Bến Nhà Rồng hiện nay là Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh, là một chi nhánh nằm trong hệ thống các Bảo tàng và di tích lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh của cả nước.

Quay lại thời gian trước ngày 30/4/1975, Bến Nhà Rồng vốn dĩ là một thương cảng, người Pháp quyết định xây dựng thương cảng này với mục đích phát triển thông thương với quốc tế. Việc xây dựng thương cảng được giao cho hãng vận tải Messageries impériales. Đây là một trong những công trình đầu tiên do thực dân Pháp xây dựng sau khi chiếm được Sài Gòn. Ngôi nhà này được xây từ giữa nǎm 1862, đến cuối nǎm 1863 thì hoàn thành.

Về kiến trúc, Bến Nhà Rồng có sự giao thoa văn hóa Đông Tây, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Hình ảnh 2 con rồng châu đầu vào mặt trăng trên nóc nhà đã tạo nên điểm nhấn cho Bến Nhà Rồng. Đây là một kiểu trang trí quen thuộc của Việt Nam thời bấy giờ, được lấy theo mô-típ "lưỡng long chầu nguyệt" đậm chất phương Đông.

Nhờ kiến trúc độc đáo đó, Tổng Công ty Vận tải Hoàng Đế được gọi là Nhà Rồng và bến cảng này cũng mang tên Bến Cảng Nhà Rồng. Nǎm 1955, sau khi dân ta đánh bại thực dân Pháp, cảng được giao cho chính quyền miền Nam Việt Nam quản lý. Từ đây, Bến Nhà Rồng được sửa chữa, mái ngói thay đổi, hai con rồng mới được thay vào với tư thế quay đầu ra. Ở giữa hai con rồng, mặt nguyệt được thay thành một phù hiệu mang hình đầu ngựa và mỏ neo.

Bến Nhà Rồng có vị trí địa lý đắc địa, từ đây có thể nhìn thẳng ra sông Sài Gòn. Nơi này mang vẻ đẹp vừa cổ kính vừa ngập tràn cảnh sắc thiên nhiên, khuôn viên rộng rãi được trồng nhiều cây xanh.

Nhờ nằm gần sông và có diện tích rộng nên Bến Nhà Rồng thường xuyên đón những làn gió mát từ lòng sông thổi vào. Không khí nơi này yên tĩnh, trang nghiêm, tách biệt hẳn với sự tấp nập, ồn ào vốn có của Sài Gòn hoa lệ.

Bắt đầu từ năm 1995, Bảo tàng trở thành nơi trưng bày, tuyên truyền giáo dục thông qua việc tổ chức các Hội nghị khoa học, tọa đàm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, kết nạp Đảng, Đoàn, Đội hay các buổi chiếu phim (tư liệu, hồi ký), các ấn phẩm lịch sử. Ngoài ra, Bảo tàng còn trở thành địa điểm du lịch hot cho những bạn trẻ vừa vui chơi kết hợp học tập.

Nếu bạn muốn tham quan, tìm hiểu về lịch sử thì Bảo tàng Hồ Chí Minh là nơi không nên bỏ qua trong list những địa điểm nên đến khi tới Sài Gòn.