Theo bà Yolanda Perdomo, Giám đốc Chương trình Hợp tác của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO Affliate Members Programme). Những năm vừa qua, ngày càng có nhiều khách du lịch đến những điểm đến mới, ít nổi tiếng để khám phá những trải nghiệm mới lạ. Nhiều quốc gia đang rất coi trọng phát triển du lịch mạo hiểm bởi những lợi thế về sinh thái, văn hóa và kinh tế của loại hình du lịch này.

Khái niệm du lịch mạo hiểm

Không có một khái niệm đồng nhất cho du lịch mạo hiểm. Theo Tổ chức Du lịch Mạo hiểm Thương mại (Adventure Travel Trade Association) (ATTA), du lịch mạo hiểm là chuyến đi có ít nhất hai trong ba yếu tố sau đây: hoạt động thể lực, môi trường tự nhiên và trải nghiệm văn hóa. Cũng giống như những loại hình du lịch khác, du lịch mạo hiểm có thể được trải nghiệm ở trong nước hoặc ra nước ngoài, có chuyến nghỉ qua đêm và không dài quá một năm.

Du lịch mạo hiểm trái ngược hoàn toàn so với du lịch đại trà (mass tourism). Tuy nhiên khái niệm của du lịch mạo hiểm có thể trùng với một số loại hình du lịch khác cũng nhấn mạnh vào môi trường tự nhiên, văn hóa và tính bền vững như du lịch sinh thái, du lịch trách nhiệm, du lịch cộng đồng và du lịch tình nguyện.

Đặc điểm của du lịch mạo hiểm

Du lịch mạo hiểm giúp phục hồi những điểm đến chịu thiên tai và xung đột chính trị. ATTA đưa ra báo cáo từ các nhà điều hành tour du lịch mạo hiểm cho thấy họ thường xuyên tổ chức tour đến những điểm đến như Colombia, Bắc Triều Tiên, Iran, Rwanda và các điểm đến chịu ảnh hưởng của thiên tai và xung đột chính trị khác. Khách tham gia du lịch mạo hiểm chấp nhận rủi ro và ưa thích những điểm đến ít người lui tới để có những trải nghiệm độc đáo.

Thu hút khách có khả năng chi trả cao. Khách du lịch mạo hiểm sẵn sàng chi trả cao cho những trải nghiệm độc đáo và thú vị. Những nhà điều hành tour du lịch mạo hiểm cho biết trung bình khách hàng của họ trả 3000 đô cho một chuyến đi trong thời gian trung bình là 8 ngày.

Du lịch mạo hiểm khuyến khích điểm đến tuân thủ các nguyên tắc hoạt động bền vững. Những nhà xây dựng chính sách và thực hiện du lịch mạo hiểm tuân thủ theo các nguyên tắc bảo vệ môi trường bền vững vì họ hiểu rằng đánh mất môi trường tự nhiên và trải nghiệm văn hóa ý nghĩa đồng nghĩa với điểm đến của họ sẽ đánh mất tính cạnh tranh.

Đặc điểm khách du lịch mạo hiểm

Khách du lịch mạo hiểm cũng được phân ra thành nhiều nhóm. Ví dụ những người đam mê phiêu lưu (adventure enthusiasts) – những người chèo thuyền, đạp xe, hay quan sát chim muông. Mặc dù mức chi tiêu nhóm khách này ngang với các khách du lịch mạo hiểm khác, các chuyến đi ra nước ngoài của họ trung bình dài hơn thêm một ngày. Họ chi tiêu nhiều tiền hơn vào trang thiết bị và dụng cụ và thường thực hiện lại nhiều lần một chuyến đi, đến những điểm đến khó tiếp cận hoặc chưa nổi tiếng.

Một phần nhỏ khách du lịch mạo hiểm đi du lịch một mình, 21% đi du lịch với bạn bè, 37% đi cùng bạn đời, và 30% đi du lịch cùng gia đình, bao gồm cả trẻ con. Khách du lịch mạo hiểm đánh giá vẻ đẹp tự nhiên của điểm đến là yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn điểm đến, xếp tiếp sau là các hoạt động sẵn có và khí hậu.

Có nhiều lý do để khách du lịch tham gia du lịch mạo hiểm, những lý do được đưa ra chủ yếu là để nghỉ ngơi, khám phá vùng đất mới, bên gia đình và khám phá những nền văn hóa khác nhau.

