Vậy vốn pháp định là gì?

Điều 4 Luật doanh nghiệp 2014 quy định: “Vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; là tổng giá trị mệnh giá cổ phần đã bán hoặc đã được đăng ký mua khi thành lập doanh nghiệp đối với công ty cổ phần.”

Đối với vốn pháp định, loại vốn này không được quy định trong Luật doanh nghiệp 2014 và chỉ được ghi nhận trong văn bản pháp luật cũ đã hết hiệu lực là Luật doanh nghiệp 2005, qua đó có thể hiểu: "Vốn pháp định là số vốn tối thiểu doanh nghiệp phải có theo quy định của pháp luật để thành lập doanh nghiệp".

Với luật doanh nghiệp hiện nay, khoảng 55 ngành nghề có quy định về vốn pháp định khi thành lập doanh nghiệp. Ví dụ, kinh doanh dịch vụ lữ hành đối với khách du lịch ra nước ngoài phải có vốn pháp định 500 triệu đồng; Bán hàng đa cấp 10 tỷ đồng; Kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe, vốn pháp định là 300 tỷ đồng....

Trong số đó, Nhà nước quy định vốn pháp định với số tiền lớn chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tài chính ngân hàng, còn lại doanh nghiệp tự chủ trong vấn đề đăng ký kinh doanh cũng như góp vốn vào doanh nghiệp.

Điều đó dẫn tới hiện tượng chủ doanh nghiệp có xu hướng “thổi phồng” vốn góp vào công ty do mình thành lập. Thông thường, mục đích chỉ là "lấy tiếng", "ra oai", nhưng không loại trừ một số doanh nghiệp có động cơ vụ lợi hoặc là lừa đảo, nhằm tạo niềm tin cho các đối tác trong các giao dịch phi pháp của họ.

'Trường hợp doanh nghiệp đăng ký vốn điều lệ lên đến hàng trăm ngàn tỷ đồng như ở TP HCM mấy ngày qua là rất đặc biệt. Tất nhiên, ở thời điểm doanh nghiệp đăng ký, Nhà nước không có trách nhiệm phải xác nhận tính chính xác, trung thực của hồ sơ đăng ký mà đó là nghĩa vụ của doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động, cơ quan nhà nước phát hiện sai phạm thì doanh nghiệp sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Bản thân các tổ chức cá nhân khi làm ăn với những doanh nghiệp có vốn điều lệ rất lớn cũng nên lưu ý: số tiền đó có thực tế không, động cơ, mục đích của ông chủ doanh nghiệp đó là gì để chúng ta có những cách ứng xử cho phù hợp”, luật sư Trương Anh Tú cho biết.

Theo diễn biến mới đây, thông tin từ Hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia ghi nhận vào ngày 20/5/2021, có 2 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng vốn điều lệ lên đến 525.000 tỷ đồng tại TP. HCM.

Còn nhớ, hồi đầu năm 2020, 3 cá nhân cũng đăng ký thành lập doanh nghiệp với số vốn lên đến 144.000 tỷ đồng, với tên gọi là Công ty CP Tư vấn đầu tư quốc tế và dịch vụ, thương mại USC, trụ sở đăng ký tại số 10, ngõ 234, đường thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, Hà Nội.

Nên nhớ, theo Forbes, tỷ phú Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vinggroup, người giàu nhất Việt Nam theo công nhận của Tạp chí Forbes (Mỹ), hiện có khối tài sản 8,1 tỷ USD, tương đương khoảng 225.000 tỷ đồng trên sàn chứng khoán.