Bức Mona Lisa của danh họa Leonardo da Vinci là một trong những tác phẩm nghệ thuật quen thuộc, phổ biến nhất trong nhận thức của nhân loại. Có rất nhiều giả thuyết được đưa ra quanh nụ cười bí ẩn của nàng Mona Lisa, song sự thật về cuộc đời nàng thì chỉ có một và là một câu chuyện u ám.
Hôn nhân miễn cưỡng, bị quấy rối, con chết khi còn rất nhỏ
Lisa Gherardini (15/6/1479 ở Florence, Ý) là con cả trong một gia đình gốc quý tộc. Bà bị buộc phải cưới thương gia giàu có, gấp đôi tuổi cô mang tên Francesco del Giocondo. Cuộc hôn nhân miễn cưỡng này nhằm giúp cô bé 15 tuổi và gia đình của cô - một nhà quý tộc dần mất đi thế lực - được củng cố địa vị, của cải.
Đáng thương thay, chồng của Lisa lại là một kẻ buôn nô lệ. Gia đình Francesco được biết là có truyền thống buôn nô lệ "cha truyền con nối". Hai tác giả Martin Kemp và Giuseppe Pallanti, những người đã nghiên cứu về bà Lisa Gherardini trong cuốn "Mona Lisa: The People and The Painting" ghi nhận rằng kể từ ngày còn thơ bé, chồng của nàng Mona Lisa đã chứng kiến và sống cạnh những người phụ nữ nô lệ do cha ông ta mua về. Vì thế, trước và sau khi cưới bà Lisa, Francesco vẫn tiếp tục công việc tai tiếng và thất đức này.
Theo nghiên cứu của các nhà sử học, bà Lisa từng bị 2 bạn giàu có của chồng gạ gẫm, cám dỗ. Dù rất tức giận với hành vi của 2 người này, Francesco vẫn tìm đến họ và bày tỏ sự thiện chí như "chưa có gì xảy ra", bởi ông ta sợ thế lực của họ sẽ ảnh hưởng đến việc kinh doanh của mình. Sự đớn hèn, không đứng về phía vợ của Francesco chính là một trong những bi kịch của nàng Mona Lisa.
Ngoài ra, bà Lisa cũng được mô tả là bị bó buộc trong "một tủ quần áo và hàng đống trang phục ấn tượng", minh chứng cho một cuộc hôn nhân gò bó và không mấy hạnh phúc.
Ngoài ra, đường con cái của nàng Mona Lisa cũng là một chuyện buồn. Dù nhanh chóng có 6 người con trong 10 năm sau kết hôn, cô chỉ còn lại 4 người vì một cô bé đã qua đời khi mới hai tuổi, một đứa trẻ khác mất lúc vừa được sinh hạ.
Bức họa "Nàng Mona Lisa" chỉ nổi tiếng sau khi bà Lisa qua đời
Không rõ bằng cách nào danh họa Leonardo da Vinci đã gặp và vẽ lại chân dung bà Lisa. Năm 1503, bức chân dung của người phụ nữ 24 tuổi được ông bắt tay thực hiện. Mãi 16 năm sau, khi Da Vinci qua đời thì bức tranh vẫn còn dở dang đến tận ngày nay.
Về bà Lisa, sau khi lâm bệnh ở tuổi 60, bà dành những năm tháng cuối đời trong lặng lẽ trong một tu viện và mất vào ngày 14/7/1542.
Năm tháng trôi qua, lời đồn về vẻ đẹp của bức tranh ngày càng lan rộng. Người ta đã mô tả kiệt tác này như sau: "Bức chân dung nổi tiếng của bà, bức tranh có giá trị nhất thế giới, được treo sau lớp kính chống đạn trong bảo tàng Louvre ở Paris. Hàng triệu du khách từ khắp nơi trên thế giới đã đến đây để chiêm ngưỡng nụ cười ấy".