Khu di tích lịch sử Kim Đồng - Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc đầu tiên của Việt Nam (Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay), nằm trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà (Hà Quảng). Khu di tích lịch sử Kim Đồng không chỉ là “địa chỉ đỏ” của thiếu nhi cả nước mà còn là điểm đến hấp dẫn trong vùng Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng của du khách.

Khu di tích tọa lạc tại làng Nà Mạ, cách tỉnh lộ 203 khoảng 200 m, toàn bộ khu vực di tích được xây tường rào bao quanh. Hiện nay, khu di tích mới được mở rộng với diện tích 12 ha, chia làm hai khu: khu A rộng 7 ha, khu B rộng 5 ha với các hạng mục: Nâng cấp, tôn tạo khu mộ anh Kim Đồng và mộ mẹ anh Kim Đồng; xây dựng mới các hạng mục nhà trưng bày, khối quảng trường, nhà tưởng niệm, nhóm tượng các anh hùng tuổi thiếu niên; khu thành lập Đội; nhà sàn Kim Đồng; bãi đỗ xe…

Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền) sinh năm 1929. Ngày 15/5/1941, đồng chí Đức Thanh là cán bộ cách mạng quyết định thành lập Đội nhi đồng cứu quốc tại làng Nà Mạ, gồm có 4 đội viên: Kim Đồng, Cao Sơn, Thanh Thủy, Thủy Tiên do Kim Đồng làm đội trưởng.

Tháng 8/1942, Kim Đồng vinh dự được gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én ở trên núi sau làng Nà Mạ. Bác khen ngợi đội trưởng Kim Đồng mưu trí, nhanh nhẹn, dũng cảm. Ngày 15/2/1943, trong khi đang làm nhiệm vụ để bảo toàn bí mật, giúp các đồng chí cán bộ Việt Minh kịp thời tản lên núi, Kim Đồng đã hy sinh khi vừa tròn 14 tuổi.

Kim Đồng đã được Đảng và nhà nước phong tặng Anh hùng liệt sỹ năm 1997. Khu di tích Kim Đồng được xây dựng ngay trên quê hương anh gồm có mộ anh Kim Đồng và tượng đài khang trang tại chân rặng núi đá cao đồ sộ, bên cạnh cây nghiến xanh biếc.

Năm 2011, Khu di tích đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia. Đến năm 2012, được sự quan tâm của Trung ương Đoàn và Hội đồng Đội Trung ương đã phát động phong trào kế hoạch nhỏ cho các em thiếu nhi trong cả nước quyên góp đầu tư, tôn tạo, mở rộng khu di tích được khang trang như ngày hôm nay.

Với quy mô ngày càng được mở rộng và tôn lên những nét đẹp về văn hóa, ý nghĩa, giá trị lịch sử, Khu di tích lịch sử Kim Đồng đã và đang là nơi được nhiều đơn vị tổ chức các hoạt động về nguồn, các buổi ngoại khóa, lễ kết nạp đội viên mới trước tượng đài anh hùng liệt sĩ Kim Đồng. Từ những hoạt động có ý nghĩa đó giúp giúp thanh thiếu nhi hiểu rõ hơn về người Đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, từ đó không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện, trở thành con ngoan trò giỏi, Cháu ngoan Bác Hồ.