Biến thể Lambda là đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào hàng các biến thể đáng lo ngại. Biến chủng này được phát hiện lần đầu tiên ở Peru, đã thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia. Cho đến hiện nay, biến thể này đã thống trị Peru - quốc gia có tỷ lệ người chết vì Covid-19 cao nhất thế giới.

Sự xuất hiện của biến thể Lambda đang đe dọa đến hệ thống phòng chống dịch Covid-19 trên toàn thế giới. Tuy nhiên đến nay chỉ có một số ít nghiên cứu trong phòng thí nghiệm về loại biến thể này. Cho nên, nhiều người vẫn chưa biết loại biến thể này độc hại như thế nào.

Nguồn gốc của biến thể Lambda

Theo WHO, biến thể Lambda lần đầu tiên xuất hiện ở Peru vào tháng 8/2020. Tuy nhiên, trong 3 tháng qua, biến thể này đã phát triển và chiếm 80% tổng số ca bệnh ở Peru. Sau đó, biến thể Lambda đã phát tán đáng kể ở khu vực Nam Mỹ (Chile, Ecuador, Argentina, Brazil) và hiện nay đã hiện diện tại khoảng 30 quốc gia.

Tiến sĩ Pablo Tsukayama ở Đại học Cayetano Heredia (Lima), là một trong những người ghi lại sự xuất hiện của Lambda cho biết: “Ban đầu, chủng virus này không thu hút nhiều sự chú ý. Nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục xử lý mẫu. Đến tháng 3, biến thể này đã nằm trong 50% số mẫu ở Lima. Đến tháng 4, nó đã nằm trong 80% các mẫu ở Peru”. Ông Tsukayama còn cho biết biến thể Lambda lây lan rất nhanh bằng việc trích dẫn số liệu sự tăng vọt từ 1% lên 50%.

Biến thể Lambda nguy hiểm như thế nào?

Khẳng định mức độ nguy hiểm của biến thể Lambada tương tự như biến thể Delta, nhà virus học Ricardo Soto-Rifo thuộc Viện Khoa học Y sinh của Đại học Chile cho biết đột biến L452Q trong biến thể Lambda tương tự như một đột biến trong biến thể Delta. Loại đột biến L452Q được đánh giá sẽ gây ra tỷ lệ lây nhiễm cao trong cộng đồng.

Ông Soto-Rifo còn nhận định: “Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chưa thể biết tác động thực sự của những đột biến này là gì, vì đây là một chủng chủ yếu xuất hiện ở Nam Mỹ. Điều đó khiến chúng tôi gặp bất lợi, vì chúng tôi không có các nguồn lực để thực hiện các nghiên cứu cần thiết".

Cũng theo một số nghiên cứu ban đầu trong phòng thí nghiệm, biến thể Lambda mang hai đột biến T76I và L452Q làm tăng khả năng lây nhiễm so với chủng gốc SARS-CoV-2. Tiến sĩ vi sinh vật Pablo Tsukayama người Peru giải thích: "Chúng tôi chưa biết chính xác liệu biến thể Lambda có khả năng lây nhiễm cao hơn hay gây tử vong nhiều hơn không. Chúng tôi biết rất ít về ảnh hưởng xảy ra khi các đột biến kết hợp tác động đến sinh học của virus".

Biến thể Lambda có kháng vaccien không?

Trong một nghiên cứu của Đại học New York, biến thể Lambda có một số đột biến trong protein gai. Đây có thể là một nguyên nhân khiến biến thể này làm giảm khả năng bảo vệ của các loại vaccine phòng Covid-19 hiện nay. Ngoài ra, biến thể này còn mang ba đột biến RSYLTPGD246-253N, 260 L452Q và F490S có thể thoát khỏi kháng thể trung hòa sau khi nhiễm và sau khi tiêm các loại vắc xin Pfizer, Moderna và Sinovac-CoronaVac.

Một nghiên cứu của Đại học Chile gần đây đã cho thấy, biến thể Lambda có khả năng làm tăng khả năng lây nhiễm và thoát khỏi kháng thể trung hòa do vaccine Sinovac-CoronaVac của Trung Quốc tạo ra. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy biến thể Lambda không gây tác động nào đáng kể đến hiệu quả của thuốc điều trị bằng hỗn hợp kháng thể đơn dòng của Công ty Regeneron.

Tuy nhiên cho đến hiện nay vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy biến thể Lambda ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả của vaccine. Tiến sĩ Pablo Tsukayama ở Peru giải thích: "Chúng ta cần thêm dữ liệu dựa trên hiện tượng nhiễm virus trong ống nghiệm, trên mô hình động vật và thử nghiệm trung hòa. Cần nhớ hiện nay các vắc xin đều đủ khả năng bảo vệ chống lại các biến thể đã biết".

Việc chưa có nhiều các công trình nghiên cứu về biến thể Lambda khiến giới chuyên gia lo ngại và phát ra cảnh báo người dân nên thận trọng với loại biến thể này. Tiến sĩ Tsukayama tại Đại học Cayetano Heredia ở Lima từng cho biết khả năng nghiên cứu của Peru để đo lường ảnh hưởng của Lambda còn hạn chế. Điều này khiến việc đánh giá mức độ lan truyền của biến thể trở nên khó khăn hơn.

Hiện nay, biến thể Lambda đã lan sang khoảng 30 nước gồm Brazil, Tây Ban Nha, Hà Lan, Bỉ, Pháp, Bồ Đào Nha, Mỹ, Nhật... Đầu tháng 7/2021, Anh đã đưa ra cảnh báo về biến thể mới này. Theo trang web Infection Control Today, tại Mỹ ca đầu tiên nhiễm biến thể Lambda được phát hiện trong bệnh viện ở Houston vào cuối tháng 7-2021. Việc giải trình tự bộ gene đã xác định được hơn 1.000 trường hợp mắc bệnh Covid-19 do biến thể Lambda gây ra, các chuyên gia bệnh truyền nhiễm ở Mỹ cho biết họ vẫn đang theo dõi chặt chẽ biến thể này.

> Đọc tin mới nhất hôm nay.

Bài liên quan

Biến thể - biến chủng virus là gì?

Hai liều vaccine Pfizer và AstraZeneca có hiệu quả cao với biến thể Delta

Nhà máy châu Á gặp khó khăn vì biến thể Delta và chi phí cao