Làng trầu Vị Thủy - bảo tồn giá trị quê nhà

Với tuổi đời gần 80 tuổi, làng trầu Vị Thủy, hiện nay thuộc ấp 5, xã Vị Thủy. Ban đầu chỉ có vài nhà theo nghề, tuy nhiên theo thời gian, người dân nơi đây nhận thấy được tiềm năng kinh tế của lá trầu nên quyết định theo nghề, đến nay đã có hàng trăm hộ. Những lá trầu xanh đã góp phần phát triển kinh tế quê hương và hiện nay, cả vùng đã có tới 33ha trồng cây trầu lấy lá, nhiều gia đình còn đầu tư vào công nghệ tiên tiến để phát triển mạnh cây trồng.

Theo ông Phan Văn Tư, nay đã ngoài 80, là người dân làng nghề kể lại: "Không hiểu sao trầu trồng ở đất nầy lại tốt đến lạ thường. Nhiều thương lái đã mua dây trầu và thử trồng trên nhiều vùng đất lân cận nhưng đều thất bại. Đã có nhiều đoàn làm phim đến đây quay ngoại cảnh. Giá cả thì cũng có lúc lên xuống bất thường nhưng bà con ở đây quyết lòng không phá bỏ loại lá trầu đã từng gắn bó với ông bà mình gần trăm năm qua. Hiện nay giá bán đã tăng trở lại, người trồng trầu phấn khởi lắm”. 

Đáng vui hơn là từ lâu, chính quyền địa phương đã dốc lòng quan tâm, hỗ trợ người dân với nhiều các biện pháp như quảng bá làng trầu với các đoàn khách tham quan, hỗ trợ người dân vay vốn và phát triển thương hiệu, tăng gia sản xuất, hình thành các hợp tác xã, tổ hợp chuyên canh... Do đó, làng nghề có nền móng đứng vững trên thị trường và cũng là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân trong vùng.

Những cánh đồng trầu xanh bát ngát

Được mệnh danh là vương quốc của lá trầu xanh vùng ĐBSCL ngày nay, lá trầu xanh trải khắp ấp 5 làng Vị Thủy, nhà nào cũng có từ vài trăm đến hàng nghìn nọc trồng trầu. Từ năm 1990, trầu Vị Thủy có những bước tiến lớn, người dân trồng trầu mọi nơi, từ những con đường quê chật hẹp hay những lối đi, bờ ao mương quanh nhà,... có những nhà còn phá bỏ cả những cây trồng ăn trái kém hiệu quả kinh tế để trồng loại cây này.

Với những ai sành ăn trầu sẽ nhận ra được hương vị khác biệt của lá trầu Vị Thủy, nó có vị thơm và mùi cay nồng khác hẳn với các vùng khác, người nào ăn không quen sẽ bị "say trầu". Theo ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc HTX Trầu Vàng xã Vị Thủy, càng ngày càng có nhiều diện tích được sử dụng để trồng trầu và người dân nơi đây cũng có nhiều hộ giàu lên nhờ việc trồng trọt cây này.

Những người dân có kinh nghiệm trồng trầu ở đây chia sẻ rằng, muốn cây trầu phát triển tốt, lá to đẹp, không bị sâu rầy thì phải bón bằng phân hữu cơ, riêng nọc trầu phải sử dụng cây tràm thì rễ mới bám và phát triển tốt được. Nghề trồng trầu tuy vậy nhưng không hề khó và kén tay trồng như nhiều người nghĩ, trái lại, nếu hiểu được "tính nết" của loại cây này thì sẽ rất dễ trồng.

Sau 3-4 tháng gieo hạt thì cây sẽ ra lá, và cứ từ 10-15 ngày người dân sẽ đi hái lá 1 lần. Lá trầu được xuất sang các nước như Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc, Đài Loan,… Giá mỗi ốp khoảng từ 8.000-10.000đ, vào dịp Tết Nguyên Đán năm nay, giá mỗi ốp còn được đẩy lên 15.000đ, làm cho bà con có một cái Tết trọn vẹn.

Hướng đi của làng nghề sau dịch COVID-19

Cùng với các ngành nghề khác, làng trầu Vị Thủy cũng chịu nhiều ảnh hưởng của dịch bệnh, giá trầu liên tục giảm và số lượng xuất khẩu sang các nước cũng bị giảm đi nhiều nên các hộ khá lo lắng. Tuy nhiên, tình hình được cải thiện nên từ tháng 5 vừa qua, tình hình xuất khẩu có nhiều khả quan hơn và người dân lại tiếp tục tham gia trồng trọt, sản xuất giữ nghề giữ nét văn hóa của mình.