Nghiên cứu kinh nghiệm trong triển khai phát triển kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự tại các nước và khu vực, bài viết đề xuất một số giải pháp góp phần phát triển hiệu quả kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự vùng duyên hải Nam Trung Bộ.

Phát triển kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự tại các nước và khu vực

Vấn đề an ninh trật tự luôn được các Chính phủ đặt ra trong chiến lược phát triển du lịch của các quốc gia. Tất cả các nước đều coi trọng đến vấn đề đảm bảo an ninh, an toàn, trật tự xã hội vì đó không chỉ là yếu tố thu hút khách du lịch tại các điểm đến mà còn là điều kiện cần thiết để thực hiện chiến lược phát triển du lịch của quốc gia. 

Tại một số nước châu Á

Thái Lan: Là quốc gia có lợi thế về phát triển kinh tế du lịch biển với tổng chiều dài bờ biển là 3219 km, có nhiều đảo lớn nhỏ trên Vịnh Thái Lan và biển Andaman với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc… Hàng năm, kinh tế du lịch phát triển mang lại nguồn thu chiếm 6,5% GDP cho Thái Lan, tạo ra nhiều việc làm ổn định, là nguồn phân phối thu nhập cho rất nhiều ngành công nghiệp khác. Nhưng cùng với sự phát triển của du lịch, số lượng lớn du khách ngày càng tăng cũng đã kéo theo tình trạng mất an ninh trật tự tăng lên.

Để ngăn chặn tình trạng mất an ninh trật tự trong quá trình phát triển du lịch, Chính phủ Thái Lan đã thành lập lực lượng Cảnh sát du lịch Thái Lan - Cơ quan chuyên trách nhằm tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ giữ gìn an ninh trật tự cho các địa điểm du lịch cũng như mở rộng hỗ trợ cho cảnh sát địa phương. Đồng thời, Chính phủ nước này cũng thành lập Ủy ban an ninh mới nhằm đảo bảo an toàn cho khách du lịch sau khi xảy ra hàng loạt vụ tấn công đánh bom tại các địa điểm du lịch nổi tiếng ở Thái Lan. 

Hàn Quốc: Là quốc gia ở Đông Á, được bao bọc chủ yếu là biển, với 2.413 km đường bờ biển và khoảng 3.000 hòn đảo nhỏ là một điểm đến thu hút rất nhiều khách du lịch trên thế giới, trong những năm qua, Hàn Quốc đã chú trọng phát triển kinh tế du lịch một cách bài bản. Hàn Quốc có kế hoạch rõ ràng như đào tạo nhân lực, xây dựng các khu du lịch, quảng bá du lịch, tổ chức các sự kiện du lịch tầm cỡ quốc tế, xây dựng hệ thống thông tin và truyền bá ra thế giới.

Để nâng cao chất lượng du lịch quốc gia, Hàn Quốc đã thành lập “đội quân đặc biệt” là lực lượng Cảnh sát du lịch - Những người có ngoại hình lý tưởng và phải trải qua một khóa huấn luyện khá bài bản và chặt chẽ về ngoại ngữ và kiến thức cơ bản về du lịch, có thể nói được nhiều thứ tiếng, phổ biến nhất là Anh, Nhật, Trung. Nhiệm vụ chính của Cảnh sát du lịch là bảo vệ du khách khỏi nạn trộm cắp, lừa đảo; bảo vệ du khách khỏi bị “chặt chém” trong lúc họ lưu trú tại thủ đô Hàn Quốc; hướng dẫn, giúp đỡ các du khách trong trường hợp họ bị lạc đường; đảm bảo trật tự, hạn chế việc người bán hàng và các xe taxi tăng giá ép khách...

Singapore: Là một Quốc đảo nằm trên tuyến đường biển huyết mạch của thế giới, có hệ thống cảng biển hiện đại, an toàn và hiệu quả, nhiều khu du lịch biển nổi tiếng như Sentosa, Sky Park, tượng Ngư Sư Merlion… Singapore có lợi thế rất lớn về phát triển du lịch biển và du lịch là ngành kinh tế phát triển thịnh vượng, thu hút nhiều ngoại tệ về cho quốc gia. Singapore còn nổi tiếng sạch sẽ và có cảnh quan tuyệt đẹp ở khu vực Đông Nam Á. Đây chính là yếu tố thu hút lượng du khách khắp nơi trên thế giới đến tham quan, du lịch Singapore.

Để phát triển ngành kinh tế du lịch biển, Tổng cục Du lịch Singapore đã thực hiện cơ cấu lại các bộ phận chức năng trong Tổng cục Du lịch để tăng hiệu quả hoạt động quản lý của cơ quan này; có chiến lược xúc tiến, quảng bá du lịch thông qua các văn phòng đại diện ở nước ngoài; tạo ra sản phẩm mới độc đáo để hấp dẫn du khách gắn kết với hoạt động thương mại, nhằm khắc sâu hình ảnh đất nước Singapore trong tiềm thức của du khách. Bên cạnh những biện pháp thúc đẩy phát triển du lịch biển, Chính phủ Singapore còn thực hiện nhiều giải pháp để đảm bảo an ninh, trật tự tại các khu du lịch biển nhằm tạo sự yên tâm, thoải mái cho du khách khi tham quan tại đây.

