoa

Hội quán Trung Hoa hay còn được gọi là hội quán Dương Thương. Hội quán nằm tại trung tâm phố cổ Hội An. Hội quán được xây dựng vào năm 1741. Qua thời gian và trải qua nhiều lần trùng tu nhưng hội quán vẫn giữ được nguyên lối kiến trúc ban đầu.

Được xây dựng theo hình chữ “Quốc”, các công trình hội quán gồm: Tiền điện, chánh điện và hai tòa nhà Đông Tây. Ở giữa chính điện có bức hoành đá chạm khắc bốn chữ “Trung Hoa Hội Quán”, bức hoành phía sau thì có chạm 4 chữ “Thiên hạ vi công” – vốn được lấy nguyên mẫu theo thủ bút của Tôn Trung Sơn.

Hội quán Trung Hoa chính là nơi giao lưu, gặp mặt chung của hội đồng hương người Hoa tại Hội An, đầy đủ của cả 5 bang Phúc Kiến, Triều Châu, Gia ứng, Hải Nam và Quảng Đông.

3. Hội Quán Phước Kiến

Hội quán được xây dựng vào khoảng năm 1757, tiền thân trước đây vốn là ngôi chùa thờ Phật. Năm 1697, thương nhân Phước Kiến đến Hội An đã mua lại ngôi chùa chuyển thành nơi hội họp đồng hương và thực hiện các tín ngưỡng tâm linh.

Hội quán Phước Kiến được xây dựng theo lối kiến trúc hình chữ Tam. Qua cổng tam quan, dọc theo lối đi, hai bên tường được đắp nổi hình cửu long uốn lượn – giống với kiến trúc Cửu Long Bích trong Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh.  

Công trình chính ở hội quán bao gồm tiền điện, nhà Đông Tây, chính điện và hậu điện theo kiểu “nội công ngoại quốc”. Tại chính điện thờ Thiên hậu Thánh mẫu – người cứu giúp những người Hoa bị nạn trên biển. Cạnh đó còn có mô hình thuyền buồm – được mô phỏng giống với thuyền mà thương nhân người Hoa vượt biển sang Hội An để buôn bán

4. Hội Quán Triều Châu

Hội quán Triều Châu được xây dựng vào khoảng năm 1845. Kiến trúc hội quán theo kiểu “Nội công ngoại quốc” theo hướng Nam – Tây Nam. Nhà tiền điện được xây dựng chủ yếu bằng gỗ, đá. Tại chính điện thờ tượng Phục Ba tướng quân, là vụ thần phù hộ thuận buồm xuôi gió, chuyên trị sóng và gió biển. Ngoài ra còn thờ Tài Bạch tinh quân và Phước Đức chánh thần và các bậc tiền hiền, hậu hiền của các bang Triều Châu.

Cũng vào dịp Tết Nguyên tiêu hằng năm, hội quán sẽ tổ chức lễ cầu phước và cúng giỗ tiền hiền

5. Hội Quán Quỳnh Phủ

Hội quán Quỳnh Phủ xây dựng vào năm 1875. Hội quán được xây dựng theo kiểu chữ quốc. Nhà tiền điện xây dựng theo kiến trúc nên ít có các nét chạm trổ điêu khắc đặc trưng. Tại chính điện, các khám thờ đều được chạm khắn tinh vi, sắc nét thẻ hiện nghệ thuật điêu khắc truyền thống.

Đặc biệt nhất tại hội quán Quỳnh Phủ là bức chạm khắc nổi, mạ vàng tái hiện lại khung cảnh sinh hoạt trong tam giới “trời, đất, thủy cung” vô cùng hoành tráng, lộng lẫy và uy nghi.