Nguồn gốc của Ikebana

Ikebana còn được gọi là Kadou – “hoa đạo”, là nghệ thuật cắm hoa truyền thống của Nhật Bản. Ikebana ra đời từ hơn 1500 năm trước tại Kyoto, ban đầu nó được biết đến với những bông hoa cúng được sắp xếp đẹp mắt dâng lên Đức Phật trong các ngôi chùa cổ. Cách sắp xếp Ikebana khi đó vẫn khá giản đơn và chỉ hướng đến làm nổi bật ba yếu tố tượng trưng chính là trời, đất và con người.

Cho đến thế kỷ 15, Ikebana dần phát triển với cách sắp xếp cầu kỳ và thu hút hơn, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều yếu tố như: các loại hoa, bình cắm, phòng cắm hoa... Đặc trưng nổi bật cho phong cách Ikebana thời kỳ này là Rikka, nghệ thuật cắm hoa đã khởi nguồn cho một làn sóng Ikebana lan khắp Nhật Bản. Ikebana dần dần trở thành một loại hình nghệ thuật truyền thống trong văn hóa Nhật Bản.

Trước đây, Ikebana chỉ được lưu truyền và biết đến trong giới Samurai và tầng lớp tăng lữ. Tuy nhiên bởi vẻ đẹp và tính hấp dẫn của mình, nghệ thuật Ikebana đã dần chinh phục cư dân Nhật. 

Ý nghĩa của Ikebana trong văn hóa của người Nhật Bản

Nghệ thuật cắm hoa Ikebana được sinh ra như là biểu trưng của thiên nhiên giúp cho người cắm cũng như người thưởng hoa thanh sạch đầu óc và thanh thản tâm hồn. Ít ai biết được, toàn bộ quá trình bài trí hoa cũng như thưởng hoa thực chất là một dạng thiền mà ở đó chỉ có một bầu không khí yên lặng. Sáng tạo được một tác phẩm cắm hoa nghệ thuật cũng như lĩnh hội được vẻ đẹp của tác phẩm Ikebana đó, chính là khi con người bước vào một cảnh giới tinh thần cao hơn.

Phương pháp cắm hoa phải mang tính cách tượng trưng, mô tả, nhưng một số hình thể của hoa lá lại phải được phối hợp với phong tục, tập quán và văn hóa và phải phù hợp với thời gian, thời tiết như: 

• Quá khứ: dùng hoa nở hết, trái cây khô hay lá cây khô.
• Hiện tại: dùng hoa nở nửa chừng hay lá cây hoàn hảo.
• Tương lai: dùng nụ hoa, nụ lá để hứa hẹn sự tăng trưởng sắp tới.
• Sự cân nhắc về vật liệu sử dụng cũng cần phải đi đôi với cách xếp đặt, trình bày:
• Mùa Xuân: cách xếp đặt đầy sức sống với các đường cong biểu hiện sinh lực.
• Mùa Hạ: cách xếp đặt tỏa ra và tràn đầy.
• Mùa Thu: cách xếp đặt mỏng và thưa thớt.
• Mùa Đông: cách xếp đặt đượm buồn và lắng nghỉ.

Nghệ thuật cắm hoa dần dần trở thành nét văn hóa đẹp của Nhật Bản. Ngày nay, Ikebana đã lan rộng sang nhiều nước trên thế giới, đặc biệt với những người yêu thiên nhiên, cây cảnh.