1. Công chúa nước ngoài ấy đến từ quốc gia nào?
79Thăm dò ý kiến: Đâu là quê hương của vị công chúa nước ngoài duy nhất có đền thờ ở Việt Nam?
Công chúa nước ngoài này, theo lệnh vua cha đã mang hàng trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Tuy nhiên, nàng ngã bệnh và qua đời trên đường về lại quê hương.
Cảm kích vì lòng thành của nước bạn cũng như sự anh dũng của công chúa nước ngoài ấy, vua Lê Thánh Tông cho xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ nàng tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai.
Đền thờ nàng tọa lạc tại đồi Đền, gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung vẫn còn giữ guyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”, ngói lợp vẩy còn cửa được thiết kế theo kiểu chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ cao 30cm.
Đền thờ vị công chúa nước ngoài ấy đều làm bằng gỗ lim, các họa tiết chạm khắc vẫn còn sắc sảo từ thời Nguyễn với mộc hóa long, hóa văn lá lật tại ván mê, câu đầu.
2. Công chúa nước ngoài ấy đến từ Lào
Theo Cổng thông tin Du lịch Ninh Bình, Nhồi Hoa công chúa là vị công chúa duy nhất từ nước ngoài được lập đền thờ ở Việt Nam. Nàng là người Ai Lao trong quá khứ, tức người Lào hiện nay.
Dưới thời nhà Hậu Lê, Nhồi Hoa công chúa được giao trách nhiệm bàn giao và huấn luyện một đàn voi cho Đại Việt. Đến địa phận huyện Gia Viễn ngày nay trên đường về lại Lào, bà lâm bệnh và qua đời. Vua Lê Thánh Tông cho người Ai Lao báo tin. Triều đình Ai Lao chạm ảnh công chúa trên gỗ và đưa đến nơi bà mất làm lễ viếng.
Theo Cổng thông tin Du lịch Tràng An (Ninh Bình), công chúa được thờ tại đền Thượng Thái Sơn. Đền nằm trên đỉnh đồi thuộc địa bàn thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan.
Di tích còn lưu giữ ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ cùng nhiều đồ thờ tự có giá trị, đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12/1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25/7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.
Di tích đền thờ công chúa Nhồn Hoa cùng đền Chàng (thôn Chàng, xã Sơn Lai) được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Đền Thượng Thái Sơn đang nằm trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An - di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.
Hàng năm, tại đền thờ vị công chúa nước ngoài quả cảm ấy diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3/3 âm lịch. Ngoài phần rước kiệu, tổ chức tế, các hoạt động khác của phần Hội cũng đặc sắc không kém, đặc biệt là màn múa hát theo điệu Chăm Pa - nét đẹp văn hóa đặc trưng của xứ Lào - để tưởng nhớ về công lao của công chúa, tôn vinh tình hữu nghị Việt - Lào.