Từ ngày đại dịch Covid-19 bùng phát trên mảnh đất Mỹ, các công ty của quốc gia này đã lâm vào cảnh phá sản với tốc độ nhanh nhất trong 10 năm qua gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi lĩnh vực kinh tế.

Covid-19 chặng đường sống của doanh nghiệp

Theo báo cáo của trang dữ liệu doanh nghiệp phá sản BankruptcyData.com cho biết, hiện có 46 công ty phá sản ít nhất 1 tỷ USD đã nộp đơn phá sản theo chương 11 của Luật Phá sản Mỹ tính đến giữa tháng 8. Đây là con số kỷ lục, thậm chí nó còn vượt cả cơn khủng hoảng tài chính hồi năm 2009 khiến 38 công ty nộp đơn phá sản và cao hơn mức 18 công ty nộp đơn phá sản vào cùng kỳ năm ngoái. Tờ Financial Times đưa tin 157 công ty nợ ít nhất 50 triệu USD đã nộp đơn phá sản tại Mỹ trong năm nay, gồm 24 nhà bán lẻ lớn như JCPenney, Brooks Brothers và Neiman Marcus.

Cùng với đó, các công ty trong lĩnh vực dầu khí cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Theo đó, 33 công ty dầu khí nộp đơn phá sản trong năm nay, gồm Chesapeake Energy, Whiting Petroleum và Diamond Offshore Drilling... Theo báo cáo của Công ty Tư vấn và Nghiên cứu thị trường BofA Global Research, tổng nợ của các doanh nghiệp Mỹ, dưới hình thức trái phiếu hoặc khoản vay, đang ở mức cao kỷ lục 10.500 tỷ USD, tăng gấp 30 lần so với mức tương ứng cách đây khoảng nửa thế kỷ.

Theo Giám đốc điều hành của New Generation Research - công ty sở hữu BankruptcyData.com, ông Schlafman nhận định: “Đây là thời kỳ đầy khó khăn. Chúng ta đang ở thời điểm đầu của chu kỳ phá sản này. Nó sẽ lan rộng khắp các ngành công nghiệp khi chúng ta lún sâu hơn vào cuộc khủng hoảng”.

Cùng quan điểm đó, Công ty Bảo hiểm Euler Hermes cũng cho rằng, Mỹ sẽ là quốc gia có tỷ lệ phá sản cao nhất, tăng 57% vào năm 2021 so với năm 2019. Đồng thời, các quốc gia như Brazil, Anh, Tây Ban Nha và Trung Quốc có tỷ lệ lần lượt là 45%, 43%, 41% và 20%.

Trong báo cáo của Euler Hermes cũng có cảnh báo dịch Covid-19 đang tạo ra một “quả bom hẹn giờ” về việc mất khả năng thanh toán đối với doanh nghiệp, ước tính số công ty phá sản từ năm 2019 đến 2021 sẽ tăng 35%. Trước đó, hơn 460.000 doanh nghiệp đã phải đóng cửa vĩnh viễn trong quý I/2020 do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Trong đó có hơn một nửa doanh nghiệp còn chưa hoạt động đến 3 năm. Theo Tianyacha, hệ thống cơ sở dữ liệu thương mại chuyên thống kê số liệu công khai, trong số đó có 26.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu. Trong khi đó, Pháp có nguy cơ đón “làn sóng” doanh nghiệp phá sản kể từ tháng 9 khi các biện pháp khẩn cấp mà chính phủ đã liên tục duy trì để hỗ trợ doanh nghiệp hết hiệu lực.

Ồ ạt “gồng” lỗ

Giữa thời buổi nơi đâu cũng gánh chịu ảnh hưởng nặng nề do dịch Covid-19 gây nên, nhiều doanh nghiệp đã chọn cách ngừng hoạt động ở thị trường nước ngoài để đảm bảo sự sống còn trong nước. Công ty Muji U.S.A Ltd., công ty thuộc sở hữu của Tập đoàn bán lẻ Ryohin Keikaku (Nhật Bản), khi nộp hồ sơ xin phá sản tại bang Delaware - Mỹ. Theo hãng tin Bloomberg hồi tháng 7, công ty này có tổng tài sản và nợ trong khoảng 50-100 triệu USD và số chủ nợ từ 200/999.

