Cây xanh không chỉ cho ta bóng mát, giúp không khí trong lành, thoáng đãng mà còn trở thành vật trang trí không thể thiếu tại các công viên, trường học, hay là trên những dãy phố tấp nập người qua lại,… Tuy nhiên, hiện tượng cây đổ chết người trong mùa mưa bão như hiện nay đang là mối quan ngại lớn đối với nhiều người.

Những tai nạn thương tâm về cây đổ chết người hiện nay

Ngày 8/5, một học sinh ở Trường THCS Quyết Thắng (Hải Dương) đang chặt cây cho nhà trường bị điện giật sau đó tử vong. Dư luận chưa nguôi nỗi xót xa thì ngày 26/5, một cây phượng lớn ở trường THCS Bạch Đằng, quận 3, TP Hồ Chí Minh bất ngờ đổ khiến 1 học sinh tử vong, 12 em khác bị thương. Sáng nay (28/5), tại Trường Cao đẳng Công nghệ Tây Nguyên (Đắk Lắk) cũng có một cây phượng vĩ cổ thụ bật gốc, đổ trong sân trường. 

Vì vậy, việc trồng cây xanh trong trường nếu không được kiểm tra và tu sửa có thể tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn bất cứ lúc nào. Bởi những cây già cỗi, thân mục ruỗng có thể đổ gãy đe dọa nghiêm trọng tính mạng của thầy cô và học sinh trong trường.

Cảnh báo cây đổ chết người - mối nguy hại lớn mùa mưa bão

Theo ghi nhận, các tuyến đường ở quận 1, quận 3 như Trần Hưng Đạo, Huyền Trân Công Chúa, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phạm Ngọc Thạch… hàng cây xanh hai bên đường chủ yếu là cây cổ thụ. Đáng chú ý, một số cây rễ đã trồi lên khỏi mặt đất, có cây rễ bung ra khiến khối bê tông gần cây có dấu hiệu nứt, vỡ có thể khiến cây đổ chết người bất cứ khi nào.

Điều đáng lo khác, cũng có khi những tổn hại cây xanh đường phố lại đến từ sự cố ý của cá nhân con người, mà chung quy lại được phán đoán là xuất phát từ động cơ tư lợi thiển cận, cho rằng cây xanh đường phố làm vướng víu mặt tiền nhà phố. Có thể nhắc tới trường hợp cách đây ít năm, 6 cây me tây loại 1 và loại 2 trên đường Trường Sơn (thuộc phường 2 quận Tân Bình) bỗng xảy ra tình trạng bị xuống lá đột ngột. Kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng cho thấy chung quanh những gốc cây bị hư hại này có mùi hôi nồng nặc, còn thảm cỏ trồng phủ ở quanh gốc thì bị héo úa, chết khô. Tương tự, vào mùa hè năm 2016, một cây lát hoa ở đoạn trước nhà số 5 đường Phạm Văn Đồng (phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức) bị ai đó chặt sát gốc. Một cây sa kê loại 1 trên đường Lê Lăng (phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú) bị chặt ngang thân. Một cây dầu loại 3 (đường kính hơn 50cm và cao hơn 12m, trên đường Nguyễn Tri Phương, quận 5) thuộc diện nghi ngờ bị thuốc,… Và còn vô vàn hình thức phá hại cây xanh khác, khiến thực trạng cây đổ chết người trong mùa mưa bão ngày càng xảy ra nghiêm trọng hơn.

Cần có sự chọn lọc khi trồng cây ở đô thị để hạn chế tình trạng cây đổ chết người trong mùa mưa bão

Hệ thống cây xanh là một bộ phận hợp thành của cấu trúc hạ tầng đô thị hiện đại thông qua vai trò tạo ra cảnh quan thiên nhiên, làm đẹp bộ mặt mỹ quan đường phố, cải thiện khí hậu và môi trường sống của cư dân thành thị. Sự hữu ích, cần thiết của mảng xanh đường phố là điều hiển nhiên, không có gì phải bàn cãi. Chính vì thế, vấn đề bảo tồn và phát triển mạng lưới cây xanh cũng phải xem trọng tương ứng. Nói cách khác, những sự xâm hại, làm tổn hại đến tuổi thọ, sinh trưởng của cây xanh như đã xảy ra đây đó thời gian qua là một vấn nạn nhức nhối, cần có giải pháp ngăn chặn hiệu quả.

Chúng ta cần có sự thống nhất, đồng bộ khi thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đô thị, chỉnh trang vỉa hè và tối ưu là đơn vị thi công, đơn vị chủ đầu tư công trình nên có sự phối hợp nhịp nhàng với bên công viên cây xanh. Khi đó, những chuyện cây xanh bị chặt bớt rễ, bị làm lệch tán, bị mé nhánh không đúng cách chắc chắn sẽ không xảy ra, đồng nghĩa với việc sự sinh trưởng, độ bền chắc và tuổi thọ của cây xanh đường phố cũng sẽ được bảo đảm hơn, giảm thiểu tối đa tình trạng cây đổ chết người trong mùa mưa bão.

Trong khi đó, theo các kỹ sư lâm nghiệp thuộc Hiệp hội Cây xanh Việt Nam, giải pháp trước mắt cho vấn đề cây đổ chết người là cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra kiểm soát hệ thống cây xanh, phát hiện nhanh và sớm nhất những cây bị sâu bệnh. Giải pháp mang tính căn cơ dài hạn là cần huy động tri thức và tinh túy của các chuyên gia, giới khoa học trong vấn đề bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đường phố. Các hội thảo chuyên đề về cây xanh đô thị chính là một kênh để các nhà quản lý tham vấn ý kiến từ giới chuyên môn, khoa học, giúp ích cho nhà quản lý khi đề ra chính sách, đường hướng bảo vệ và phát triển mảng xanh đô thị. Việc tập hợp tri thức và tinh túy từ giới chuyên gia càng đặc biệt quan trọng hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang là vấn đề nóng và xu hướng tiếp tục đô thị hóa mạnh mẽ ở nhiều nơi.

Giới chuyên môn cho rằng, phát triển đô thị là tốt nhưng việc phát triển phải đảm bảo không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái, bởi chỉ có thể phát triển bền vững nếu hệ sinh thái không bị phá vỡ. Một trong những biện pháp để giữ gìn và duy trì ổn định hệ sinh thái là không đốn hạ hàng loạt cây xanh, còn khi cần đốn bỏ cây xanh vì phát triển đô thị thì phải đốn hạ từ từ, đồng thời việc đốn hạ phải đi liền với thay thế cây mới.