Lịch sử dân tộc trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, từng thời kỳ, đất nước ta đều có những người anh hùng, sẵn sàng hy sinh vì Tổ Quốc. Nhà đày Buôn Ma Thuột được thực dân Pháp dựng, được đặt theo tiếng Pháp là Pénitencer de Ban Ma Thuột.

Giới thiệu đôi nét về Nhà đày Buôn Ma Thuột

Nhà đày tọa lạc số 18 Tán Thuật, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột, cách trung tâm thành phố chừng 1 km về phía Đông Nam, di tích lịch sử này là minh chứng rõ nét cho sự tàn khốc của chiến tranh.

Năm 1930 - 1931 chính quyền thực dân Pháp cho xây dựng nhà đày với mục đích giam giữ những người làm cách mạng, những Đảng viên ưu tú. Những người tù bị tuyên án trên 5 năm tù, hoặc được đánh giá là những kẻ nguy hiểm sẽ bị giam giữ tại các nhà đày như thế này. Tại đây, họ bị giam giữ và tra tấn.

Nhà đày Buôn Ma Thuôt khi mới xây dựng trên nền đất 2hecta, tương bao xung quanh cao 4m, và dày 40cm rất kiên cố, đế tránh tù nhân vượt ngục. Phần khung được làm bằng gỗ, tường được đắp từ đất bùn trộn rơm , bên trong là lõi tre, phần ngoài trát xi măng. Khi những tù nhân chuyển đến ngày càng điing, nhà đày đã được xây dựng lại kiên cố hơn với tường gạch và mái ngói. 

Nhà tù có 6 dãy nhà lao tập thể, một dãy xà lim gần khu vực phía Nam cổng chính, nơi giam giữ tù nhân đặc biệt nguy hiểm. Thêm vào đó là các khu vực nhà kho, nhà xưởng, khu bếp nấu ăn. 

Sau kháng chiến chống thực dân Pháp dành thắng lợi, nhà đày Buôn Ma Thuột tiếp tục được quân đội Mỹ sử dụng với nhiều cải cách mới. Nhà đày được xây thêm một bức tường chia đôi làm hai: một bên là khoa chứa quân nhu, phần còn lại làm khu huấn luyện. Một số công trình như: nhà Nguyện, phòng biệt giam, nhà lao nữ, nhà Quốc thái dân an… cũng được xây thêm.

Nhà đày Buôn Ma Thuột  xưa kia là vùng đất hoang vu, địa hình hiểm trở, không có người sinh sống. Khi xây dựng nhà đày, thực dân Pháp muôn cô lập những người tù Cách mạng. Tuy nhiên với ý chí sắt đá, dũng cảm, kiên trung, không có một thế lực nào có thể khuất phục được những người lính cụ Hồ.