Triển vọng phát triển du lịch mạo hiểm tại Việt Nam

Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển du lịch mạo hiểm với địa hình 3/4 là đồi núi, hệ thống sông ngòi dày đặc, nhiều hang động đẹp, nhiều khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia rộng lớn, và bờ biển trải dài từ Bắc xuống Nam. Đỉnh Fansipan, khu vực đỉnh Mã Pì Lèng, dãy Liang Biang là những điểm lý tưởng cho các hoạt động leo núi. Hệ thống hang động thu hút sự chú ý của những người ưa mạo hiểm trên khắp thế giới như tại Phong Nha – Kẻ Bàng với động Phong Nha – Tiên Sơn, động Thiên Đường, hang Sơn Đoòng. Bờ biển dài và các hòn đảo đẹp là địa điểm thuận lợi cho nhiều hoạt động du lịch mạo hiểm như lặn biển, đua thuyền buồm, lướt ván. Hệ thống sông và hồ dày đặc lại là tiềm năng cho các tour du lịch chèo thuyền, vượt thác,…

Ngoài lợi thế về địa hình, Việt Nam còn có lợi thế to lớn về văn hóa với 54 dân tộc, nhiều phong tục tập quán, lễ hội vẫn được duy trì và gìn giữ. Một số hoạt động du lịch mạo hiểm đã bắt đầu được thực hiện tại các địa điểm này đang được ưa chuộng trong thị trường khách quốc tế và nội địa.

Tuy nhiên bên cạnh những lợi thế về địa hình, cảnh quan tự nhiên và văn hóa, sản phẩm, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn nhân lực phục vụ hoạt động kinh doanh và quản lý nhà nước cho loại hình du lịch mạo hiểm vẫn đang ở giai đoạn đầu. Việc triển khai các chương trình du lịch mạo hiểm thường khó khăn vì thời gian làm thủ tục dài, chi phí lớn và đòi hỏi hướng dẫn viên du lịch phải được đào tạo bài bản. Với nguồn tài nguyên phong phú phù hợp phát triển du lịch mạo hiểm, nhằm đón đầu đáp ứng các xu hướng đang phát triển mạnh của thị trường khách, ngành du lịch cần có chiến lược dài hạn và những đầu tư thỏa đáng để phát huy được tiềm năng của duy lịch mạo hiểm và phát triển loại hình này một cách bền vững.

Một số loại hình du lịch mạo hiểm được ưa chuộng ở Việt Nam

Dù lượn

Dù lượn là môn thể thao mạo hiểm được hoạt động bằng sức gió được ca nô kéo đi với tốc độ nhanh. Tham gia trò chơi này, bạn sẽ được trải nghiệm cảm giác lơ lửng ở độ cao 70 đến 100 m để ngắm nhìn đại dương từ trên cao.

Leo núi

Leo núi là môn thể thao đòi hỏi sự đoàn kết cao giữ mọi người, được cố định bởi dây an toàn được thắt trên núi, khi tham gia bạn sẽ phải đeo dây bảo hiểm và móc an toàn bám vách đá. Trên đỉnh và dưới chân núi sẽ luôn có các huấn luyện viên luôn theo dõi để đưa ra những lời hướng dẫn kịp thời với từng trường hợp.

Flyboard

Flyboard  là một dụng cụ bay cá nhân trên mặt nước, được thiết kế bởi Franky Zapata. Thiết bị này dùng một khối động cơ phản lực hút nước cực mạnh và đẩy ra với áp suất rất cao, tạo ra một lực nâng người sử dụng bay lên không trung từ 6-9 m.

IghwireIghwire:

người tham gia phải di chuyển trên một sợi dây mảnh được treo cố định giữa hai điểm. Trò chơi này đòi hỏi cao về sự tập trung cao, giữ thăng bằng, độ can đảm. Trò chơi này có mức giá khoảng 300.000-500.000 đồng một người cho một lần trải nghiệm.

Đu dây vượt thác

Đu dây vượt thác trò chơi trò này đòi hỏi người chơi phải vượt qua các vách đá cheo leo, đối diện với dòng nước chảy thẳng vào mặt tạo cảm giác cực mạnh.

Bungee

Bungee là trò chơi thử thách bản thân tham gia cú nhảy của những người yêu thích khám phá giới hạn của bản thân hay có khao khát chinh phục độ cao. Bạn có thể trải nghiệm độ cao của bungee ở Nha Trang là 15 m.

Chèo thuyền kayak

vượt suối yêu cầu người chơi phải có lòng can đảm, sự bình tĩnh, khả năng xử lý tình huống khéo léo nhanh chóng. Giá thuê 100.000 đến 200.000 đồng cho một giờ, tùy loại thuyền 1-2 hay 3 chỗ.