Cụ thể, cửa hàng của Muji tại Mỹ đã phải đóng cửa từ giữa tháng 3 do đại dịch và các cửa hàng tại Mỹ hoạt động không có lời nhưng vẫn phải chịu chi phí hoạt động cao, làm chi phí tăng. Thị trường chính của Muji tại Nhật Bản cũng gồng gánh lỗ vì hàng loạt cửa hàng buộc phải đóng cửa do lệnh phong tỏa khiến doanh thu giảm mạnh.

Trong khi đó, cầm cự chưa hẳn là biện pháp hiệu quả trong ngành công nghiệp hàng không bởi khả năng cao từ giờ đến cuối năm các hãng hàng không vẫn không thể hoạt động. Thậm chí, ảnh hưởng này còn kéo dài sang cả năm 2021 và 2022 với nợ tăng và thu nhập giảm. Trên lý thuyết, hầu hết các hãng hàng không đều không đủ tiền để duy trì trong năm nhưng các hãng sẽ không đợi đến khi cạn tiền mới nộp đơn phá sản.

Theo Giám đốc quản lý Công ty S&P Global Ratings, ông Philip Baggaley nhận định, nếu tiền mặt bị thiếu hụt, tương lai phục hồi ngành hàng không vẫn ảm đạm, các hãng hàng không sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tuyên bố phá sản. Ông cũng nói thêm, cũng không thể kỳ vọng vào làn sóng sáp nhập trong ngành hàng không được bởi biện pháp này không thể giải quyết được vấn đề cơ bản là nhu cầu bay quá thấp.

Cùng với đó là sự sụp đổ của hãng hàng không đầu tiên tại khu vực châu Á Virgin Australia (Úc) hồi tháng 4 cho thấy các hãng hàng không yếu nhất trên thế giới không còn nhiều thời gian để tự cứu mình trước khi phá sản vì dịch Covid-19. Trước đó, Virgin Australia từng đề nghị chính phủ Úc cho vay để sống sót qua khủng hoảng nhưng bị từ chối.

Không chỉ có Virgin Australia, ngoài kia còn rất nhiều hãng hàng không khác cũng chật vật xin sự hỗ trợ từ chính phủ. Sau khi nộp đơn bảo hộ phá sản vào đầu tháng 8, ngày 2/9 hãng hàng không Virgin Atlantic Airways (Anh) cho biết hãng đã được tòa án chấp thuận gói giải cứu trị giá khoảng 1,6 tỷ USD, giúp duy trì hoạt động trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gây thiệt hại cho ngành công nghiệp hàng không toàn cầu. Dẫu vậy, hãng hàng không này cũng không thể chắc chắn sẽ khôi phục hoạt động trở lại mức trước thời điểm xảy dịch Covid-19 từ nay đến năm 2023.

Còn hãng hàng không Norwegian Air Shuttle (Na Uy) - hãng hàng không giá rẻ lớn thứ 4 châu Âu, ngày 28/8 kêu gọi thêm một gói giải cứu kinh tế khác chỉ vài tháng sau khi được chính phủ hỗ trợ xử lý nợ xấu thành vốn góp. Hôm 30/6, Aeromexico - một trong những hãng hàng không lớn nhất Mexico - đã thông báo nộp đơn xin bảo hộ phá sản tại Mỹ. Trước Aeromexico, 2 hãng hàng không lớn khác trong khu vực Mỹ Latin là LATAM (liên doanh giữa Chile và Brazil) và Avianca của Colombia cũng đã thông báo phá sản tại Mỹ hồi tháng 5/2020.