Hoa hậu là một trong những cuộc thi về sắc đẹp của nước ta. Năm 1988, báo Tiền Phong tổ chức cuộc thi Hoa hậu lần đầu tiên nên nhiều người nhầm tưởng cuộc thi hoa hậu đầu tiên của Việt Nam được khởi sinh từ đó. Nhưng thực tế, cuộc thi nhan sắc đầu tiên của nước ta lại được tổ chức cách đó hơn trăm năm khi đất nước vẫn đang bị Pháp đô hộ.

Năm 1865, Cuộc thi hoa hậu đầu tiên ở Sài Gòn ra đời có tên gọi là Miss Sài Gòn. Đây là cuộc thi có format không giới hạn trong phạm vi "Hòn ngọc Viễn Đông", thậm chí còn cho phép những mỹ nhân từ các vùng phụ cận tham dự. Sau nhiều ngày tranh tài, vượt qua gần 100 cô gái. Chiếc vương miện Hoa hậu đã thuộc về cô Ba Thiệu, còn được biết với tên "cô Ba xà bông", là ái nữa của thầy Thông Chánh, quê gốc Trà Vinh.

Khi còn nhỏ, cô Ba Thiệu đã nổi tiếng là một tuyệt sắc giai nhân, đoan trang thùy mị. Không chỉ xinh đẹp, cô còn thông minh, tài trí học hành quy củ, khác hẳn với những mỹ nhân cùng thời như Ba Trà, Tư Nhị, Sáu Hương…. Do đó sau khi đăng quang ngôi hậu, tiếng tăm cô nổi như cồn trong nước, sự nghiệp cũng như diều gặp gió. Thời đó, nhiều quan tây, học giả, văn nhân... trên khắp lục tỉnh đều khao khát được cưới cô Ba Thiệu làm vợ.

Trong một số ghi chép của người xưa để lại có đoạn viết: “Kể về người đẹp trong Nam, xưa hơn hết, có cô Ba, con thầy Thông Chánh" hay “Cô Ba Thiệu đẹp không ai bì; đẹp tự nhiên, không răng giả, không ngực keo su nhân tạo, tóc dài chấm gót, bới ba vòng một ngọn, mướt mượt và thơm phức dầu dừa mới thắng, đẹp không vì son phấn giả tạo, đẹp đến nỗi nhà nước in hình vào con tem Nhà thơ Dây thép (Bưu điện), và một hiệu buôn xà bông xin phép họa hình làm mẫu rao hàng: xà bông Cô Ba”

Hàng ngàn học giả, công tử con nhà giàu xếp hàng đợi câu đồng ý từ nàng nhưng cuối cùng cô kết hôn với một người đàn ông bình thường và có một cuộc sống hạnh phúc. Tuy nhiên, mọi chuyện không hề bằng phẳng như nhiều người mong muốn. Lấy chồng không lâu, người đẹp đa đoan này lại vướng vào một chuyện tày đình, khiến ngã rẽ cuộc đời bà chuyển sang hướng khác.

Thân mẫu của cô dù lớn tuổi nhưng nhan sắc mặn mà nên bị tên biện lý người Pháp Jaboin ỷ thế làm càn, thường xuyên theo đuổi rồi đưa ra những lời tán tỉnh, trêu ghẹo. Thầy Thông Chánh, cha cô Ba, không chịu được cảnh đó, ông tức giân nên một lần đã rút s.ú.n.g bắt c.h.ế.t Jaboin.

Theo câu chuyện truyền bá rộng rãi khắp miền Tây, cha cô Ba bắn tên biện lý vào đúng ngày quốc khánh nước Pháp. Thầy Thông Chánh sau đó bị chính quyền Pháp x.ử t.ử. Cô Ba Thiệu cũng vì vậy bị liên lụy rồi bị bắt giam rồi t.ự t.ử. Nhưng cuốn Hỏi đáp về Sài Gòn – TP HCM của nhiều tác giả xuất bản năm 2006 lại cho rằng, cô Ba mới là người cầm s.ú.n.g b.ắ.n tên biện lý Jaboin. Cô bị Tòa đại hình Mỹ Tho kết án ngày 19/6/1893 rồi x.ử t.ử ngày 18/1/1894 tại Trà Vinh.

Từ đó đến nay, dù chưa có kết luận chính thức nhưng dù theo bất kể tài liệu nào thì người đẹp bậc nhất Sài Gòn thời ấy cũng đều có một kết cục buồn thảm. Đúng là "hồng nhan bạc phận", "chữ tài đi với chữ tai một vần".