Việc truy vết từ dấu vân tay lần đầu được áp dụng là vào năm 191o, khi Thomas Jennings đã để lại dấu in vân tay rõ nét trên thành lan can và bị kết án, từ đó, dấu vân tay được sử dụng làm bằng chứng quan trọng trong các cuộc điều tra pháp y.

Vậy tại sao con người có vân tay và chúng được phục vụ cho mục đích sinh học nào?

Có hai luồng ý kiến về vân tay, người cho rằng chúng sinh ra để con người cầm nắm chắc chắn hơn. Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng vân tay sẽ giúp con người tăng cảm nhận xúc giác. Giáo sư nghiên cứu cơ sinh học Roland Ennos ở đại học Hull ở Anh đã điều tra và cho rằng dấu vân tay giúp chúng ta cầm chặt hơn. Các đường rãnh và đỉnh cực nhỏ của dấu vân tay tạo ra ma sát giữa bàn tay của chúng ta và các bề mặt chúng ta chạm vào.

Đầu ngón tay giống như bề mặt lốp xe, chúng được tạo các rãnh nhằm mở rộng diện tích bề mặt của lốp xe, do đó cũng làm tăng ma sát và lực kéo. Nói một cách khác, so với làn da mịn màng bao phủ phần còn lại của cơ thể, dấu vân tay làm giảm ma sát, hỗ trợ bám dính trên bề mặt.

Sau đó, nhà sinh vật kiêm vật lý học Georges Debrégeas, Đại học Sorbonne, Paris đã nghiên cứu về vai trò của vân tay với xúc giác. Ông nghiên cứu về một loại cơ chế đặc biệt - tiểu thể Pacinian (các thụ thể xúc gíác trong da) - xảy ra khoảng 2 mm dưới bề mặt da ở đầu ngón tay và nhận ra rằng đầu ngón tay có độ nhạy cực cao và việc ngón tay có các đường vân sẽ khuếch đại tần số rung động, khiến các tiểu thể Pacinian rất nhạy cảm với nó.

Đồng thời, cũng có ý kiến cho rằng dấu vân tay có thể ngăn ngừa sự phồng rộp. Bởi các đường vân giúp củng cố lớp da, giúp nó chống việc bị phồng rộp, trong khi vẫn cho phép nó căng ra theo các góc để duy trì sự tiếp xúc.

Tuy nhiên đến nay thì các nghiên cứu vẫn chưa đưa ra được lời giải nghĩa chính thức nào, bởi việc cầm nắm còn liên quan đến cách mỗi người điều chỉnh lực của mình. Dù dấu vân tay là bằng chứng pháp y quan trọng nhưng đến nay, dấu vân tay của con người vẫn còn là một điều bí ẩn.