'Đêm ngủ không cần đóng cửa, dân không nhặt của rơi' là thời nhà nào ở Việt Nam?
"Đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi" - nước ta đã từng có những tháng năm thái bình thịnh trị như thế.
Thời kỳ nào "Đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi"?
Thăm dò ý kiến: Thời kỳ quốc thái dân an này là nhà...?
Đánh giá về thời kỳ này sử gia Lê Quý Đôn có viết trong sách "Đại Việt thông sử" rằng: "Trong vài năm, trộm cướp biệt tăm, súc vật nuôi tối đến không phải dồn vào chuồng, cứ mỗi tháng một lần kiểm điểm lại" hay “mấy năm liền được mùa, nhân dân bốn trấn đều yên ổn”, “trúng mùa luôn, thóc rẻ gạo hơn, thuế nhẹ dịch ít, ai nấy đủ thư thái, lại thêm tư pháp nghiêm minh, quan lại thanh cần, trộm cướp mất tăm, đêm không nghe tiếng chó cắn...".
Không chỉ có vậy, sách "Đại Việt Sử ký toàn thư" cũng ghi nhận sự yên bình, thịnh vượng của giai đoạn này bằng một câu rất đơn giản: "Đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi".
Đây là thời kỳ nào mà người dân không phải lo an nguy, cũng đủ đầy đến mức không buồn chiếm dụng của rơi ngoài đường?
Thời kỳ nào mà người dân nước ta không nhặt của rơi, không lo đóng cửa vào đêm?
Nhà Mạc là thời thái bình thịnh trị của sử Việt
Triều nhà Mạc bắt đầu hưng thịnh một cách đáng chú ý từ thời Mạc Thái Tông trị vì (1530-1540). Mạc Thái Tông (Mạc Đăng Doanh) là vua thứ hai của triều Mạc, con trai của thái Tổ Mạc Đăng Dung. Sử sách ghi nhận, họ Mạc của ông có nguồn gốc từ đất cảng Hải Phòng ngày nay. Ở thành phố hoa phượng đỏ có khu tưởng niệm vương triều Mạc.
Trong sử Việt, Mạc Thái Tông là vị vua anh minh. Khi mới lên ngôi, ông nhận thấy thiên hạ vẫn còn trộm cướp hoành hành nên ra lệnh mọi người dân ra đường không được mang khí giới, đao kiếm, nếu trái lệnh sẽ bị trừng phạt. Từ đó, cướp bóc cũng giảm và người dân không phải đem khí giới tự vệ.
Cổng thành phía Tây là của khu Thành nhà Mạc tại xã Cao Thắng (Lương Sơn)
Duy trì lệnh này trong nhiều năm khiến tỷ lệ trộm cướp giảm hẳn, súc vật cũng được giữ an toàn đến mức không cần phải lùa vào chuồng, chỉ cần mỗi tháng kiểm tra một lần là đủ. Người dân an tâm sinh nhai, làm việc hiệu quả nên cuộc sống càng sung túc và suôn sẻ.
Cách trị quốc tài tình của Mạc Đăng Doanh đã khiến cho Nguyễn Bỉnh Khiêm - một trong những vị trạng giỏi nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam - ra mình ứng thí. Nguyễn Bình Khiểm từng từ chối bước chân vào hoạn lộ, nhưng đến khi Mạc Thái Tông trị vì thì vị trạng này mới "xuất đầu lộ diện", trở thành rường cột của triều đình. Ngoài Nguyễn Bỉnh Khiêm thì Nguyễn Thiến, Giáp Hải, Hoàng Sầm là 3 nhân tài đỗ trạng nguyên dưới triều Mạc.
Sử gia Phan Huy Chú đã đánh giá sự nghiệp chính trj, đạo đức của Mạc Đăng Doanh như sau: "Mạc Đăng Doanh tính khoan hậu giản dị. Ông giữ pháp độ, cấm hà khắc tàn bạo, ít việc tạp dịch, nhẹ thuế khóa. Bấy giờ được mùa, nhà no, người đủ, trong nước gọi thời ấy là trị bình...".
Mạc Thái Tông cũng được xem là vị vua có nhiều đóng góp to lớn trong việc trị nước khi có tầm nhìn xa về sự lên ngôi của thủ công nghiệp, thương nghiệp và kinh tế hàng hóa. Sách Lịch sử Việt Nam có nhận xét về tình hình kinh tế ở thời Mạc như sau: “Tư tưởng trọng nông ức thương, bế quan tỏa cảng, sự phân biệt gữa tầng lớp nông dân và công, thương của triều Mạc không còn nặng nề và khắt khe như vương triều Lê trước đó”
