Chuẩn bị lễ cúng Rằm tháng Giêng:

Hương: Các loại hương đốt có hương thơm.

Hoa: Các loài hoa có hương thơm (không kiêng về tên hoa và số lượng).

Trà: Nước trà tỏa hương của sáu vị là đắng, cay, chua, chát, mặn, ngọt là sáu vị nuôi sống tất cả chúng sinh.

Quả: Số lượng tùy ý không kiêng kị 2 quả hay 4 quả,... Nên cúng quả đã chín vì có hương từ vị để vong linh thọ hưởng, quả xanh chưa có hương thơm của vị (tránh tình trạng biến ban thờ thành chỗ cất đồ).

Thực: Bánh chưng, xôi hoặc một bát cơm hoặc mâm cơm chay, bánh kẹo, sữa tươi, các loại nước trắng, nước ngọt (không bia, rượu).

Những lưu ý đối với lễ cúng Rằm tháng Giêng, các đàn cúng lễ không sát sinh, không đốt tiền vàng, mã, giấy sớ.

Sắm lễ cúng Rằm tháng Giêng tại nhà:

Trường hợp 1: Gia đình có đầy đủ bát hương thờ Phật, thần linh, vong linh: Sắp đủ ba lễ.+ Cúng Phật: Hoa; quả; thực (bánh kẹo, bánh chưng hoặc xôi, hoặc bát cơm trắng); nước (nước trắng, nước chè).+ Cúng thần linh: Hoa; quả; thực (bánh kẹo, bánh chưng hoặc xôi, hoặc bát cơm trắng); nước (nước trắng, nước chè).+ Cúng vong linh: Hoa; quả; thực (bánh kẹo, bánh chưng hoặc xôi, hoặc bát cơm trắng hoặc mâm cơm chay); nước (nước trắng, nước chè).

Trường hợp 2: Gia đình không có bàn thờ Phật: Không sắm lễ cúng Phật nhưng vẫn đọc phần cúng Phật. Khi đọc thì hướng tâm tới Phật, nguyện dâng tất cả lễ đã sắm để cúng Phật; rồi thừa lộc Phật, vẫn hiến cúng được cho chư Thiên, chư Thần và các vong linh tại nơi đất.

Trường hợp 3: Gia đình chỉ có bát hương thần linh: Sắm lễ theo hướng dẫn cúng thần linh ở trên. Khấn đầy đủ theo bài hướng dẫn.

Trường hợp 4: Gia đình chỉ có bát hương vong linh: Sắm lễ theo hướng dẫn cúng vong linh ở trên. Khấn đầy đủ theo bài hướng dẫn.

Theo thời gian, lễ cúng Rằm tháng Giêng cũng được giản lược bớt. Thế nhưng để lễ cúng Rằm tháng Giêng diễn ra suôn sẻ, đúng nghi thức thì việc chuẩn bị mâm lễ cúng rằm tươm tất là rất quan trọng. Theo truyền thống của ông cha ta bao đời nay thì mâm lễ cúng ngày rằm tháng Giêng thường có hai phần là lễ vật cúng và mâm cỗ.

Thông thường, mâm cỗ mặn cúng rằm tháng Giêng sẽ có 4 bát, 6 đĩa, tổng cộng tròn 10 món để tạo thành mâm cơm đầy đủ, tươm tất. 4 bát gồm canh măng, canh bóng, bát miến, bát mọc, 6 đĩa gồm thịt gà trống luộc (hoặc thịt lợn luộc), giò/chả, nem, đĩa xào, dưa muối/hành muối, xôi/bánh chưng, ngoài ra có thêm nước chấm.

Bên cạnh đó, mâm cơm cúng gia tiên cần phải có đầy đủ các vị: Vị mặn của nước chấm, vị cay của ớt, vị chua của đĩa dưa hành và vị ngọt của bánh. Tất cả các vị này sẽ tạo nên một mâm cỗ đủ đầy, cầu mong yên ấm, an lành và xua đi những đen đủi.

Ngoài mâm cỗ mặn cúng rằm tháng Giêng thì hiện nay, một số gia chủ thờ Phật còn dâng cả mâm cỗ chay để thắp hương trong ngày này. Trước kia người ta chỉ cúng đồ thuần chay nhưng hiện nay, đồ thuần chay thường chỉ dùng dâng cúng Phật, còn mâm cúng gia tiên, thần linh thì thường dùng đồ chay giả mặn.

Nếu dâng mâm cúng thuần chay, gia chủ cần chuẩn bị hoa quả, xôi chè, rau xào chay, canh rau củ hoặc canh nấm, các món đậu. Ngoài ra, một số gia đình còn bày thêm bánh trôi nước để cầu mong một năm trôi chảy, thuận hòa. Màu sắc của các món ăn trên mâm cỗ chay được cho là tượng trưng cho ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.