Giáo sư người Việt 41 tuổi làm chủ tịch nghiên cứu mạng 6G tại Anh

Học viện Kỹ thuật Hoàng gia Anh mới đây công bố danh sách bổ nhiệm bốn Chủ tịch Nghiên cứu mới trong đó Giáo sư Dương Quang Trung, Đại học Queen’s Belfast (Anh) sẽ đảm nhiệm vai trò chủ tịch nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến mạng viễn thông 6G thuộc dự án của Học viện Kỹ thuật Hoàng gia Anh.

Giáo sư Trung hướng các nghiên cứu vào trọng điểm kết hợp 6G với các phương tiện truyền thông không dây, truyền dữ liệu, radar và hình ảnh, tận dụng ưu điểm băng thông rộng và độ tải chậm gần như bằng 0, góp phần phục vụ y tế như chẩn đoán và phẫu thuật từ xa, xe tự lái, thực tế ảo hỗ trợ giáo dục, chăm sóc sức khỏe.

GS Trung cho biết, không giống như các thế hệ truyền thông di động trước đây, 6G không chỉ tập trung vào tốc độ dữ liệu nhanh hơn cho các dịch vụ truyền thống, mà còn tập trung vào khả năng kết nối, liên kết số lượng lớn của các thiết bị tự động. 6G sẽ giải quyết các nhu cầu cụ thể của các thiết bị IoT bằng cách đạt được hai mục tiêu, gồm duy trì độ tin cậy cực cao (99,999%) của 5G và giảm thiểu quá trình kết nối chậm giữa thời gian truyền và nhận dữ liệu.

GS Dương Quang Trung (sinh năm 1979, quê Quảng Nam) tốt nghiệp tiến sĩ vào cuối 2012. Năm 2018, anh được phong là Phó Giáo sư mà không cần qua cấp Giảng viên Cao cấp (Senior Lecturer). Hồi tháng 7, anh được phong Giáo sư thực thụ (Full Professor) -  vị trí Giáo sư bậc 3 trên 4 (Reader) sau 6 năm làm việc trường Đại học Queen’s Belfast (một trong 24 trường ĐH hàng đầu Vương Quốc Anh). Đây được coi là một trong những trường hợp "thăng hạng" GS nhanh nhất trong lịch sử 200 năm của trường.

GS Trung từng đạt được nhiều giải thưởng nghiên cứu uy tín, đặc biệt là giải Newton 2017 của chính phủ Anh. Hiện tại, anh vẫn thực hiện kết nối các nhà khoa học Việt Nam với Vương quốc Anh về cơ hội học tập và nghiên cứu.

Giáo sư người Việt 41 tuổi tích cực kết nối các nhà khoa học trẻ Việt Nam và Vương quốc Anh.

Tuy khá bận rộn nhưng năm nào Giáo sư Dương Quang Trung cũng dành thời gian về Việt Nam để thăm gia đình, bạn bè và thăm quê. Nhưng trên hết, bằng khả năng và kinh nghiệm của mình, anh Trung đã chủ động kết nối, giúp các bạn trẻ quê nhà có điều kiện học tập, vươn ra thế giới. Trong đó, anh và các bạn đã xây dựng, mở Trại hè Nghiên cứu khoa học quốc tế dành cho các sinh viên Quảng Nam-Đà Nẵng.

Từ thành công của Trại hè lần thứ nhất tổ chức tại Đại học Duy Tân-Đà Nẵng (với 11 người tìm được học bổng theo học chương trình nghiên cứu sinh ở các nước Anh, Pháp, Nhật, Mỹ), vào tháng 8.2016, trại hè lần thứ 2 cũng mở tại Đại học Duy Tân đã giúp các thạc sĩ ngành điện tử-viễn thông và công nghệ thông tin cách tiếp cận với học bổng nghiên cứu sinh do Hội đồng Anh, Quỹ Newton tài trợ.

Giáo sư Trung từng tâm sự: “Quãng thời gian làm nghiên cứu sinh nước ngoài là thời gian đẹp và đáng nhớ nhất đời tôi. Ở đó, tôi vừa có điều kiện được tiếp cận các giáo sư hàng đầu trong lĩnh vực chuyên môn, môi trường làm việc lý tưởng vừa được học tập kỹ năng nghiên cứu mới ở các quốc gia tiên tiến với những trải nghiệm thú vị cho bản thân. Hy vọng các nhà khoa học trẻ Quảng Nam-Đà Nẵng chúng ta sẽ nỗ lực hết mình để có cơ hội tham gia hành trình khám phá các nền văn hóa trên thế giới và tiếp cận các trí thức mới trong tương lai gần”.

