Ẩm thực Đồng Văn: Trọn vị vẹn hương văn hóa miền sơn cước
Ẩm thực Đồng Văn với các món đặc sản của đồng bào dân tộc Mông là dấu ấn đặc sắc mà du khách nhất định phải thử khi ghé đến vùng đại ngàn Tây Bắc.
Cao nguyên đá Đồng Văn nổi tiếng bởi vẻ đẹp hùng vĩ, hoang sơ. Dù đá và sỏi là điều đã tạo nên vẻ đẹp khác biệt của thiên nhiên Đồng Văn nhưng nó cũng mang đến sự khắc nghiệt cho cuộc sống nơi đây. Thiếu đất, thiếu nước, người dân khó lòng canh tác đa dạng các loại hoa màu, cũng vì thế mà từng cọng rau, lõi bắp cũng trở thành thứ nguyên liệu quý giá của đồng bào dân tộc Mông sống trên mảnh đất Đồng Văn. Ấy thế mà chính nhờ đó, ẩm thực Đồng Văn đã trở thành một mảnh ghép mộc mạc, sáng tạo và đầy sức sống trong nền ẩm thực Việt Nam. Sự độc đáo này đã được travel blogger Khoai Lang Thang truyền tải rất rõ qua vlog sau, cùng chúng tôi theo dõi hành trình khó quên ở Đồng Văn của anh chàng này nhé.
Phở Tráng Kìm
Điểm khác biệt lớn nhất của phở Tráng Kìm là phần nước phở không được nấu theo quy chuẩn nước phở Hà Nội mà chỉ được nấu từ xương heo, xương gà, gừng, nghệ, thảo quả... Các nguyên liệu giản đơn này đã tạo nên phần nước dùng thơm ngọt, béo nhẹ, có màu hơi ngả vàng vì mỡ gà và nghệ. Phần sợi phở được tráng và cắt thủ công nên có bản to hơn, kết cấu cũng mềm và mướt hơn sợi phở thông thường. Màu sắc sợi phở cũng không phải là màu trắng đục mà là màu trắng hơi ngả hồng vì được làm từ gạo Bao Thai đỏ, gạo Bao Thai trắng và cơm nguội pha theo tỉ lệ đặc biệt. Và để có một tô phở Tráng Kìm ngon thì cũng không thể bỏ qua phần thịt gà thả đồi săn chắc - đặc sản của vùng cực bắc Việt Nam.
Sợi phở Tráng Kìm được làm thủ công. Ảnh: @kieuhuong.nguyen
Phở Tráng Kìm là loại phở được nấu cùng gà thả đồi đặc trưng của vùng núi rừng Tây Bắc. Ảnh: @kieuhuong.nguyen.
Món mèn mén
Khác với hầu hết người dân Việt Nam thường ăn cơm, thực phẩm hàng ngày của người đồng bào dân tộc Mông là món mèn mén được làm từ loại ngô tẻ địa phương. Vùng núi đá Đồng Văn khắc nghiệt không dễ để trồng lúa, vì vậy đồng bào người Mông thường trồng và trữ ngô trong nhà để làm món mèn mén phòng khi nhà hết gạo. Ngô tẻ phải được phơi thật khô trước khi trải qua nhiều công đoạn chế biến mới tạo ra được món mèn mén tơi ngon.
Công đoạn pha nước vào mèn mén đòi hỏi người nấu phải có nhiều kinh nghiệm. Ảnh: Khoai Lang Thang.
Sau khi phơi khô, tách hạt, người dân sẽ chọn những hạt ngô tròn và mẩy nhất để đem đi xay thành bột. Bột ngô xay xong sẽ được sàn để loại bỏ sạn rồi mới pha thêm chút nước. Đây là công đoạn đòi hỏi nhiều kinh nghiệm của người làm vì thêm nước quá nhiều bột sẽ bị nát, thêm quá ít bột sẽ bị khô. Phần bột này sẽ được hấp hai lần, xen kẽ với công đoạn thêm nước. Tùy vào loại ngô khác nhau mà thời gian hấp cũng khác nhau. Có thể nói đây chính là món ăn kết hợp giữa tinh hoa của đất trời Đồng Văn với sự dạn dày kinh nghiệm của những người phụ nữ Mông trên vùng đất cằn cỗi này.
Món mèn mén trở nên hấp dẫn hơn sau khi được xào chung với mỡ heo rừng. Ảnh: Khoai Lang Thang.
Canh tổ chúa
Dù cái tên khá lạ nhưng ở phương diện nào đó có thể nói đây là món “canh đậu hũ” được nấu theo phong cách người Mông. Món ăn được chế biến bằng cách đem sữa đậu nành nấu chung cùng cải mèo, sau đó cho thêm nước chua (là nước canh tổ chúa để qua ngày cho lên men). Món mèn mén tơi khô, dùng kèm với canh tổ chúa chua chua, thơm lừng mùi đậu hũ và ngò gai là những món ăn quen thuộc trong bữa ăn của người đồng bào Mông tại Đồng Văn.
Cùng với mèn mén, canh tổ chúa cũng là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm người Mông trên cao nguyên đá Đồng Văn. Ảnh: Khoai Lang Thang.
Ẩm thực Đồng Văn quả là độc đáo, bạn nhỉ? Nếu được một lần đến với vùng đất Tây Bắc như Khoai Lang Thang, bạn đừng bỏ qua cơ hội thưởng thức đặc sản của đồng bào dân tộc người Mông để làm trọn vẹn hơn trải nghiệm của bản thân nhé.
