Với vẻ đẹp hùng vĩ của cao nguyên núi đá đồng văn cùng với đó là bản sắc văn hóa phong phú của đồng bào Mông giúp Làng Văn hóa du lịch cộng đồng thôn Pả Vi, xã Pả Vi, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang trở thành điểm đến độc đáo cho du khách trong và ngoài nước khi đến nơi đây du lịch.

Làng nằm lọt thỏm giữa không gian núi rừng nhưng lại tọa lạc ở vị trí vàng chỉ cách trung tâm Mèo Vạc khoảng 6km, giao thông thuận lợi, điều kiện tự nhiên tốt cùng văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc Mông. Mặt khác nơi đây còn nằm khá gần những điểm đến là danh lam, thắng cảnh được thiên nhiên ưu ái gắn với những truyền thuyết ly kỳ như: Mê cung đá, Chuyện tình chàng Ba và nàng Út; sự tích vách đá trắng trên đỉnh núi cô Tiên... Từ đây, du khách có thể tham quan một số di tích văn hóa được xếp hạng cấp quốc gia, như: Danh thắng Mã Pì Lèng, hóa thạch huệ biển, hang Rồng. Chính vì vậy mà mới thành lập được hơn một năm nhưng nơi đây luôn được du khách quan tâm và đánh giá cao khi muốn dừng chân lưu trú tại địa danh nổi tiếng Mèo Vạc.

Chị Nguyễn Quỳnh Nga, du khách Hà Nội, chia sẻ: “Từng nghe đến Làng Văn hóa du lịch cộng đồng trên mảnh đất Cao nguyên đá từ lâu, đến nay tôi mới có dịp để trải nghiệm, tôi thật sự như lạc vào trong những mẩu truyện, những thước phim như đã từng xem; kiến trúc nhà ở trình tường với ngói âm dương, tạo nên không khí mát mẻ, rất dễ ngủ, thích hợp cho những ai muốn được thư giãn; có món ăn kỳ lạ như thắng cố, thịt treo gác bếp… Đặc biệt, tôi thích những điệu múa xòe hoa, tiếng khèn của những chàng trai Mông lúc vui thì miên man điệu ca hạnh phúc, lúc buồn lại nao nao đến xé lòng…. Đến đây, mặc một bộ trang phục thiếu nữ Mông nữa, tôi cảm thấy thật tuyệt, với những trải nghiệm sinh hoạt hàng ngày, được dệt vải, tước lanh còn được trẩy hội Gầu tào… Nơi đây là một nơi trải nghiệm, nghỉ dưỡng lý tưởng nhất mà tôi đã từng đến”.

Dừng chân ghé thăm và trải nghiệm lưu trú tại làng văn hóa chắc chắn du khách sẽ hài lòng với sự chỉn chu và chuyên nghiệp trong dịch vụ mà đồng bào Mông mang lại. Ngôi làng với 100% người Mông và được xây dựng gồm các hạng mục chính: Nhà văn hóa 5 gian và nhà trưng bày sản phẩm 3 gian thiết kế theo kiến trúc nhà khung gỗ; nhà trình tường mái lợp ngói âm dương 2 tầng; bãi đỗ xe; khu vui chơi và các hạng mục dịch vụ khác phục vụ du khách. Mỗi một hạng mục, chính quyền và nhân dân đều đầu tư và chăm chút kỹ lưỡng về thiết kế tổng thể không gian sao cho vẫn đảm bảo được sự tiện ích và truyền thống, giữ được giá trị văn hóa của đồng bào Mông nhưng cũng phù hợp với mọi đối tượng du khách khi có nhu cầu lưu trú và trải nghiệm tại địa phương.

Ngoài là làng văn hóa du lịch, bảo tồn và quảng bá văn hóa dân tộc Mông, thì nơi đây còn là điểm đến của chính bà con người Mông ở nhiều địa phương khác để thưởng thức và hiểu rõ hơn về văn hóa truyền thống của đồng bào mình. Có dịp dừng chân ở đây du khách sẽ được tận mắt chứng kiến và trải nghiệm, ngắm nhìn những sản phẩm thổ cẩm độc đáo do chính đôi bàn tay mềm dẻo của người phụ nữ dân tộc Mông đã làm.

Hay như lễ hội Chợ tình Khau Vai. Đây được xem là một trong những phiên chợ đặc sắc nhất miền sơn cước hà Giang. Cứ hễ 27/3 âm lịch hàng năm, xã Khau Vai lại tổ chức lễ hội và du khách khắp các tỉnh, thành lại nườm nượp đổ về Khau Vai để khám phá, tìm hiểu văn hóa và hòa mình vào lễ hội.

Vào cuối tuần thì làng còn có các phiên chợ được mở ra trên triền đá với những bức tranh đầy sắc màu của các dân tộc ít người, những chiếc váy áo thổ cẩm rực rỡ sắc màu lôi kéo bước chân du khách. Tham gia vào chợ phiên, du khách còn có cơ hội mua những sản vật địa phương, thưởng thức món ăn truyền thống, mặc thử những bộ trang phục đặng trưng của người Mông.

Chưa hết, nơi đây còn là cái nôi của các lễ hội truyền thống, các loại hình nghệ thuật dân gian mang đậm giá trị nhân văn được nghiên cứu, sưu tầm, khôi phục, phát huy và gìn giữ giá trị truyền thống như: Lễ hội Cầu mưa của dân tộc Lô Lô, lễ hội Gầu Tào của dân tộc Mông, lễ hội Múa trống của dân tộc Giáy, lễ Cấp sắc của dân tộc Dao... Những yếu tố tự nhiên thuận lợi và vốn văn hóa bản địa đặc sắc là những yếu tố giúp địa phương trở thành “miền đất hứa” trong phát triển du lịch cộng đồng.

Hiện nay, Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông có 28 hộ tham gia đầu tư cơ sở hạ tầng và đưa vào sử dụng nhà ở theo mẫu nhà dân tộc Mông với thiết kế kiến trúc nhà khung gỗ, trình tường, mái lợp ngói âm dương 2 tầng; các ngôi nhà xây dựng theo kiến trúc nhà ở truyền thống người Mông liền kề nhau và hầu hết phát triển dịch vụ nhà nghỉ Homestay, phục vụ du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Đồng chí Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch UBND huyện Mèo Vạc cho biết: “Để Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông thực sự là điểm nhấn trong lòng du khách, huyện đã kiện toàn Ban quản lý Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông; chỉ đạo Ban quản lý đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân thực hiện tốt các quy chế của làng; cùng nhau giữ gìn vệ sinh môi trường; thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian; ngày càng nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú Homestay…”.