Theo số liệu thống kê, từ đầu năm 2020 đến nay, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm đối với 45 cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tổng số tiền phạt lên tới gần ba tỷ đồng. Trong đó, các hành vi vi phạm chủ yếu là: quảng cáo công dụng của sản phẩm không phù hợp với mức công bố; quảng cáo gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh; không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo; nội dung không phù hợp với một trong các tài liệu theo quy định; sử dụng hình ảnh, uy tín của đơn vị, cơ sở y tế, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh để quảng cáo,…

Cụ thể, trong thời gian vừa qua, Cục An toàn thực phẩm đã cảnh báo một số sản phẩm vi phạm quy định quảng cáo như: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Phương Đông Đại Tràng của Công ty TNHH Cổ phần Dược phẩm An Châu, Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên khớp Đại Việt của Công ty Cổ phần thương mại IAC, Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên khớp Khang Bình của Công ty TNHH Thương Mại Minha,… Mới đây, Cục An toàn thực phẩm cũng đã xử phạt Công ty cổ phần dược phẩm Phát Đạt số tiền 25 triệu đồng vì quảng cáo sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Trường Xuân Vương không phù hợp với một trong các tài liệu theo quy định.

Hầu hết các công ty này đều có một điểm chung là họ không chịu thừa nhận về hành vi sai phạm của mình. Bởi sau khi có các quảng cáo, cơ quan chức năng mời đơn vị công bố và chịu trách nhiệm chất lượng sản phẩm lên làm việc, nhưng đại diện các doanh nghiệp này khẳng định không thực hiện quảng cáo sản phẩm và không chịu trách nhiệm về chất lượng, mức độ an toàn của sản phẩm quảng cáo đó. Không những vậy, nhiều công ty còn ngang nhiên tái phạm dù đã bị cảnh báo, xử phạt trước đó.

Ngày nay, xã hội ngày càng rối ren, mất kiểm soát do các thông tin chưa được kiểm chứng tràn lan trên các trang thông tin điện tử. Vì thế, dù cơ quan chức năng thường xuyên đăng tải thông tin cảnh báo người tiêu dùng cẩn trọng với các quảng cáo “nổ” nhưng các vi phạm vẫn liên tục diễn ra. Mặt khác, các hành vi vi phạm quy định quảng cáo này thường chỉ bị xử phạt hành chính với mức phạt thấp, chưa đủ sức răn đe.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe như những kẻ cơ hội, lợi dụng mọi sơ hở để chuộc lợi cho bản thân. Có thể thấy, họ sẵn sàng vi phạm và chấp nhận bị xử phạt để tiếp tục bán hàng, quảng cáo các sản phẩm khác. Hơn nữa, họ bất chấp pháp luật, bất chấp đạo lý, coi thường sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng, cố tình quảng cáo và tuồn ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng, thậm chí là sản phẩm có hại, chứa chất cấm nguy hiểm tới sức khỏe con người.

Người tiêu dùng chính là những người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất: tổn thất tài chính, tiền bạc; tổn hại về tinh thần và sức khỏe; nghiêm trọng hơn là nguy hại đến tính mạng. Vì thế, dần dần họ sẽ trở nên hoang mang, lo lắng trong việc lựa chọn các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Việc quảng cáo sản phẩm sai sự thật không chỉ là hành vi lừa dối người tiêu dùng mà còn có dấu hiệu cạnh tranh thiếu công bằng, gian lận thương mại cần phải được xử lý nghiêm, tránh để những cảnh báo của cơ quan quản lý như “đá ném ao bèo”.

Để kiểm soát quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe một cách có hiệu quả, trước hết các cơ quan chức năng cần tiến hành rà soát lại quy trình cấp phép quảng cáo, nhất là các giấy tờ có liên quan trước khi cấp phép như: giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm, hồ sơ công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm; ma-két quảng cáo của sản phẩm;... Ðồng thời, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh được cấp giấy phép quảng cáo, nhất là các cơ sở có dấu hiệu vi phạm về quảng cáo trên các trang thông tin điện tử; các tổ chức, cá nhân phát hành quảng cáo.

Ðối với các trường hợp vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, bên cạnh việc phạt hành chính cần thu hồi và tiêu hủy các lô sản phẩm vi phạm, tháo gỡ nội dung quảng cáo vi phạm, cải chính thông tin theo quy định. Cục An toàn thực phẩm cần phối hợp chặt chẽ cơ quan chức năng của Bộ Thông tin và Truyền thông công khai thông tin các sản phẩm vi phạm, xử lý nghiêm các trang thông tin điện tử quảng cáo sản phẩm sai phạm để người tiêu dùng biết và thận trọng khi mua các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên thị trường.

Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng không mua, không sử dụng các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe không rõ nguồn gốc hoặc được quảng cáo với những công dụng “thần thánh”, gây hiểu nhầm như thuốc chữa bệnh. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bản thân và tránh tình trạng “tiền mất, tật mang”, người tiêu dùng cần thận trọng khi mua các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe này.