Cơ duyên đến với làng chài Nhân Trạch

Tình cờ quen Lê Bá Nuyến trong chuyến famtrip của hội lữ hành Quảng Bình, là hướng dẫn viên (HDV) chuyên về tiếng Hàn, quê ở xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch. Nuyến có vóc người cao, nước da đậm vì nắng và gió biển đặc trưng của người vùng biển, nhưng vẻ mặt anh lúc nào cũng toát lên sự nhiệt huyết tươi vui.

Làm quen với anh và nghe anh kể về quê mình, đó là một làng biển vẫn còn lưu giữ được những nét cổ xưa với mái đình làng biển, nghề đánh bắt gần bờ và đặc biệt là nghề chế biến hải sản theo kiểu thủ công tuyền thống rất đặc trưng của những vùng biển miền Trung. Nuyến hẹn tôi sắp xếp ra làng biển quê anh trải nghiệm cho biết và thu thập ít tư liệu viết quảng bá. Ấy vậy mà mãi hơn một tháng sau, hôm nay tôi mới có thể trả nợ được.

Hành trình khám phá làng chài Nhân Trạch

Đặt đồng hồ báo thức từ 4h sáng, balo chỉ có máy ảnh và một số thứ linh tinh, tôi phóng xe máy đi trong gió biển sớm mơn man, mát rượi khi trời còn chưa tỏ. Từ thành phố Đồng Hới ra đến Nhân Trạch chỉ chưa đầy 10km. Nếu khách du lịch đang lưu trú ở các khách sạn tại Đồng Hới có thể thuê xe điện chạy theo đường biển để đến đây rất thuận tiện.

Tuy mới hơn 4 giờ sáng nhưng lúc tôi đến, biển Nhân Trạch đã đông đúc, người nhà ngư dân tụm năm tụm bảy chuyện trò, nhiều người dắt theo con trẻ, chúng chơi đùa với nhau, chơi với cát trong khung cảnh thật thanh bình. Đầu nậu ở các chợ cũng tập trung về đây đợi cá. Tiếng người nói, tiếng sóng biển lao xao cả một vùng trời. Đến khi thuyền vào gần sát bờ, ngư dân nhảy xuống nước kéo theo những chiếc thuyền thúng chứa đầy cá, tôm, mực, ghẹ… Đôi khi, cả người nhà và đầu nậu cá cũng lội xuống kéo giúp vào, tạo nên sự nhộn nhịp rất riêng của vùng bến cá bãi ngang. Có một số khách du lịch cũng hào hứng hòa mình với ngư dân khi lội ào xuống biển để kéo thuyền nhỏ hay giúp ngư dân đẩy thuyền thúng đầy cá nặng, vượt qua từng đợt sóng vào bờ tạo nên một khung cảnh thật khó quên.

Miên man theo chợ cá một hồi, tôi lang thang hỏi đường để tìm đến một số cơ sở chế biến hải sản ở quanh vùng. Sà vào một quán nước ven đường với tấm biển có tên rât ấn tượng ''Sao Đâu, thương hiệu cá nóc, mực khô''. Ông chủ vừa pha một ấm trà mạn buổi sáng thấy tôi balo, máy ảnh niềm nở mời vô nghỉ chân uống trà buổi sáng. 

Sau vài câu giới thiệu làm quen chủ quán nước chia sẻ hải sản ở đây là ngon nhất. Bởi vì từ chiều tối các thuyền đã ra khơi đánh bắt hải sản, cho đến sáng sớm lại quay vào bờ vậy nên hải sản vẫn còn tươi sống, không phải ướp đá. Chỉ cần rửa qua nước ngọt đưa vào nồi hấp hoặc luộc lên chấm với nước mắm do chính các cơ sở trong làng sản xuất thì không ở đâu sánh bằng. 

Được biết, tại Nhân Trạch, các loại hải sản tươi rói mới đánh bắt về thường được người dân đưa vào chế biến thành mắm, nước mắm hoặc đem phơi khô… toàn xã có khoảng 800 hộ dân thì ngót một nửa chuyên sản xuất, chế biến nước mắm. Trong đó, trên 50 hộ đầu tư sản xuất lớn, 10 hộ có thương hiệu và đã đăng ký thương hiệu nước mắm. Hiện nay xã Nhân Trạch đã có thương hiệu nước mắm Nhân Nam rất nổi tiếng. Nhà của ông chủ quán nước cũng là một cơ sở chuyên chế biến mực khô và cá nóc khô có thâm niên 15 năm. Ngoài ra nhà ông còn có một cửa hàng chuyên bán các loại dụng cụ phục vụ cho việc đánh bắt hải sản.

Nhấp xong chén trà, chào tạm biệt chủ cơ sở đến lúc quay ra thì gặp Nuyến đang dẫn một đoàn khách du lịch vừa đến. Du khách đến với làng chài chủ yếu là khách phía Bắc. Họ đến vì tò mò, đến để được trải nghiệm... hoặc đi theo tour từ Đồng Hới ra làng chài Nhân Trạch sau đó quay vào đồi cát Quang Phú.

Sau một hồi tham quan, Nuyến dẫn đoàn khách về nhà mình, người nhà anh đã chuẩn bị sẵn các tô mỳ tôm, điều đặc biệt là mỳ tôm được pha cùng với mực luộc. Một món ăn bình dị nhưng chắc chắn mới lạ đối với những vị khách phương xa. Vậy nên, nhìn ai cũng phấn khích với món ăn sáng này vừa ăn vừa xuýt xoa.

Sau bữa sáng khách du lịch được Nuyến dẫn đi thăm một điểm làm nước mắm truyền thống trong vùng, công thức của nghề này được truyền từ đời này qua đời khác và được các chị các mẹ lưu giữ như một truyền thống quý báu. Một số khách tranh thủ mua hải sản tươi hay khô từ đây để mang về nhà thưởng thức hoặc làm quà. Những sản phẩm này đều bảo đảm sạch và ngon đậm chất vùng biển Quảng Bình nắng gió.