Từ xưa đến nay, làng nghề vẫn là nơi hội tụ những tài năng sáng tạo ra những sản phẩm dân gian, nơi thịnh đạt, thành danh và giàu có của những người thợ bình dân.

Kinh qua vô vàn gian khổ, khó khăn của nghề và nghiệp, vượt lên chính mình, chính thời đại, người thợ thủ công đã tạo nên mốc son chói lọi về tình yêu nghề, yêu cái sản vật mình làm ra trong cả quãng đời cống hiến vì cơ nghiệp. Bởi vậy mà ở xứ Kinh Bắc, một làng nghề được các người thợ thủ công sáng lập ra, với khởi nguồn từ tinh hoa của đôi bàn tay mang tên "làng Ngòi" ra đời.

Tinh hoa đó đã trường tồn hàng thập kỷ với tên gọi gốm làng Ngòi – một làng nghề đã tạo nên sự khác biệt độc đáo và ghi dấu ấn mạnh mẽ với bao người.

Gốm ở đây lại mang đậm phong cách dân gian với những họa tiết dung dị, trang nhã, gợi lên phong cảnh của làng quê, nơi hội họp, sinh hoạt của người dân vùng châu thổ cùng bao nét đặc trưng của cư dân vùng miền... đó là điểm độc đáo, đặc sắc mà những người thợ của vùng này luôn tự hào và trân quý.

Làng Ngòi ở đâu?

Làng nằm tại xã Tư Mại, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Và khi nhắc đến gốm làng Ngòi, thì phải nhắc đến người tái sinh dòng gốm thất truyền này là họa sĩ, nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến – anh sinh ra và lớn lên tại làng Ngòi, Bắc Giang.

Anh đã dùng cả thanh xuân của mình cho việc học hỏi kiến thức và kinh nghiệm ở khắp các lò gốm từ Bắc vào Nam trước khi dừng chân lập nghiệp trên chính mảnh đất quê hương của mình.Khoác trên mình chiếc áo văn hoá dân gian rất cổ truyền, nhưng gốm Làng Ngòi lại tạo ra cho mọi người cái lạ, cái ngộ nghĩnh.

Người xem sản phẩm gốm làng Ngòi bị cuốn hút bởi nét mộc mạc, dân dã, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở họa tiết trang trí. Khác với gốm sứ Bát Tràng chỉ chuyên vẽ và trang trí bằng màu, gốm Phù Lãng chỉ vuốt và dội men, thì gốm làng Ngòi lại được trang trí bằng hoạ tiết hoa văn đắp nổi, tất cả được thể hiện một cách sinh động trên chất liệu gốm nâu sành rất đặc trưng, do chính tay các nghệ nhân gốm tài hoa tạo nên.

Chưa kể, những tác phẩm gốm trang trí tại làng Ngòi được tạo nên từ đất sét đỏ, được nghiền lọc kỹ càng, đặt biệt với những bức tranh gốm thì nguyên liệu đất lại càng phải được lựa chọn và xử lý khắc khe hơn, để chúng không lẫn tạp chất, tránh cho tranh bị nổ, vỡ trong quá trình nung sau này.

Để làm nên một bức tranh gốm, trước hết đất phải được rải ra và làm nhẵn, phẳng bề mặt để chuẩn bị cho công đoạn can hình. Từ bản vẽ mẫu, nghệ nhân đã khắc họa từng đường nét uyển chuyển, linh hoạt hòng tạo nên những vết hằn lên đất, tạo hình cho tranh.

Quả thật, dưới bàn tay của các nghệ nhân những chi tiếc của bức tranh hiện lên vô cùng sống động. Đặc biệt, tranh gốm thường có kích thước khá lớn, có tấm lên đến 5 hay 6m nên quá trình tạo hình phải dành rất nhiều thời gian. Có những bức tranh một gian đoạn có thể mất đến hàng tuần mới có thề hoàn thành.

Bên cạnh đó, những bức tranh sau khi hoàn thiện sẽ được cắt ra thành nhiều mảnh nhỏ, rồi để khô tự nhiên vài ngày trước khi làm sạch và tô màu. Kế đó, bằng những màu sắc sinh động cùng đôi bàn tay tài hoa, những người nghệ nhân vừa tô vừa vẽ trông như đang thổi hồn vào từng tác phẩm, khiến chúng được nhân cách hóa, được phù phép như đang múa ca dưới từng nét cọ đầy tâm huyết.

Đất chẳng phụ lòng người, chính niềm say mê với đất cùng sự đúc kết những tinh hoa trong nghệ thuật chế tác, nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến cùng các nghệ nhân làng Ngòi đã tạo nên một dòng gốm riêng mà không loại hình nào có thể trộn lẫn.

Bởi lẽ đó, tôi nghĩ đối với người dân vùng Kinh Bắc nói riêng và những người thợ yêu nghề nói chung, gốm làng Ngòi là sự nghiệp, là con đường khai mở, là những trăn trở, ước mơ mà phải theo đuổi cả cuộc đời mình chắc gì đã thỏa mãn. Vì tình yêu dành cho nghề là nổi niềm đam mê bất tận!

Bài liên quan

Bắt tạm giam Ngân 'gốm' vì hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

3 cửa tiệm bán đồ gốm xinh xắn giữa lòng Sài Gòn

Café Gốm Nhà Tấm Cám - nơi có 'đặc sản' là những chuyến tàu