Để làm được sự kết nối với quê nhà như mong đợi, trước đó chính tại Đại học Queen’s, GS Dương Quang Trung đã xuất sắc, đoạt nhiều giải thưởng và quỹ đầu tư nghiên cứu khoa học (ba triệu bảng Anh trong vòng 4 năm). Nhưng đối với cá nhân anh, sự hỗ trợ nghiên cứu của Hội đồng Anh qua Quỹ Newton đóng vai trò tiền đề rất quan trọng, cho anh sự tin ở những bước khởi đầu, khi mới hoàn tất học vị tiến sĩ.

Năm 2014, Hội đồng Anh là nhà tài trợ đầu tiên cho giáo sư trẻ Dương Quang Trung trở về Việt Nam tham gia hội nghị “Kết nối các Nhà khoa học trẻ Việt Nam - Vương quốc Anh”. Hội thảo chính là tiền đề để Giáo sư Trung xây dựng, kết nối với các nhóm nghiên cứu tại Việt Nam. Ngay năm sau đó, Giáo sư Trung cùng nhóm nghiên cứu của mình đã thành công trong việc xin tài trợ từ Quỹ Newton của chính phủ Anh do Hội đồng Anh triển khai.

Dự án nghiên cứu đoạt Giải thưởng Newton 2017 của Giáo sư Dương Quang Trung và cộng sự, Tiến sĩ Võ Nguyên Sơn từ Đại học Duy Tân cực kỳ hữu ích đối với Việt Nam và cả quốc tế. Dự án nhằm sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông để duy trì việc thông tin liên lạc trong điều kiện bất lợi như thiên tai, ô nhiễm môi trường khi các mạng khác bị phá hủy, hay tắc nghẽn. Hệ thống này cũng giúp cảnh báo sớm thiên tai, mức độ ô nhiễm, giúp kết nối với cứu trợ y tế đến tận hiện trường. Dự án cũng đã tổ chức rất nhiều hoạt động đào tạo, kết nối và trao đổi với cộng đồng nghiên cứu Việt Nam với Vương quốc Anh và quốc tế.

Một sự kết nối khoa học rất ý nghĩa khác với sự tài trợ của Quỹ Newton là Trại hè Nghiên cứu Khoa học quốc tế thường niên do Giáo sư Trung sáng lập, nhằm giúp các học viên tham gia nâng cao kiến thức, làm quen với những hoạt động học thuật tại các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới với sự tham gia của các nhà khoa học từ các trường đại học hàng đầu thế giới. Giáo sư Dương Quang Trung cho biết qua ba kỳ tổ chức, đã có 39/66 học viên trại hè có học bổng du học thạc sĩ/tiến sĩ toàn phần ở Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Canada, Ý, Nhật, Đài Loan, Hàn Quốc.

Các hợp tác giữa Giáo sư Dương Quang Trung và Hội đồng Anh thông qua Quỹ Newton rất tích cực. Cho đến nay anh đã tham gia bốn dự án trong khuôn khổ Quỹ Newton. Giáo sư Dương Quang Trung kể: “Tháng 4 năm 2014, tôi được Hội đồng Anh tài trợ tham gia hội thảo kết nối các nhà khoa học trẻ giữa hai nước Việt Nam và Vương quốc Anh. Qua đó tôi đã cùng đồng nghiệp ở Đại học Duy Tân chuẩn bị đề tài “Xây dựng nền tảng phát triển bền vững: Xã hội kết nối cho các thành phố tương lai” và được tài trợ 220 ngàn Bảng Anh cho nghiên cứu này. Cũng chính dự án này được trao Giải thưởng Newton 2017 để tiếp tục phát triển những bước tiếp theo. Sau này tôi còn được nhận thêm hơn mười dự án khác từ chính phủ Anh nhưng ảnh hưởng từ lần tiếp cận đầu tiên với Quỹ Newton thông qua dự án do Hội đồng Anh mang lại, đóng vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp khoa học của tôi. Nó đã tạo một tiền đề cơ bản, và đặc biệt tạo nên sự tự tin góp phần cho những dự án sau này được thành công.”