Món đèn pha đại dương chính là cái tên mỹ miều mà nhiều người dân dành cho món mắt cá ngừ đại dương ở Phú Yên. Phần mắt cá thường được xem là không có giá trị nhưng lại trở thành một món đặc sản và gắn liền với đời sống của người dân Phú Yên bao đời. 

Phú Yên được biết đến là một vùng đất được biển cả hết mực yêu thương và ưu ái. Nó có khung cảnh đẹp, có nhiều món ăn thú vị và hấp dẫn. Nơi đây từ lâu đã được ví như là “thủ phủ cá ngừ đại dương”. Bởi lẽ, ngư dân Phú Yên là những người đầu tiên theo đuổi và phát triển nghề câu cá này vào năm 1994.

Món đèn pha đại dương được làm từ loại cá ngừ. Cá ngừ thường nặng 40-50 kg, cầu mắt của cá to, có trọng lượng khoảng 100-200 gram/mắt. Khi làm cá, người ta thường bỏ mắt đi nhưng nhiều người dân ở đây thấy mắt cá to, bỏ phí nên tìm cách chế biến và cuối cùng đã tạo nên món đèn pha đại dương với hương vị vô cùng độc đáo.

Có khá nhiều thực khách e ngại với món đèn pha đại dương bởi vì hình dáng của nó hơi ghê. Thế nhưng, một khi đã thử qua hương vị của món ăn này, chắc chắn 100% thực khách sẽ không quên được hương vị của nó. Số lượng mắt cá ngừ đại dương ở tỉnh Phú Yên chỉ đủ cung cấp cho các quán ăn địa phương. Ở những nơi khác, nếu có thì cũng không thể bì được với nơi đây.

Mắt cá có thể chế biến thành nhiều món nhưng ngon nhất vẫn là tiềm thuốc Bắc của người dân nơi đây. Thố tiềm phải là thố có miệng rộng và được làm bằng đất nét thì mới mong giữ được độ nóng, hương vị của món ăn.

Khó nhất trong khâu chế biến món đèn pha đại dương là việc khử mùi. Mắt cá ngừ tươi thường được người dân nơi đây chần qua nước muối đã đun sôi sau đó rửa sạch. Họ lấy hết gân máu ra và mang đi hấp với lá dứa, sả, gừng để mùi hương được ngấm tốt nhất, mùi tanh được giảm đi. 

Sau khi đã ướp chùng 30 phút thì mắt cá được xếp vào thố. Người dân sẽ cắt hành lá và cắt khoanh hành tím xếp lên trên. Muốn thố mắt cá ngừ được ngon hơn, nhiều người dân còn chèn thêm thịt, lươn cá ngừ trước khi mang chúng đi cách thủy 1 giờ đồng hồ.

Món đèn pha đại dương này có vị tanh nên nó được khuyến khích dùng khi nóng. Ở Phú Yên, món ngon này được xem là món ăn chơi nên ít người dùng nó với cơm trắng. Ăn món đèn pha đại dương cùng với một chút cải bẹ xanh xay nhuyễn, bánh đa nướng nóng giòn cùng với chén nước tương cay là thích hợp nhất.

Tiết trời lúc nào cũng mát rượi nhờ gió biển Phú Yên, húp một chút nước dùng, cắn một miếng táo tàu, ăn mắt cá sẽ khiến bạn cảm nhận rất rõ hương vị cũng như văn hóa ẩm thực của những người dân địa phương nơi đây. Món đèn pha đại dương ăn hơi bùi bùi, béo béo và nhiều người khi chế biến còn cho thêm đậu phộng, bánh tráng giúp cho hương vị ngày càng đậm đà hơn.

Để giữ nóng lâu món đèn pha đại dương này người ta thường dùng chiếc thố sành lên một chiếc đĩa sứ, đổ ít cồn và bật lửa cho nó cháy lên. 

Mắt cá ngừ to có vị béo nên dễ gây ngán. Một người ăn khỏe cũng chỉ có thể ăn được 2 phần. Tuy nhiên, bạn chỉ nên ăn một phần mắt cá nơi đây đã cảm nhận rất rõ nét độc đáo của món ăn và còn không bị ngán.

Trước đây, món đèn pha đại dương được xem như là một món ăn chơi. Ngày nay, món ăn này đã trở thành một món đặc sản được yêu thích nhất của vùng Phú Yên. Du khách đến đây chỉ cần yêu cầu món ăn này đều sẽ được đáp ứng ngay. Đừng bỏ lỡ món đặc sản độc đáo này khi bạn có dịp đến với Phú Yên nhé!