Hộ chiếu vàng Cyprus là gì?

Đảo Síp, tên tiếng Anh là Cyprus, là quốc đảo thuộc Tây Á nằm ở phía Nam của bán đảo Anatolia, lớn thứ ba ở Địa Trung Hải và là một trong những địa điểm thu hút nhiều khách du lịch nhất Châu Âu với hơn 2.4 triệu du khách mỗi năm.  

Cộng hoà Cyprus cũng là một trong những quốc gia thịnh vượng nhất trong vùng với nền kinh tế dịch vụ phát triển, tỷ lệ tội phạm thấp, chất lượng cuộc sống cao, cơ sở hạ tầng phát triển, cơ sở y tế, kinh doanh hiện đại, khu mua sắm, thiên nhiên tươi đẹp, khí hậu ôn hòa cùng hệ thống giáo dục đa dạng nhiều nhiều trường tư và đại học tiếng Anh. Được đánh giá là quốc gia an toàn nhất Châu Âu; an toàn xếp thứ 5 thế giới, Cyprus là nơi lý tưởng đế đầu tư kinh doanh và sinh sống. Cyprus có vị trí chiến lược của đảo quốc Địa Trung Hải, khí hậu ấm áp, cơ sở hạ tầng xuất sắc, cơ sở hạ tầng du lịch ưu hạng và những chính sách thuế lý tưởng cho các doanh nghiệp. 

Theo Bảng xếp hạng Hộ Chiếu vào năm 2020 (Passport Index), hộ chiếu đảo Síp đứng thứ 6 trong danh sách 10 hộ chiếu quyền lực nhất thế giới với 115 điểm. Bảng xếp hạng này được tính toán dựa trên chỉ số miễn thị thực của mỗi hộ chiếu, tức là số quốc gia mà người sở hữu hộ chiếu đó có thể tới mà không cần visa hoặc vào bằng visa nhập cảnh sân bay; đồng thời, Chỉ số Phát triển Con người (HDI) của Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) cũng là điểm cộng để tính độ "quyền lực" của hộ chiếu. 

Sở hữu tấm hộ chiếu nước Cộng hoà Síp đồng nghĩa với việc có thể đi lại khắp 27 quốc gia EU, làm việc, học tập và hưởng phúc lợi xã hội, y tế, giáo dục ở nước sở tại như dân địa phương. Ngoài ra, tấm hộ chiếu này còn giúp chủ nhân của nó có thể đi Canada, Úc lên đến 90 ngày mà không cần xin thị thực. Chính vì các lý do trên mà hộ chiếu Cộng hoà Síp được xem là "hộ chiếu vàng".

Đáng chú ý hơn, hộ chiếu vàng Cyprus có thể được sở hữu theo hình thức đầu tư bất động sản. Cộng hoà Síp có 2 chính sách cấp "hộ chiếu vàng" cho các nhà đầu tư để định cư hoặc có quốc tịch Cyprus. 

Cách thứ nhất, cũng là cách nhanh và đảm bảo nhất để có quốc tịch Cộng hoà Síp - một quốc gia Châu Âu là thông qua chương trình đầu tư. Một khoản tối thiểu 2 triệu euro đầu tư cho bất động sản là điều kiện tiên quyết, cùng với đó là đóng góp từ 100 ngàn euro cho Quỹ Nghiên cứu và Phát triển của Chính Phủ cũng như 100 ngàn euro cho Tổ chức Phát Triển Đất Đai. Cộng hoà Síp sẽ cung cấp quốc tịch cho những ai đạt được điều kiện trên trong vòng 6 tháng bất kể trình độ ngoại ngữ hay sức khoẻ. 

Cách thứ hai, để được định cư ở Cộng hoà Síp thông qua đầu tư bất động sản, nước này yêu cầu khoản đầu tư tối thiểu 300 ngàn euro, sau đó visa sẽ được cấp trong vòng 2 tháng cho cả gia đình. Visa này có hiệu lực cho cả bố mẹ của người nộp đơn cũng như vợ, chồng và con cái dưới 25 tuổi. Chính sách định cư vĩnh viễn này của Cộng hoà Síp cho phép người được cấp hộ chiếu đi lại tự do trong EU và chỉ cần một lần duy nhất đến Cộng hoà Síp mỗi 2 năm cho cả gia đình. Khoản đầu tư có thể thông qua công ty do người nộp đơn hoặc vợ/ chồng người đó sở hữu tài chính.

Hộ chiếu vàng Cyprus và những nghi ngại của EU

Chương trình đổi đầu tư lấy hộ chiếu Cyprus đã vấp phải phản ứng từ các nước EU trong nhiều năm qua. Đến tháng 7/2019, Nghị viện Cyprus mới thông qua đạo luật cho phép nước này tước quốc tịch sau nhiều vụ bê bối liên quan đến "hộ chiếu vàng". Dù vậy, các chính trị gia đã chặn việc công khai tên tuổi người mua quốc tịch. 

Vụ bê bối tại Cộng hòa Cyprus hồi cuối năm 2019 cho thấy lo ngại của Nghị viện châu Âu là có cơ sở. Cộng hòa Cyprus đã cấp hộ chiếu cho một tội phạm tài chính người Malaysia đang bị nhiều nước truy nã vì đã biển thủ 4,5 tỷ USD của một quỹ đầu tư Malaysia. Một tội phạm đang bị truy nã mà vẫn được một nước thành viên Liên minh châu Âu "cấp hộ chiếu chỉ nhờ lý do là đã mang tiền tới mua một biệt thự sang trọng trị giá 5 triệu Euro" - theo tờ Tấm gương tài chính ra tại Cyprus. Cộng hòa Cyprus đã buộc phải thu hồi cuốn hộ chiếu đã cấp và xem xét lại nhiều trường hợp tương tự.

Mới đây nhất, theo một phóng sự của kênh Al Jazeera, nhiều tài liệu đã bí mật được thu thập cho thấy các chương trình cấp thị thực của Cyprus đã giúp nhiều người có lí lịch "đáng nghi ngờ" mua thành công quốc tịch EU, trong đó có 1 doanh nhân người Việt Nam.