Các hãng bay kêu gọi thực hiện xét nghiệm nhanh với tất cả khách bay quốc tế ở điểm xuất phát để thay thế biện pháp cách ly y tế ở điểm đến.

Nỗ lực đơn lẻ của hãng bay

Khi hãng All Nippon Airways (ANA) thực hiện chuyến bay hồi hương công dân Nhật Bản vào tháng 1 vừa rồi, ga nội địa của sân bay Haneda được cải biến thành ga quốc tế với quầy xuất nhập cảnh và hải quan dưới 48 tiếng đồng hồ. Kể từ đó, ANA tăng thêm các quầy thủ tục, các tấm plastic ngăn cách giữa nhân viên dịch vụ mặt đất và hành khách, các tiếp xúc giữa phi hành đoàn và nhân viên sân bay được giảm đến tối thiểu. Ở mọi giai đoạn làm thủ tục, hành khách đều được yêu cầu sát khuẩn tay.

Hãng Japan Airlines (JAL) nói họ nhanh chóng thực hiện các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm theo các hướng dẫn do Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc (ICAO) đưa ra vào tháng 6. Chủ tịch JAL Yuji Akasaka cho biết chưa có vụ bùng phát dịch nào trên khoang máy bay ở bất cứ nước nào của hãng và thực hiện các biện pháp vệ sinh theo khuyến cáo của ICAO là điều tối thiểu JAL có thể làm. “Nhưng chúng tôi có thể làm nhiều hơn để giảm bớt gánh nặng tâm lý của hành khách khi bay”, vị CEO nói với Nikkei Asian Review.

Một vài hãng bay đưa ra các bảo đảm rõ ràng hơn, không chỉ là dịch vụ mặt đất và trải nghiệm trên khoang máy bay. Hãng Emirates cung cấp bảo hiểm Covid-19 miễn phí đối với tất cả khách bay, không phân biệt hạng vé hay điểm đến cho đến hết tháng 10 tới. Khoản bảo hiểm này chi 100 euro mỗi ngày và đến 150.000 euro trong 14 ngày cho chi phí cách ly tại khách sạn, chi phí chữa trị y tế nếu khách bị nhiễm bệnh ở điểm đến. Và trong trường hợp xấu nhất, bảo hiểm cũng chi một phần chi phí đám tang. 

Riêng hãng Qantas Airways của Úc thì quan tâm đến khả năng áp dụng xét nghiệm nhanh với hành khách trước khi lên máy bay. CEO Alan Joyce nói việc xét nghiệm nhanh cho kết quả trong 15 phút có thể giải quyết vấn đề khách có thể phải vào khu cách ly khi nhập cảnh.

Xét nghiệm tìm kháng nguyên thường nhanh hơn, nhưng cũng có thể bỏ sót các ca dương tính với Covid-19 so với các test trong phòng thí nghiệm. Đầu tháng 9, công ty Qiagen của Đức giới thiệu loại test nhanh tìm kháng nguyên có thể cho kết quả trong 15 phút và có thể thực hiện ngay tại sân bay hay sân vận động.

Đổi mới công nghệ ở sân bay

Các hãng hàng không đang nôn nóng mong lượng khách bay trở lại bình thường. Nhưng thách thức hiện giờ lại là chuyện thực hiện giãn cách xã hội và các biện pháp an toàn mỗi khi lượng khách gia tăng. “Hiện giờ lượng khách và số chuyến bay thấp, chúng tôi có thể áp dụng các biện pháp giãn cách và kiểm soát được tình hình. Nhưng nếu số chuyến bay và lượng hành khách tăng, chúng tôi không chắc sẽ duy trì được các biện pháp này. Có thể chúng tôi sẽ thay đổi để tiếp nhận lượng khách nhiều hơn”, Mariko Kumita thuộc bộ phận dịch vụ mặt đất của ANA tại sân bay Haneda phát biểu.

