Tuy nhiên, lượng du khách đến với Bắc Kạn còn khiêm tốn; nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch địa phương vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

Nhiều tiềm năng nhưng không ít hạn chế

Theo Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Kạn Hà Văn Trường, Bắc Kạn giàu tiềm năng du lịch bởi nền văn hóa đậm đà bản sắc của 7 dân tộc anh em cùng những phong tục, tập quán, lễ hội, các làn điệu dân ca, ẩm thực mang đậm nét văn hóa của đồng bào miền núi, trong đó thực hành Then đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Nổi bật là khu du lịch hồ Ba Bể với nhiều thắng cảnh đẹp và độc đáo như Ao Tiên, Đảo Bà Góa, đền An Mã, động Puông, thác Đầu Đẳng, sông Năng, động Hua Mạ, hang Thẳm Kít…; các bản ven hồ với mô hình du lịch homestay góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống của dân tộc cùng nét đẹp của các lễ hội truyền thống Lồng tồng Ba Bể, chợ tình Xuân Dương, lễ hội Mù Lác Pác Nặm…và nét ẩm thực độc đáo của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao… Trong những năm gần đây, Bắc Kạn đã có khá nhiều dự án đầu tư du lịch đã được phê duyệt hoặc triển khai, điển hình là Khách sạn Sài Gòn - Ba Bể. Về định hướng phát triển, Bắc Kạn đã nghiên cứu,phát triển sản phẩm theo hướng đa dạng hơn như sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí chất lượng cao, du lịch mạo hiểm tại khu vực Ba Bể; du lịch lịch sử, văn hóa tại khu vực ATK Chợ Đồn; du lịch trải nghiệm văn hóa tại các bản của động bào dân tộc Tày, Dao, Mông; du lịch gắn với trải nghiệm nông nghiệp vùng cao; sản phẩm du lịch tâm linh…

Có thể khẳng định, Bắc Kạn tiềm năng du lịch rất lớn nhưng chưa được nghiên cứu, khai thác hết giá trị, chưa tạo nên các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, mang tính đặc trưng. Bên cạnh đó, Bắc Kạn còn hạn chế về điều kiện hạ tầng cơ sở, lưu trú, nguồn nhân lực. Khó khăn lớn nhất đối với Ba Bể là vị trí tương đối xa trung tâm, đường giao thông mặc dù một số tuyến chính được nâng cấp nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Cùng với đó, môi trường ở hồ Ba Bể đang rất đáng lo ngại do người dân sử dụng xuồng chạy dầu gây ô nhiễm môi trường tác động đến hệ sinh thái hồ Ba Bể. Không chỉ có vậy, tình trạng bê tông hóa bủa vây hồ Ba Bể ngày càng nhiều khiến cảnh quan của hồ Ba Bể có thể bị phá vỡ. Tại nhiều điểm tham quan ở Bắc Kạn còn thiếu các biển chỉ dẫn, nơi nghỉ dừng chân cho khách, nhà vệ sinh...

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình, Bắc Kạn là “vùng trũng” của du lịch Việt Nam vì tài nguyên du lịch còn tiềm ẩn, chưa khai thác hết, nổi bật là Di tích danh thắng cấp quốc gia hồ Ba Bể đang hướng tới đề nghị UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, cùng với nhiều di tích lịch sử văn hóa, nét truyền thống, lễ hội, ẩm thực. Trong hướng phát triển bền vững, trước hết cần phải bảo vệ được môi trường, nét văn hóa truyền thống, nâng cao chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực. Cần quan tâm đến việc quy hoạch bài bản các sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn hồ Ba Bể, hướng người dân cùng chung tay làm du lịch cộng đồng, bảo đảm môi trường thiên nhiên sạch đẹp. Theo ông Bình, Bắc Kạn cần nhanh chóng số hóa các sản phẩm du lịch, ứng dụng công nghệ trực tuyến để marketing, chào bán sản phẩm du lịch, quản lý doanh nghiệp và giao tiếp trên các nền tảng công nghệ số, đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá về hình ảnh Bắc Kạn với các địa phương.

Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Mạnh Thản cho rằng, Du lịch Bắc Kạn cần quan tâm, chú trọng tới công việc đào tạo nguồn nhân lực một cách chuyên nghiệp, bài bản, có kỹ năng nghề; khai thác lợi thế nét văn hóa bản địa, ẩm thực độc đáo của đồng bào các dân tộc để tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng. “ Bắc Kạn có thể phát triển cây trồng thuốc nam để tạo nên sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho du khách”, ông Thản gợi ý.

“Tháng 6/2020, UBND tỉnh Bắc Kạn đã phê duyệt kế hoạch phát triển du lịch đến năm 2030: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Kạn nhiệm kỳ 2020-2025 cũng đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm “Đẩy mạnh phát triển khu du lịch trọng điểm hồ Ba Bể”. Mới đây, Hiệp hội Du lịch Bắc Kạn được thành lập đã đề ra chương trình hoạt động, xác định tầm nhìn Phát triển du lịch Bắc Kạn xanh - sạch - đẹp theo hướng phát triển bền vững. Hiệp hội Du lịch Bắc Kạn và Sở VHTTDL Bắc Kạn cũng đã phối hợp phát động chương trình kích cầu du lịch năm 2020 nhằm tăng cường thu hút khách trong những tháng cuối năm, tạo đà cho những năm tiếp theo để từng bước phục hồi, cũng như chuẩn bị tốt các điều kiện đón khách quốc tế hậu COVID-19, góp phần xây dựng Bắc Kạn là điểm đến hấp dẫn, an toàn”, Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Kạn Hà Văn Trường cho biết.