Trên chặng hành trình về các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có một câu chuyện không hề xa lạ vào mỗi dịp lễ, Tết hằng năm đó chính là kẹt xe. Đây được coi là một “đặc sản” vào dịp Tết đến, xuân về hay vào các ngày lễ lớn. Chuyện quen thuộc đến nỗi, nhiều người đã dự phòng trước cho tình huống này là chuẩn bị hạt dưa, hạt hướng dương để ăn dần trong lúc chờ đợi, đành chấp nhận lực bất tòng tâm.

Đường xá xuống cấp, mất an toàn giao thông

Năm ngoái, câu chuyện về người đàn ông bất lực đứng cắn hạt dưa vì kẹt xe trên quốc lộ 50 hướng từ quận 8 sang huyện Bình Chánh để đi về nghĩa trang Đa Phước và các tỉnh miền Tây được Zing đưa tin khiến nhiều người quan tâm. Chuyện kẹt xe dường như không mới, nhưng có lẽ nhiều người muốn biết đến cách thích nghi với kẹt xe của các cánh tài xế. 

ĐBSCL hiện là nơi sinh sống của hơn 20 triệu người dân trong cả nước, thế nhưng hiện tại hệ thống hạ tầng giao thông nơi đây chưa thực sự xứng tầm. Toàn vùng mới chỉ có hơn 40km đường cao tốc, trong khi có tới 80% khối lượng hàng hóa của vùng phải vận chuyển bằng đường bộ tới các cảng tại TP.HCM.

Vùng đất này có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng và nhiều hơn nữa là tiềm năng phát triển nông nghiệp - thủy sản - công nghiệp - du lịch và dịch vụ.

Vào ngày 13/6 vừa qua, thảo luận về báo cáo kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước trước Quốc hội, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến về thúc đẩy các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và đặc biệt lưu tâm đến những bất cập trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông tại ĐBSCL, cụ thể là việc đường xá xuống cấp, thiếu vốn đầu tư, chưa có chính sách thực sự thu hút.

Hiện nay, từ TP.HCM về miền Tây, người dân có thể theo ba tuyến quốc lộ: Quốc lộ 50, quốc lộ 1A và quốc lộ N2. Cả ba tuyến đường này đều qua cửa ngõ tỉnh Long An, nơi có nhiều nút thắt và thường quá tải vào dịp lễ, Tết. 

Theo ý kiến của đại biểu Hoàng Văn Liên (Long An), quốc lộ N2 dài 81 km kết nối TP.HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và vùng Đồng Tháp Mười đang tồn tại nhiều bất cập. Theo ông, dù đã được đầu tư tương đối đồng bộ, nhưng đoạn từ Mỹ An (Đồng Tháp) đến Mỹ Hòa (Long An) thì đường rất hẹp, xuống cấp nghiêm trọng, chật chội. Đây cũng là điểm nóng về mất an toàn và thường xuyên kẹt xe.

Ngoài ra, đoạn quốc lộ 62 cũng thường xuyên xảy ra ùn tắc và tai nạn do mật độ tham gia giao thông rất cao. Tuyến đường này cần sớm được quan tâm, đầu tư và nâng cấp để thúc đẩy kinh tế cả vùng Đồng Tháp Mười.

Nhiều tuyến công trình đang được xúc tiến, xây dựng

Vấn đề hạ tầng giao thông không chỉ ảnh hưởng đến sự tăng trưởng bền vững của kinh tế, xã hội mà còn có những tác động đến các ngành du lịch, dịch vụ tại địa phương. Ở những nơi du lịch, dịch vụ phát triển thường có điều kiện giao thông, đi lại thuận tiện. Giao thông và du lịch là những vấn đề có thể gắn kết cùng nhau giải quyết để phát triển. 

Theo các doanh nghiệp du lịch, việc quy hoạch, phát triển, kết nối du lịch giữa các địa phương hiện nay vẫn phải phụ thuộc rất nhiều vào cơ sở hạ tầng đang có. Nếu hệ thống giao thông kết nối giữa các vùng chưa đồng bộ thì rất khó đáp ứng nhu cầu phát triển chung, vô tình tạo thành “điểm nghẽn” không mong đợi.

Trước các khúc mắc này, Chính phủ cho biết sẽ tập trung đầu tư các dự án có tính chất liên kết vùng, liên kết các tiểu vùng tại ĐBSCL như vùng Đồng Tháp Mười, bán đảo Cà Mau, tứ giác Long Xuyên, liên vùng giữa ĐBSCL với TP.HCM. Đồng thời tập trung đầu tư trục đường từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây.

Hiện nay, nhiều tuyến công trình giao thông kết nối các vùng đang được xúc tiến, xây dựng. Cụ thể, 2 công trình Vành đai 3 và Vành đai 4 của TP.HCM (vừa giảm kẹt xe ở thành phố, vừa tạo giao thông liên vùng Tây Nam Bộ và Ðông Nam bộ mà không phải vào nội thành TP.HCM); 3 công trình kết nối dọc ÐBSCL với TP.HCM gồm: Cao tốc TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau, QL60 và QLN2; 4 công trình kết nối ngang ÐBSCL gồm: QL62, QL30, QL91 và QL80 - kết nối các tỉnh ÐBSCL với Campuchia. 

Theo ý kiến của lãnh đạo một số địa phương, việc đầu tư nguồn vốn ngân sách vào hạ tầng giao thông sẽ đồng thời tăng cường thu hút đầu tư vào các hoạt động du lịch, lữ hành và các ngành nghề liên quan. Vùng ĐBSCL có lợi thế, ưu tiên về các loại hình du lịch đường thủy vì nhiều kênh rạch, sông ngòi để vừa tập trung phát triển kinh tế và có thể tận dụng để làm du lịch, dịch vụ.

ĐBSCL là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất của cả nước, đóng góp 50% sản lượng lúa, 65% sản lượng nuôi trồng thủy sản và 70% các loại trái cây, 95% lượng gạo xuất khẩu và 60% sản lượng cá xuất khẩu. Đồng thời có vị trí thuận tiện trong giao thương với các nước ASEAN và Tiểu vùng sông Mê Kông.