Làng Nành hay còn gọi là đất phi tần đến nay đã tròn 1.000 năm tuổi có khoảng 20 di tích lịch sử, văn hóa lớn nhỏ. Trong đó, có 6 di tích được công nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia, với mỗi di tích đều gắn liền với những câu chuyện, bài học lịch sử sâu sắc.

Cổng làng Nành với những nét đẹp văn hóa

Cổng làng Nành được xây dựng theo thế tam môn với 3 cửa, trong đó có một cửa chính và hai cửa nhỏ bên tả - hữu. Theo một số cụ sinh sống ở đây cho biết, cổng trước đây có cánh cửa, có người thay nhau canh gác, nhưng nay không còn nữa.

Cổng làng cũng có ý nghĩa rất lớn với người dân nơi đây, khi xa quê làm ăn người làng Nành luôn quay lại chào cổng làng, cúi đầu với tâm niệm cầu bình an, may mắn. Với người đi xa trở về, cũng phải đi qua cổng làng mới có thể về đến nhà được. Theo một số tài liệu cho biết, ngày xưa, khi các quan trạng đỗ đạt về tới cổng làng đều phải kính cẩn "hạ mã".

Ngoài ra, theo phong tục của người dân nơi đây, khi trong làng có đám tang, trên đường đưa người quá cố ra mộ đến cổng làng phải khiêng hạ thấp linh cữu thay cho lời cáo biệt. Đồng thời, đến mặt trước cổng, người khiêng cũng phải để linh cữu phải hơi quay lại phía sau để người đã khuất được nhìn cổng làng lần cuối.

Vì sao làng Nành được ví như "đất phi tần"

Một trong những lý do khiến ngôi làng được ví như "đất phi tần" bởi những chứng tích như phần mộ của Hoàng hậu Nguyễn Thị Huyền, công chúa Ngọc Hân, vợ vua Lê Hiển Tông. Bên cạnh đó, rất nhiều người con gái đẹp trong làng được tiến cung, trở thành những chiêu nghi, hoàng hậu nổi tiếng trong sử Việt. 

Theo giáo sư Lê Văn Lan cho biết, từ thời Lê Trung Hưng đến nay, làng Nành đã có 5 tiến sĩ, 6 quận công, 2 hoàng hậu và nhiều văn quan, võ tướng. Nhiều người con gái xinh đẹp của làng được tiến cung, trở thành những chiêu nghi, hoàng hậu nổi tiếng.