Huế và Đà Nẵng là hai khu vực trọng điểm của du lịch miền Trung nói riêng mà miền Nam nói chung. Nằm cách nhau bởi một dãy Bạch Mã vô cùng hiểm trở, nhưng nhờ một ngọn đèo mang tên Hải Vân, hai thành phố như được nối liền sau nhiều năm chia cắt. Hãy cùng TravelMag khám phá sự hùng vĩ nhưng vô cùng nên thơ của ngọn đèo này nhé!

Đèo Hải Vân - ngọn đèo của sự kỳ vĩ

Đèo Hải Vân là một ngọn đèo nằm trên dãy Bạch Mã, nối liền thành phố Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên Huế. Nơi đây còn có tên gọi là đèo Ải Vân, vì trên đỉnh đèo có một cửa ải. 

Đèo Hải Vân dài 20 km, cao 500m so với mực nước biển, dù không nằm trong "tứ đại đỉnh đèo" nhưng được mệnh danh là ngọn đèo hiểm trở bậc nhất nước ta vì những khúc cua khá "gắt" trên đèo. Đèo nằm trên dãy Bạch Mã, là một dãy núi vô cùng hiểm trở có chức năng phân hóa khí hậu Nam Bắc nên cũng ít người qua lại nên khi xưa thường hay có trộm cướp hoành hành ở ngọn đèo này. 

Ngọn đèo này được người đời mệnh danh là "thiên hạ đệ nhất hùng quan" vì cảnh sắc nơi đây vô cùng hữu tình và nên thơ. Cái tên của ngọn này như diễn tả đầy đủ vẻ đẹp của nơi đây, "hải" là biển, "vân" là mây, đèo Hải Vân có nghĩa là ngọn đèo ngắm mây và nhìn biển. Đèo Hải Vân  tựa mình vào dãy Bạch Mã vô cùng hùng vĩ, nhìn lên trời là những dải mây trắng bồng bềnh thơ mộng, nhìn xuống dưới là biển Lăng Cô sóng vỗ hiền hòa. Vì sự pha trộn tuyệt vời ấy mà nơi đây vẫn là điểm đến luôn nằm trong checklist của hội mê dịch chuyển. Đến năm 2005, dù có sự ra đời của Hầm Hải Vân, cung đường thay thế an toàn hơn khi di chuyển qua lại giữa Huế và Đà Nẵng, cung đường này vẫn thu hút du khách ghé qua bởi sự kỳ vỹ và một vể ngoài hoang dại nhưng nên thơ của nó. 

Huyền thoại âm nhạc "Tàu anh qua núi" và câu chuyện cảm động giữa đèo Hải Vân

Có lẽ nhiều người trong chúng ta đều biết đến  ca khúc "Tàu anh qua núi", một nhạc phẩm sống mãi với thời gian được thể hiện bởi NSND Thanh Hoa, người đàn bà hát được mệnh danh là một "pho sử hát" của dân tộc. Nhưng ít ai biết được, "Tàu anh qua núi" đây là qua ngọn núi nào và câu chuyện đằng sau nó cảm động làm sao. Ngọn núi được nhắc đến trong bài hát ở đây là núi Bạch Mã, đèo trong bài hát được nhắc đến cũng là đèo Hải Vân. 

Trong một lần tham dự một show truyền hình, NSND Thanh Hoa đã xúc động chia sẻ câu chuyện thật sự đằng sau ca khúc "Tàu anh qua núi". Bà kể lại rằng, "Tàu anh qua núi" là ca khúc mà người chồng đầu tiên của bà là nhạc sỹ Phan Lạc Hoa đã sáng tác dành tặng cho một bác lác tàu sau khi biết được câu chuyện cảm động của bác lái tàu ấy đằng sau hồi còi kèo dài mỗi lần tàu ngang qua đèo Hải Vân. 

Thời điểm ấy là năm 1978, đường sắt Bắc Nam vừa mới khánh thành cách đó một năm, di chuyển lại vẫn còn nhiều khó khăn, mỗi lần đến một ga phải nghỉ tầm 3, 4 tiếng rồi mới chạy tiếp được. Đoàn tàu ấy mỗi lần chạy ngang đèo Hải Vân đều kéo một hồi còi dài. Nhạc sỹ Phan Lạc Hoa lúc ấy mới được mời ngồi cùng khoang với bác lái tàu tên Quý, sau hồi còi ấy quay sang đã thấy mắt bác đỏ hoe.

Anh Quý kể lại rằng, người yêu bác ngã xuống nơi đây sau một lần đi phá dỡ bom mìn để làm đường sắt. Vì thế, mỗi lần đi ngang đèo Hải Vân, bác đều kéo một hồi còi dài như lời chào thân thương gửi đến cô người yêu đã mất và dừng lại thắp cho cô một nén nhang. Nhạc sỹ Phan Lạc Hoa khi ấy vô cùng cảm động mà đã thâu đêm cùng vợ mình là NSND Thanh Hoa để cùng tạo nên một bản nhạc dành tặng cho bác Quý. Định là đến ga Sài Gòn sẽ hát tặng, nhưng vào một đêm ở ga Cẩm Giàng, ca khúc này đã vang lên trong một toa hàng cũ cùng những giọt nước mắt của những người chứng kiến câu chuyện. Bài hát không trọn vẹn vì cảm xúc dâng nghẹn tuông trào và cũng từ đó, "Tàu anh qua núi" được ra đời. 

Ca khúc tưởng chừng như giản dị nhưng vô cùng bi tráng ấy đã đi cùng với giọng hát NSND Thanh Hoa qua nhiều năm tháng và đã trở thành một ca khúc để đời của âm nhạc Việt Nam. Mỗi lần có một đoàn tàu chạy ngang đèo, những hồi còi vang lên như gợi lại câu chuyện của người con gái đã hy sinh cho sự phát triển của đất nước. Ca khúc này không chỉ dành cho thế hệ trước, mà còn thấm nhuần cả thế hệ sau với những lời ca dạt dào, đằm thắm, dù xuất phát từ mất mác nhưng lại không hề quỵ lụy, ướt át. Dưới chân đèo, có những con người đã hy sinh, đã mất mát cho sự toàn vẹn của đất nước này.