Lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng được xem là một trong những địa điểm du lịch hút khách bậc nhất của Tây An, Trung Quốc. Mang ý nghĩa lịch sử và văn hoá to lớn, lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá thế giới vào năm 1987.

Giới thiệu về lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng

Định vị lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng

Khu lăng mộ của Tần Thuỷ Hoàng nằm ở phía bắc núi Lý Sơn, thuộc địa phận tỉnh Thiểm Tây, cách thành phố Tây An 50 km về phía đông. Được bao quanh bởi núi Linh Sơn và sông Vỹ, lăng mộ được xây ở vị trí chính giữa mắt rồng, tương truyền vô cùng linh thiêng.

Lịch sử lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng

Hai thập kỷ sau năm 218 TCN là một thời kỳ bất ổn ở khu vực Địa Trung Hải bởi vì khi đó xảy ra chiến tranh giữa Cộng hòa La Mã và đế chế Carthage. Tuy nhiên đây lại là một thời kỳ tương đối ổn định ở khu vực Viễn Đông, khi Trung Quốc vừa thống nhất sau thời kỳ Chiến Quốc hỗn loạn. Tần Thủy Hoàng chính là người đã thống nhất 7 nước chư hầu để khai sáng nên triều đại hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc đại lục.

Theo tương truyền, Tần Thuỷ Hoàng (259 TCN – 210 TCN) là một vị hoàng đế ám ảnh với cuộc sống hiện tại và cả sau khi chết đi. Bên cạnh việc mải mê kiếm tìm phương thuốc trường sinh bất tử, ông cũng cho người xây dựng một khu lăng mộ. Thực tế thì việc xây dựng lăng mộ bắt đầu từ khi trước khi Tần Thuỷ Hoàng làm hoàng đế của Trung Quốc. Năm ông 13 tuổi lên ngôi nước Tần đã bắt đầu ra lệnh cho xây chốn yên nghỉ ngàn thu. Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng thành công thống nhất toàn bộ Trung Quốc, tập trung toàn lực 700.000 nhân công xây dựng khu lăng mộ. Tới năm 208 TCN, tức 2 năm sau khi hoàng đế Tần Thuỷ Hoàng qua đời, lăng mộ mới được hoàn thành.

Quá trình phát hiện ra lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng

Để tìm ra vị trí của lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng là điều không hề đơn giản. Khi xưa, phần lớn những người tham gia xây dựng lăng mộ đều đã bị sát hại. Để bảo vệ bí mật vị trí của ngôi mộ và những kho báu khổng lồ được bồi táng bên trong lăng mộ, những người thợ và nghệ nhân chế tác các bức tượng binh sĩ đất nung cùng nhiều đồ vật tinh xảo khác đều bị chôn sống hoặc giết hại.

Các chuyên gia, nhà khảo cổ học đã phải truy tìm dấu vết lăng mộ trong một thời gian dài. Vào năm 1974, người dân Tây An phát hiện ra một số bức tượng nung đất hình binh sĩ, nơi đây mới được tìm ra và bắt đầu được khai quật.

Kiến trúc lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng

Lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng có hình dạng gần giống kim tự tháp với chiều cao 76 m. Bố cục của nó mô phỏng theo kinh đô nhà Tần là Hàm Dương, gồm có nội thành và ngoại thành. Tổng diện tích địa cung vào khoảng 180.000 m2. Theo Sử ký Tư Mã Thiên (một nhà sử học thời Hán), lăng mộ Tần Thủy Hoàng chứa các cung điện, đền đài cho một trăm quan lại, cũng như các đồ tạo tác, châu báu quý hiếm… Hai con sông Hoàng Hà và Trường Giang cũng được mô phỏng lại trong lăng mộ bằng cách sử dụng thuỷ ngân trên mặt sàn, phía trên trần lại trang trí các chòm sao với ý nghĩa rằng Tần Thuỷ Hoàng vẫn sẽ mãi là người cai quản đất nước ngay cả khi đã qua đời. Nồng độ thuỷ ngân cao một phần gây cản trở cho công việc khai quật di tích.

Sử ký Tư Mã Thiên cũng ghi lại rằng lăng mộ thiết kế theo chiều dọc, và thậm chí còn dài hơn chiều dài của 3 dòng sông cộng lại. Tần Nhị Thế (con trai của Tần Thuỷ Hoàng) đã cho trồng cây và nguỵ trang lăng mộ thành một quả đồi. Để bảo vệ lăng mộ, những người xưa đã lắp đặt các cạm bẫy có thể bắn tên vào bất kì ai xâm phạm nơi này. Cho tới nay, lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng mới chỉ được khai quật một phần nhỏ, bao gồm đội quân đất nung – tượng trưng cho những người bảo vệ lăng mộ.

Hiện nay, du khách có thể đến tham quan di tích lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng, chiêm ngưỡng một số vật báu cổ và đội quân đất nung. Hiện có khoảng 2000 chiến binh đất nung được tìm thấy, nhưng theo ước tính phải có đến khoảng 6000 đến 8000 chiến binh đất nung được chôn cùng Tần Thuỷ Hoàng. Tất cả những gì được tìm thấy tại lăng mộ ngày hôm nay mới chỉ là một phần vô cùng nhỏ.

Để khai quật được toàn bộ lăng mộ, những nhà khảo cổ học cần vượt qua những khó khăn như nồng độ thuỷ ngân lớn, mọi cạm bẫy (mặc dù có những nghi vấn về khả năng hoạt động của chúng sau hơn 2.000 năm), cũng như phải có các phương pháp bảo quản hiện vật tốt sau khi tìm được. Trước đây đội quân đất nung có một lớp sơn sáng và sau khi tiếp xúc không khí và mặt trời, lớp sơn bị mờ nhanh chóng. Dự tính để tìm ra những bí ẩn dưới lăng mộ cần phải có những công nghệ tiên tiến hơn và cần khoản tiền lên tới hàng tỉ đôla Mỹ.