"Về miền sông nước Cần Thơ

Luyến lưu chợ nổi, lòng không muốn về".

Người ta truyền nhau rằng, đến Cần Thơ mà chưa đi chợ nổi Cái Răng thì kể như chưa biết "thủ phủ" của Tây Đô. Ngót nghét hơn 1 thế kỷ chứng kiến biết bao thay đổi thế thời, chợ nổi Cái Răng Cần Thơ như một nhân chứng thời gian, ôm trọn tinh hoa văn hóa sông nước miền Tây. Cái Răng tựa như một nhánh hoa tinh khôi của dòng sông Hậu hiền hòa. Nơi đây, nét chân chất, đơn sơ của chợ nổi như vẫn vẹn nguyên tự bao đời.

Chòng chành trên dòng sông Hậu hơn 1 thế kỷ, chợ nổi Cái Răng sinh ra từ nhu cầu mua bán của người dân miền sông nước, nơi chủ yếu di chuyển bằng ghe, xuồng… Ở đây, thay vì cắp làn đi chợ, người dân rẽ sóng nước khua mái chèo để họp chợ cùng nhau.

Chợ nằm trên trục đường thủy sông Cần Thơ - kênh xáng Xà No nên đặc biệt thuận tiện cho việc giao thương, buôn bán với các tỉnh lân cận và cả vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đây là lý do chợ nổi Cái Răng là khu chợ lớn và sầm uất nhất miền Tây sông nước, từng được báo quốc tế vinh danh là một trong năm khu chợ thú vị nhất châu Á.

“Trên bờ có gì, dưới sông có nấy”, chợ nổi Cái Răng hội tụ đủ đầy những đặc sản của vùng sông nước miền Tây. Đến đây du khách sẽ được chứng kiến một khu chợ rực rỡ sắc màu của hoa quả, bánh trái, tiếng chèo khua sóng nước, tiếng trao đổi, mua bán nhộn nhịp một góc trời. Biết bao khách du lịch đến đây đã say mê với nét văn hóa của vùng sông nước này. Đến đây, người ta cảm nhận được rõ hơn hết nhịp sống và văn hóa của người dân gắn bó với miền sông nước.

Chính vì vậy từ dân thương hồ đến khách phương xa đều tìm về Cái Răng như một chốn lưu giữ nét đẹp của thời gian, nơi giao thoa của thương nhớ.

Theo dòng chảy sông Hậu hiền hòa, từ trung tâm thành phố Cần Thơ đi về phía cầu Cái Răng chừng 6 cây số, ta sẽ đến được với chợ nổi Cái Răng. Chợ được ví von như “Diva miền sông nước” vì sự tấp nập và sầm uất bậc nhất miền Tây Nam Bộ.

Giọng cười nói râm ran hòa cùng nhịp chèo khua lúc 2, 3 giờ sáng như chuông báo thức đặc trưng của vùng chợ nổi. Những người dân thương hồ miệt mài dậy từ rất sớm để chuẩn bị hàng hóa, nông sản… sẵn sàng cho buổi chợ sớm mai.

Để cảm nhận trọn vẹn nét văn hóa của Cái Răng, người mua thường ghé chợ lúc 5,6 giờ sáng. Đây là thời điểm chợ đông đúc và nhộn nhịp nhất. Hàng trăm ghe thuyền tụ hội tại đây, mua bán tấp nập, tiếng cười nói, trả giá, í ới gọi nhau rộn ràng cả một khúc sông.

Chợ nổi Cái Răng là nơi người ta có thể tìm thấy đủ đầy những thức quà quê của miền Tây. Ghe hàng của người Việt bán trái cây, rau củ; ghe buồm của đồng bào Khmer chở bán cà ràng (bếp bằng đất nung); nhà bè của người Hoa bán tạp hóa... Các ghe chở hàng gia dụng, gốm sứ từ Biên Hòa, Sài Gòn, Lái Thiêu; các ghe chở lá lợp nhà, chiếu, than đước, thủy sản từ Cà Mau, Rạch Giá cũng lên tụ họp buôn bán làm cho chợ nổi Cái Răng ngày thêm sung túc, phong phú.

Mỗi “gian hàng” người ta dựng thêm trên đó một cây beo, hễ cây treo thứ gì thì trên ghe xuồng bán thứ ấy. Nhìn từ xa đã thấy được món mình cần mua, chẳng khác gì khi nghe đến người miền Tây là nghĩ ngay tới cái tính hiền lành, thật thà, trong thế nào thì ngoài như vậy.

Không chỉ là nơi để buôn bán, mỗi chiếc ghe xuồng neo tại chợ nổi Cái Răng còn chính là nhà của các hộ gia đình xung quanh đó. Cả đời người từ khi sinh ra cho đến lúc xuôi tay nhắm mắt, từ đời ông cha đến con cháu ngày hôm nay, mọi sinh hoạt đều cậy vào con sông Hậu này.

Nếu chợ nổi Cái Răng là “Diva miền sông nước” thì những thương hồ được xem như những nghệ sĩ, người góp phần tạo nên nét đẹp tinh thần vô giá cho khu chợ nổi tiếng bậc nhất miền Tây.

Đến sớm thuê ghe thuyền đi trên dòng sông Hậu hiền hòa, ta sẽ được thỏa thích ngắm mặt trời mọc khi bình minh lên, những tia nắng của ngày mới chiếu trên mặt sông lóng lánh ánh bạc và tỏa ánh sáng vàng trên mái tóc, bờ vai của những người phụ nữ đang mải miết chèo thuyền, chèo ghe bán hàng mưu sinh. Nhắm mắt lại để hít hà đầy lồng ngực mùi gỗ từ những chiếc ghe, mùi mằn mặn của dòng sông đầy ắp phù sa, mùi của những thức quà quê để cảm nhận sự dung dị của sông nước miền Tây.

Lùa nhẹ từng ngón tay xuống mặt nước để cảm nhận sóng nước mát lành qua từng kẽ tay, chạm tay chọn những loại hoa quả tươi ngon còn đọng sương sớm hay dừng lại thưởng thức tô bún riêu nóng hổi được chuẩn bị ngay trên ghe thuyền. Tất cả những trải nghiệm giản dị đó, chỉ có thể cảm nhận khi đến Cái Răng khiến người ta lưu luyến chẳng muốn về, xa rồi lại nhung nhớ không nguôi.

Những lớp dân thương hồ này đây mai đó, hết hàng lại rời đi, rồi quay lại với mảnh quê hương thứ hai trong đời, nơi những giá trị nông sản được trân trọng, nơi văn hóa bản địa được lưu trữ và nơi những nụ cười luôn tươi roi rói – Chợ nổi Cái Răng Cần Thơ.