Đờn ca tài tử Nam Bộ - Nét đẹp âm nhạc Việt
Là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, đờn ca tài tử Nam Bộ trở thành một di sản văn hoá vô giá của đất nước Việt Nam.
Đờn ca tài tử Nam Bộ (hay còn gọi là Đờn ca tài tử) là loại hình nghệ thuật dân gian của Việt Nam, được hình thành và phát triển từ cuối thế kỷ 19, phản ánh tâm tư, tình cảm của con người vùng sông nước Nam Bộ.
Đờn ca tài tử là nghệ thuật kết hợp giữa đờn (đàn) và ca, được những người bình dân Nam Bộ sáng tác sau những giờ lao động mệt mỏi. Lúc đầu chỉ có đờn, sau xuất hiện hình thức ca bên cạnh hình thức đờn, nên gọi nôm na là “đờn ca”. Chữ “tài tử” ở đây có nghĩa là người có biệt tài chơi nhạc, giỏi về cổ nhạc.
Biểu diễn Đờn ca tài tử. Ảnh: Internet
Đờn ca tài tử được sáng tạo dựa trên sự kết hợp giữa âm nhạc dân gian miền Trung, miền Nam và nhạc Lễ, nhạc Cung đình triều Nguyễn nên vừa có tính bình dân, lại vừa mang tính bác học. Khi xưa, nhạc cụ tham gia trình diễn Đờn ca tài tử Nam Bộ gồm có 4 loại chính, bao gồm: đàn kìm, đàn cò, đàn bầu (còn gọi là độc huyền cầm) và đàn tranh (còn gọi là đàn thập lục), ngoài ra còn có thể kết hợp với đàn tỳ bà, sáo, tiêu, song loan. Từ khoảng năm 1930 thì có thêm đàn ghita phím lõm, violin, ghita Hawaii (đàn hạ uy cầm).
Nhiều nhạc cụ được sử dụng để biểu diễn Đờn ca tài tử Nam Bộ. Ảnh: Vanhoavietnam.net
Một bản Đờn ca hay cần có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đờn và ca. Khi đờn cất lên và tiếng ca vang vọng cũng là lúc bao cảm xúc của người dân miền sông nước được bộc lộ, ở đó có vui, buồn, hạnh phúc, và chia ly.
Mang giá trị văn hoá vô cùng ý nghĩa, vào năm 2013, nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Loại hình nghệ thuật này vẫn đang tiếp tục được lan tỏa trong đời sống đương đại. Các địa phương ở Nam Bộ đang có nhiều cố gắng để bảo tồn và phát huy giá trị di sản, như thành lập các nhóm sinh hoạt, hay tổ chức các cuộc thi về Đờn ca tài tử.
Các nhóm sinh hoạt Đờn ca tài tử. Ảnh: Internet
Tại miền Tây, người ta vẫn thường xuyên bắt gặp những đội diễn Đờn ca tài tử ở các miệt vườn hay vùng sông nước. Đó trở thành một nét văn hoá đặc trưng, một nếp sống sinh hoạt của người dân nơi đây. Có thể nói, tình yêu với Đờn ca tài tử đã thấm vào linh hồn của những người dân Nam Bộ. Hãy thử một lần đắm chìm trong những giai điệu của Đờn ca tài tử, bạn sẽ thấy thêm yêu và tự hào về văn hoá đất Việt.