ANA hiện cung cấp thông tin theo thời gian thực trên trang mạng của hãng để hành khách tránh đám đông và giờ cao điểm. Còn hãng JAL tiên phong thực hiện các quầy thủ tục “không tiếp xúc” tại sân bay Haneda ở Tokyo với các cảm ứng hồng ngoại có thể ghi nhận các cử động của ngón tay cách xa màn hình 3 cm. Đầu tháng 9, JAL giới thiệu các robot cung cấp thông tin ở sân bay Haneda.

Sân bay quốc tế Beijing Capital của Trung Quốc bắt đầu sử dụng các kiosk tự động sử dụng kỹ thuật nhận diện gương mặt ở các khâu kiểm tra an ninh, xuất nhập cảnh, mua sắm miễn thuế và khi lên máy bay. Đây là một trong những sân bay bận rộn nhất châu Á với trên 100 triệu lượt khách mỗi năm. Thay vì phải trao đổi với nhân viên và trao nhận các giấy tờ và thẻ lên máy bay, hành khách chỉ việc bước qua các cửa tự động có camera sau khi đã làm thủ tục bằng cách quét hộ chiếu.

Tập đoàn đa quốc gia SITA – nơi cung cấp công nghệ này – nói rằng hệ thống này giảm thời gian xếp hàng trong khi vẫn bảo đảm giãn cách xã hội ở sân bay. Công nghệ mới có thể giúp 400 hành khách làm thủ tục lên máy bay Airbus A380 trong vòng 20 phút.

“Công nghệ mới mang lại hành trình thông suốt và thoải mái. Công nghệ xử lý thông số sinh trắc học sẽ tăng cường an toàn và tiện lợi, giúp hành khách an tâm bay trở lại”, Sumesh Patel, Chủ tịch vùng châu Á - Thái Bình Dương của SITA, phát biểu. 

Thỏa thuận song phương đến đồng thuận toàn cầu

Nỗ lực của các hãng hàng không và sân bay nhằm bảo vệ an toàn cho hành khách trong chừng mực nào đó làm giảm sự e ngại đi lại bằng máy bay. Nhưng bà Joanna Lu, trưởng bộ phận tư vấn của hãng phân tích số liệu hàng không Ascend by Cirium, nhấn mạnh các nước cần có sự đồng thuận khi mở cửa hàng không.

“Cốt lõi cho chuyện nối lại các đường bay giữa hai nước phải công nhận lẫn nhau các tiêu chuẩn y tế và kết quả xét nghiệm. Bên cạnh đó là việc chia sẻ thông tin y tế. Không có sự nhường nhịn hay tương nhượng này, chúng ta khó thể đạt được các thỏa thuận song phương về mở cửa hàng không, bởi hiện chưa có giải pháp nào thực sự hiệu quả để đối phó với Covid-19”, bà Joanna Lu phát biểu với Nikkei Asian Review. 

Trong khi đó, IATA – với 290 hãng hàng không thành viên – hôm qua đã kêu gọi chính phủ các nước thay thế cách ly y tế bằng việc xét nghiệm toàn bộ hành khách bay quốc tế ở điểm xuất phát. Theo Reuters, IATA nói chính sách cách ly đang áp dụng đã hạn chế việc đi lại, khiến hàng không chậm hồi phục.

Trong buổi họp báo trực tuyến tối 22-9, Tổng giám đốc IATA Alexandre de Juniac nói rằng các xét nghiệm nhanh tìm kháng nguyên Covid-19 có thể được giới thiệu trong vài tuần nữa. “Chúng tôi nhận thấy rằng hiện chưa có giải pháp thay thế nào hiệu quả hơn”, tổng giám đốc IATA nhấn mạnh.

Chi phí xét nghiệm nhanh tìm kháng nguyên Covid-19 hiện chỉ từ 7 đô la mỗi người và nhân viên hàng không có thể làm thay nhân viên y tế các xét nghiệm này. Ông de Juniac nói các hãng hàng không sẽ thúc giục ICAO sớm chuẩn thuận.

IATA nói rằng cần có thỏa thuận toàn cầu để kết quả xét nghiệm nhanh ở điểm xuất phát cũng được chấp nhận ở điểm đến. “Điều này cũng khiến hành khách an tâm hơn bởi mọi người trên máy bay đều đã thực hiện xét nghiệm”, ông de Juniac phát biểu.