Bến Nghé là địa điểm nằm ngay Quận 1 TP Hồ Chí Minh. Phía Đông giáp trung tâm thành phố, phía Tây giáp với Quận 3 và phường Bến Thành, phía Nam giáp phường Nguyễn Thái Bình và phía Bắc giáp với quận Bình Thạnh và phường Đa Kao.

Vùng Bến Nghé theo Trịnh Hoài Đức giải thích trước đây là bến nước để trâu con tụ họp lại uống. Bến Nghé là một tên rất cũ và có nguồn gốc từ tiếng Khmer: Kompong Krabey (có nghĩa là bến trâu). Nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Siêu đã giải thích tên gọi Bến Nghé trong "Phương Đình dư địa chí" (1990), do tương truyền dòng sông này luôn văng vẳng những tiếng gầm như trâu rống của những đàn cá sấu, nên tên gọi là "nghé" và kết hợp với "bến" trong "bến nước".

Vào trước năm 1975, Bến Nghé tương ứng với hai phường là Bến Nghé và Hòa Bình thuộc Quận 1 với ranh giới là đường Lê Thánh Tôn. Đến sau năm 1975, phường Hòa Bình cũng được sáp nhập vào phường Bến Nghé. Năm 1976, phường Bến Nghé bị giải thể thành phường 8, phường 9 và phường 10. Năm 1982, phường 9 được sáp nhập vào các phường 8, 10, 18 và 19. Cuối năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Quyết định để tái lập phường Bến Nghé gồm các phường 8 và phường 10.

Ngoài có vai trò thủy lộ quan trọng, ngày xưa sông Bến Nghé còn là nơi diễn ra nhiều trận chiến ác liệt ở thời phong kiến Việt Nam. Khi thực dân Pháp cai trị Nam Kỳ, chính quyền thực dân đã cho xây dựng một cột cờ cao 30m cách vàm Bến Nghé vài trăm mét, gọi là cột cờ Thủ Ngữ để hướng dẫn tàu bè ra vào sông Sài Gòn. Cột cờ này đã chứng kiến nhiều cuộc đấu tranh của quân dân Việt Nam với kẻ xâm lược

Phường Bến Nghé là nơi tập hợp nhiều công trình, địa điểm nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh, có thể kể đến như Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện trung tâm thành phố, Nhà hát thành phố Hồ Chí Minh, phố đi bộ Nguyễn Huệ có tòa nhà Bitexco nổi tiếng, Thảo Cầm viên, công trường Mê Linh, đường Đồng Khởi,...

Ban đầu, tên Bến Nghé là tên của một bến nước, về sau để chỉ một con sông và cuối cùng dùng chỉ một địa phương.