Nổi tiếng với hàng ngàn chiếc chum rỗng ruột, được tạo ra từ các khối đá cổ và không có nắp đậy, cánh đồng chum cổ ở Lào là địa điểm tham quan thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Năm 2019, cánh đồng chum Xiêng Khoảng đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, bên cạnh ngôi đền VatPhu (Champasak) và Cố đô Luangprabang.

Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu cho rằng các chum đá cổ này là nơi chôn cất của cải của người tiền sử như đồ ăn, rượu, nước mưa và nhiều thứ khác. Tuy nhiên, đến nay, bí ẩn về cánh đồng chum cổ này vẫn là một ẩn số. Nhiều nhà khảo cổ hầu như không thể nghiên cứu và tìm ra sự thật bởi quanh đây vẫn còn sót lại hàng triệu quả bom do Mỹ thả xuống năm 1960 nhưng chưa nổ. 

Những năm gần đây, một số cuộc nghiên cứu tại các địa điểm an toàn đã được tiến hành và đưa ra những khám phá quan trọng về cánh đồng chum cổ này. Điều khó lý giải là một số chiếc chum được đứng riêng lẻ, trong khi số khác lại được tập hợp thành nhóm lớn. 

Mặc dù người ta vẫn chưa ước tính thời điểm cánh đồng chum cổ này xuất hiện và nguồn gốc của các khối đá. Tuy nhiên, sau khi sử dụng kỹ thuật Phát quanh kích thích quang học (OSL) thì nhóm nghiên cứu đưa ra kết quả là chúng có thể có từ cuối thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên. 

Ngoài ra, ở một số nơi còn được tìm hài cốt là bằng chứng cho việc chôn cất. Người ta đã sử dụng phương pháp carbon phóng xạ và cho biết các hài cốt có từ thế kỷ thứ 9 đến thế kỷ thứ 13. Vì vậy, cánh đồng chum ở Lào có thể đã tồn tại từ trước nhưng mục đích và ý nghĩa của chúng là gì thì vẫn chưa ai biết được. 

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng có thể chúng xuất phát từ một mỏ đá cách đấy khoảng 8km. Nhưng làm thế nào để di chuyển các chum đá lớn (có cái nặng 30 tấn) đến vị trí hiện tại thì vẫn chưa ai giải đáp được. 

Theo Dân trí