Với thế mạnh là những vườn cây ăn trái trĩu quả bốn mùa, ao cá, bến sông, những mái nhà lá nguyên sơ, nếp sống đôn hậu, thân thiện… du lịch miền Tây đang dần thu hút du khách từ những điều đơn sơ nhưng chân thành và gần gũi, tạo nét riêng cho du lịch vùng mình. Lượng du khách tăng kéo theo sự phát triển của các loại hình lưu trú, nổi bật nhất là homestay.

Du lịch miền Tây không ngừng đổi mới, tạo sự khác biệt

Đến với các tour du lịch miền Tây hiện nay, du khách được trải nghiệm các làng nghề truyền thống, các khu chợ nổi nhộn nhịp mang đậm văn hóa sông nước, hái trái cây, học làm bánh dân gian, làm vườn, tát mương bắt cá hay đơn giản là uống ly nước mát, thưởng thức món ăn Nam Bộ thơm ngon, nghĩa tình từ đôi bàn tay khéo léo của các cô, các chị miền Nam.

Trong năm 2019, các tỉnh, thành phía Tây của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã đón trên 33,4 triệu lượt khách du lịch. Các tỉnh: An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Cần Thơ, Hậu Giang, Kiên Giang và Sóc Trăng tiếp tục có những bước phát triển khá.

Các hoạt động du lịch tại các địa phương này cũng không ngừng đổi mới, tạo sự khác biệt, định vị, đồng bộ để tăng cường thu hút du khách trong và ngoài nước bằng các hoạt động lễ hội, sự kiện, quảng bá, đào tạo nguồn nhân lực, liên kết hợp tác để phát triển du lịch địa phương nói riêng và du lịch vùng nói chung.

Tỉnh An Giang đã đẩy mạnh khai thác điểm du lịch rừng tràm Trà Sư; Bạc Liêu tập trung xây dựng 2 điểm du lịch mới là Vườn chim Bạc Liêu và chùa Xiêm Cán, xây dựng giai thoại về “Công tử Bạc Liêu”; Cà Mau khai thác các tuyến du lịch xuyên Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, khánh thành các công trình có tính biểu tượng như cột cờ Hà Nội, đền thờ Lạc Long Quân… Trong khi đó, TP. Cần Thơ đẩy mạnh khai thác làng du lịch Mỹ Khánh còn Hậu Giang thì mở tuyến du lịch đường sông bằng cano phục vụ du lịch trên kênh xáng Xà No.

Nhìn chung, các địa phương trong vùng sẵn sàng hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau trong việc giới thiệu các điểm đến du lịch cho du khách trong và ngoài nước. Nhiều tỉnh thành còn bắt đầu nghiên cứu hợp tác xây dựng tour du lịch liên kết như Cần Thơ - An Giang và Bạc Liêu.

Homestay “cây nhà lá vườn” hút khách

Lượng du khách tăng kéo theo việc hình thành các khu lưu trú, đặc biệt là loại hình homestay, miền Tây được coi là điểm “nóng” của loại hình dịch vụ lưu trú này trong những năm gần đây. Bản chất của homestay không phải là nghỉ dưỡng, mà chủ yếu là trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, cuộc sống, giúp du khách có sự tương tác tốt với dân bản địa, để khách cùng ăn, ở, sinh hoạt với người dân. 

Tại Cồn Sơn, nhà vườn Song Khánh của cô Phan Thị Kim Phước là một trong những mô hình homestay như vậy. Nhà vườn Song Khánh kinh doanh homestay với 1 phòng kính, 3 giường ngủ dạng gia đình, sức chứa khoảng 8 người. Ở đây, nhà cô có sẵn thứ gì thì sẽ làm món đó cho khách ăn, chủ yếu là “cây nhà lá vườn”. Sau nhà có nuôi cá tai tượng, có sen, cô làm món cá tai tượng nướng lá sen, vườn có rau tập tàng, cô nấu lẩu cua đồng đãi khách.

Còn tại xã Sơn Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, Cocohut Homestay là điểm đến yêu thích của du khách muốn hiểu thêm về cuộc sống miền Tây. Homestay không có nhân viên phục vụ mà toàn là người nhà hoặc hàng xóm qua phụ. Do đó, thay vì được phục vụ như khách hàng, du khách sẽ cùng gia chủ chuẩn bị, nấu nướng, dọn ra bàn và thưởng thức. Để thư giãn, khách có thể đi câu cá, hái dưa leo, bí, đu đủ (tùy theo mùa), nhổ khoai mì, vớt ốc bươu, bắt đom đóm, bắt ếch và du lịch sông nước.

Không phải cứ có cảnh đẹp là làm homestay

Có thể thấy, dịch vụ homestay đang được ưu tiên phát triển bởi có thể tận dụng được điều kiện tự nhiên, giá trị văn hóa, tập quán sinh hoạt để phát huy và bảo tồn, vừa có thể kiếm thêm thu nhập, ổn định kinh tế cho người dân.

Tuy nhiên trên thực tế, không phải ai cũng may mắn khi dấn thân vào con đường làm homestay. Phát triển homestay ào ạt theo phong trào, thiếu thực tiễn, kết nối với cuộc sống, hoạt động như loại hình nhà nghỉ hay cơ sở lưu trú bình thường... đã đẩy các homestay vào tình trạng ế khách, thua lỗ. Nhiều homestay không được đầu tư đúng mức dễ phát sinh nhiều vấn đề về an toàn, vệ sinh, ô nhiễm khiến du khách tránh né.

Theo Báo cáo thường niên du lịch Việt Nam năm 2018 do Tổng cục Du lịch phát hành, tính đến hết năm 2018 cả nước có 28.000 cơ sở lưu trú du lịch với trên 550.000 buồng/phòng. Trong đó, loại hình nhà dân có phòng cho khách du lịch thuê (homestay), cả nước có 3.018 homestay với khoảng 21.000 phòng.

Với tình trạng phát triển homestay ồ ạt ở miền Tây nói riêng và cả nước nói chung, việc quy hoạch phát triển là điều cần thiết cũng như cần thêm định hướng, tập huấn cho người dân làm du lịch, để dịch vụ lưu trú homestay trở thành điểm nhấn trong lòng du khách khi đến tham quan. Làm homestay không chỉ đơn giản là có thiên nhiên ưu ái, cảnh quan xinh đẹp thì đã có thể mở homestay, nhưng bên cạnh đó còn là câu chuyện về điều kiện địa lý, sự kết nối, kinh nghiệm làm dịch vụ của người dân.