Mưa lũ không chỉ cuốn trôi đi mọi thứ mà nó còn để lại nhiều hậu quả nặng nề về sau. Tại các vùng bị ngập lụt nhiều ngày liền, nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng do các chất thải từ cống rãnh, bùn đất, xác động vật chết,… lẫn vào trong nguồn nước sông, suối, ao hồ.

Theo các chuyên gia y tế, nguồn nước nhiễm bẩn khiến vi khuẩn, virus và ký sinh trùng có điều kiện sinh sôi, phát triển. Đây chính là môi trường lý tưởng làm nảy sinh và lây lan nhiều căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như các bệnh về da, các bệnh về đường ruột và hệ tiêu hóa, đau mắt đỏ, mắt hột, bệnh phụ khoa,…

Những trận “đại hồng thủy” kéo dài đã làm hư hỏng và phá hủy nhiều công trình cấp, thoát nước, công trình vệ sinh. Vì thế, người dân không thể tránh khỏi tình trạng thiếu nước sạch để sinh hoạt.

Các biện pháp xử lý nguồn nước sinh hoạt trong mùa mưa lũ

Bước 1: Làm trong nước

Người dân có thể sử dụng phèn chua hoặc dùng vải sạch để lọc nước.

• Để làm trong bằng phèn chua cần lưu ý chỉ sử dụng 1g phèn chua cho 20 lít nước. Hòa tan lượng phèn tương ứng với thể tích nước cần làm sạch trong một gáo nước. Sau đó cho vào dụng cụ chứa nước và khuấy đều, chờ khoảng 30 phút là có thể gạn lấy nước trong bên trên khi cặn lắng hết xuống.
• Ngoài ra có thể dùng vải lọc bằng cốt tông để lọc nước. Cứ thế lọc nhiều lần cho đến khi hết cặn bẩn và được nước trong. Tuy nhiên, nước quá đục hoặc nhiều phù sa thì sẽ rất khó lọc sạch được bằng vải cotton nên cần loại bỏ bớt phù sa bằng các lớp vải màn trước khi làm trong nước.

Bước 2: Khử trùng nước

Đây là một trong những khâu làm sạch vô cùng quan trọng giúp loại bỏ nhiều mầm bệnh tồn tại trong nước. Người dân có thể tiến hành khử trùng nước bằng nhiều cách khác nhau như: sử dụng hóa chất, đun sôi nước hoặc sử dụng các thiết bị lọc nước.

a)   Khử trùng nước bằng hóa chất

• Đối với hộ gia đình: Viên Chloramine B 0,25g hoặc viên Aquatabs 67mg rất phù hợp để khử trùng các thể tích nước nhỏ như chum, vại, xô, chậu hoặc bể chứa nước nhỏ.
• Đối với nguồn nước cấp cho tập thể hoặc nhiều hộ gia đình: Khử trùng bằng hóa chất bột do cán bộ y tế chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện.

Cách khử trùng

– Viên Chloramine B 0,25g:

Cho 1 viên Chloramine B 0,25g vào thùng đựng 25 lít nước đã được làm trong, khuấy đều, đậy nắp, chờ 30 phút sau có thể sử dụng làm nước sinh hoạt được.

– Viên Aquatab 67mg:

Cho 1 viên Aquatabs 67mg vào thùng đựng 20 lít nước đã được làm trong, khuấy đều, đậy nắp chờ 30 phút có thể sử dụng được.

– Khử trùng bằng hóa chất bột: Thường được sử dụng khử trùng lượng nước cấp lớn. Lượng bột cần dùng được tính toán trên cơ sở nồng độ yêu cầu là 10mg Chloramine hoạt tính trong 1 lít nước.

Lưu ý:

– Nước đã được khử trùng có thể sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Tuy nhiên nước này vẫn phải đun sôi rồi mới uống trực tiếp được.

– Không tiến hành khử trùng đồng thời với đánh phèn vì phèn làm mất tác dụng khử trùng của Clo.

– Sau khi khử trùng ngửi thấy mùi Clo thì việc khử trùng mới có hiệu quả.

– Nếu lỡ cho quá nhiều Clo thì mở nắp, chờ thêm nửa giờ hoặc một giờ nữa cho bớt mùi nồng.

b)   Đun sôi nước

• Chỉ sử dụng nước đã đun sôi để uống trực tiếp.
• Cần thường xuyên đun nước mới để uống hàng ngày. Nếu sử dụng nước đun sôi đã để nguội quá lâu thì rất dễ sản sinh nhiều vi khuẩn, virus.
• Các chuyên gia y tế khuyến cáo nên ăn chín uống sôi để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong trường hợp không có chất khử trùng.

c)  Sử dụng các thiết bị lọc nước

Xử lý nước sinh hoạt bằng các thiết bị lọc thường ít được sử dụng hơn hai biện pháp trên. Bởi trong tình cảnh khốn khó, ngập lụt kéo dài không phải gia đình nào cũng khá giả để có thể chuẩn bị sẵn các thiết bị lọc.

Tuy nhiên, người dân vẫn cần lựa chọn các thiết bị đã được kiểm định, cấp phép của cơ quan chức năng nếu muốn sử dụng. Ngoài ra, để đảm bảo hiệu quả lọc nước cần tuân thủ nguyên tắc, hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất.

Biện pháp xử lý nguồn nước sau mưa lũ

a)   Đối với giếng khơi: Tiến hành theo 3 bước sau:

Bước 1: Thau rửa giếng:

Trước khi làm trong và khử trùng nước cần vệ sinh sạch sẽ thành và nền giếng, thau vét giếng để lấy hết bùn ra ngoài.

Bước 2: Làm trong nước:

Dùng phèn chua để làm trong nước tương tự như hướng dẫn ở trên. Tuy nhiên cần lưu ý liều lượng sử dụng là 50g phèn chua/1m3 nước, nếu độ đục nhiều thì có thể tăng liều lượng nhưng tối đa 100g/1m3.

Bước 3: Khử trùng nước giếng:

Cứ 10 – 20g Chloramine B tương ứng với 1m3 nước. Tùy chỉnh lượng Chloramine B sao cho phù hợp với thể tích nước cần khử trùng.

Sau đó hòa tan lượng hóa chất cần dùng trong một gàu nước. Thả mạnh gàu xuống giếng và kéo gàu lên xuống khoảng 10 lần.

Sau 30 phút múc nước lên ngửi có mùi Clo là dùng được. Nếu không ngửi thấy mùi Clo trong nước thì cho thêm khoảng 1/3 thìa canh bột Chloramine B quấy đều rồi cho vào giếng đến khi nào nước có mùi Chlo mới đảm bảo.

Dùng nước giếng này tưới lên thành giếng để khử trùng và lưu ý sử dụng sau 30 phút.

b)  Đối với giếng khoan:

Người dân cần tháo dây cao su, ni lông trên miệng giếng khoan để thực hiện làm sạch vòi, cần và nền giếng. Sau đó, tiến hành khơi thông cống rãnh quanh giếng và bơm hết nước đục. Tiếp tục bơm liên tiếp 15 phút nữa cho đến khi nước sạch hẳn mới sử dụng.