Cụ thể, Chính phủ Singapore đưa ra quy định chặt chẽ về an ninh trật tự và chế tài xử phạt rất nặng góp phần làm lành mạnh môi trường du lịch như: Nghiêm cấm hút thuốc nơi công cộng, nếu vi phạm bị phạt 500 SGD; nghiêm cấm hành vi nhai kẹo cao su (nếu vi phạm bị phạt 1000 SGD và phải lao động công ích trong 10 giờ)... 

Tại một số nước châu Âu – Mỹ

Tây Ban Nha: Là quốc gia nằm ở phía Tây Nam của châu Âu, có gần 5.000 km đường bờ biển với những bãi tắm quyến rũ nhất thế giới như Barcelone, Saint Sebastián, Valence, Marbella… phát triển du lịch biển là thế mạnh hàng đầu của Tây Ban Nha.

Để bảo vệ khách du lịch đóng cửa nhiều bãi biển để ngăn ngừa du khách khỏi bị sứa biển tấn công; cử các tàu tuần tra dọc bờ biển nhằm phát hiện những đàn sứa trôi nổi về phía bờ, cắm cờ màu đỏ để cảnh báo những người đi bơi tránh xa vùng biển này. Tại các bãi biển, có các poster khuyến cáo, chỉ dẫn về an toàn rất chi tiết và cụ thể. Cách thức quản lý hoạt động du lịch biển hiệu quả, đem đến sự an tâm, thoải mái cho du khách đã giúp các bãi biển Tây Ban Nha trở thành một trong những địa chỉ du lịch hàng đầu thế giới. 

Ở Mỹ, kinh nghiệm của Tiểu bang Hawaii trong phát triển du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự cũng được đánh giá là mô hình hiệu quả. Hawaii được coi là thiên đường du lịch với những bãi tắm, môn thể thao lặn biển, lướt ván nổi tiếng trên thế giới. Cùng với các chiến lược, kế hoạch phát triển du lịch, chính quyền Tiểu bang đã xây dựng mô hình chiến lược về an toàn, an ninh nhằm chống các loại tội phạm, các hiện tượng tiêu cực, tạo môi trường an ninh, an toàn cho du khách đến Hawaii và các điểm du lịch. Mục tiêu của chiến lược an toàn, an ninh là: Phòng chống tội phạm bằng giáo dục cho du khách, dân cư, nhân viên du lịch về nguy cơ đối với sức khỏe và an toàn; Củng cố nỗ lực an ninh, phòng chống tội phạm; Thực thi tăng cường biện pháp an ninh sân bay, bến cảng, các khu vực trọng điểm du lịch cho khách và dân cư; Giải quyết các hoạt động tội phạm và tệ nạn tiêu dùng ma túy; Hỗ trợ, giúp đỡ người bị hại hoặc bị nạn trên địa bàn du lịch...

Bài học rút ra cho vùng Duyên hải Nam Trung Bộ

Từ thực tiễn phát triển kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự của các nước trên thế giới có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm đối với phát triển kinh tế du lịch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ thời gian tới như sau:

Chính quyền địa phương, các sở, ban, ngành, các doanh nghiệp du lịch cũng như người dân cần có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc đảm bảo an ninh trật tự trong phát triển kinh tế du lịch biển ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ; nhận thức sâu sắc về mối quan hệ hữu cơ giữa phát triển kinh tế du lịch biển với đảm bảo an ninh trật tự.

Sự phối hợp quản lý trong lĩnh vực du lịch và an ninh trật tự: Các cơ quan quản lý cần phối hợp, kiểm tra, thanh tra, xử lý kịp thời những tình huống cụ thể và giải quyết những vụ việc liên quan đến phát triển kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự; phối hợp hỗ trợ du khách để tránh đi những hình ảnh xấu, quảng bá hình ảnh đẹp về điểm đến an toàn và văn minh.

Tăng cường nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế du lịch biển gắn với đảm bảo an ninh trật tự vùng biển. Cụ thể là cần tăng cường đầu tư nguồn lực tài chính để xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch tiên tiến, hiện đại, đáp ứng nhu cầu cao của du khách và xu thế du lịch biển trên thế giới; đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện, khoa học công nghệ tiên tiến cho công tác đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn du lịch biển, công tác khắc phục thảm họa, rủi ro trong du lịch biển.

Đầu tư nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Du lịch và lĩnh vực an ninh trật tự: Cần xây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành Du lịch chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế du lịch biển hiện đại. Đồng thời, xây dựng, đào tạo, huấn luyện các đơn vị, lực lượng chuyên trách đảm bảo an ninh trật tự trong phát triển kinh tế du lịch biển chuyên nghiệp, hoạt động hiệu quả và tạo dấu ấn của điểm đến an toàn, văn minh.

Cần chung tay vượt qua những rủi ro về môi trường biển: Cần có các kế hoạch phòng chống rủi ro, xử lý khủng hoảng khi gặp những sự cố về môi trường biển, an ninh biển ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch như: Nước biển dâng, bão biển, sóng thần; vấn đề tội phạm khủng bố hay dịch bệnh lây lan nghiêm trọng ở các địa bàn du lịch biển…