Ớt gió Hà Giang có đặc điểm gì?

Ớt gió Đồng Văn Hà Giang là loại ớt nhỏ, đa phần có màu xanh đậm, có hương vị rất riêng, thơm mùi thảo mộc hơi hoang dã, độ cay vừa phải, không cay gắt như các loại ớt thông thường. Những đặc điểm nổi bật của ớt gió Đồng Văn Hà Giang:

• Hương vị rất riêng thơm mùi thảo mộc
• Độ cay nồng vừa phải rất quyến rũ, quả nhỏ không đã thèm cho một lần cắn khiến người ta muốn cắn đến quả thứ hai.
• Ớt con mọc lên từ những hạt do chim phát tán, trải qua những cơn nắng cháy da trên những đồi đất đỏ pha đá vôi, đâm chồi sau những cơn mưa chiều.
• Chỉ có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu vùng Hà Giang mới cho mùi thơm độc và quả nhỏ li ti rất tinh khiết.

Ớt gió Hà Giang gần triệu đồng một kg vẫn hút khách

Chuyên buôn ớt gió Hà Giang hai năm nay, chị Hạnh ở Hà Nội kể, năm trước rao bán ớt gió với giá 450.000 đồng một kg nhưng không mấy khách mua. Tuy nhiên, khách nào nếu dùng thử lần đầu đều quay lại nên sang năm thứ hai, chị bán rất đắt khách. "Đầu mùa tôi bán 650.000-700.000 đồng một kg nhưng giờ cuối mùa chỉ còn 500.000 đồng. Còn tới cận Tết giá lên tới 1 triệu đồng nhưng không có nhiều để bán", chị Hạnh nói. Trong khi đó, mỗi đợt, chị Thảo ở Hà Giang chỉ gom được khoảng 5-10 kg để bán cho các đầu mối Hà Nội hoặc Sài Gòn. "Đây là đợt ớt cuối cùng vì loại ớt này chỉ thu hoạch trong khoảng tháng 4 đến tháng 8. Đợt này tôi bán 400.000 đồng một kg", chị nói. 

Là hộ gia đình có thêm thu nhập khá nhờ hơn 15.000 cây ớt gió, gia đình anh A Phủ ở Đồng Văn cho biết, loại cây trồng ngắn ngày, dễ trồng, chi phí đầu tư thấp, có khả năng sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh. Mỗi tuần gia đình anh thu khoảng 5-7 kg ớt tươi, bán ra 250.000–350.000 đồng kg, có lúc được giá lên 500.000 đồng một kg.

Theo lãnh đạo UBND thị trấn Đồng Văn, tổng diện tích trồng ớt của thị trấn trên 5 ha, tập trung ở các thôn Bản Mồ, Lài Cò và Má Lủ. Năng suất bình quân mỗi ha đạt khoảng 3-4 tạ một năm, trung bình mỗi ha ớt gió cho người dân thu nhập trên 100 triệu đồng một năm. Ớt gió được hợp tác xã thu mua khi quả còn xanh và được chế biến ra các sản phẩm, như: ớt gió ngâm dấm, xóc muối và ớt gió gia vị. Giá một hũ ớt gió 200 gram hiện khoảng 150.000 đồng, thường được bán cho người sành ăn, hoặc các nhà hàng, du khách. 

Tại sao Ớt gió Hà Giang đắt khách dù có giá lên tới gần một triệu đồng/kg?

Trước đây, ớt gió là cây mọc tự nhiên trong rừng, cho quả nhỏ xíu như hạt thóc và có vị cay, thơm khác hẳn với các loại ớt khác. Vài năm nay, trên vùng Hà Giang, ớt gió được nhiều hộ trồng làm cây hàng hóa nhưng sản lượng còn thấp.

Điểm đặc biệt khiến loại ớt này đắt đỏ là chúng được trồng và chỉ cho năng suất tốt ở cao nguyên Đồng Văn (Hà Giang). Mỗi trái chỉ bé bằng đầu đũa, thơm hơn hẳn các loại ớt khác. Ớt khá cay nhưng khi ăn vào không bị rộp miệng như loại thông thường. Giống ớt này trước đây xuất hiện trong rừng ở Hà Giang, được người dân khai thác và đem về trồng nên được xem là hàng tự nhiên, không lai tạo.

Đại diện Hợp tác xã Thành Công - đơn vị chuyên thu mua và bao tiêu cho nông dân vùng Đồng Văn, Hà Giang cho biết, năm nay khí hậu thất thường sản lượng ớt gió cho thu hoạch giảm 50% so với mọi năm. Hợp tác xã chỉ thu mua được khoảng 7-8 tạ nên hàng khan hiếm, giá cũng đội lên 50%.

Ngoài ra, chị Hoa đang bán ớt online tại quận 3 (TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Thật ra, ớt gió Hà Giang chỉ hơn ớt xanh miền Trung và ớt hiểm miền Tây ở mùi thơm thảo mộc. Song, giá bán của loại ớt này lúc nào cũng cao hơn rất nhiều, thường rơi vào khoảng 500.000 - 700.000 đồng/kg, thậm chí có lúc lên cả triệu đồng/kg”

Cũng theo chị Hoa, ớt gió được trồng ở Hà Giang có mùa thu hoạch kéo dài trong 4 tháng từ tháng 6 đến hết tháng 9 hàng năm. Trong đó, vụ thu hoạch rộ từ tháng 6 đến tháng 8. “Mặc dù đang vào mùa thu hoạch, nhưng sản lượng ớt gió Hà Giang vẫn trong tình trạng cung không đủ cầu. Việc gom hàng rất khó khăn khăn vì phụ thuộc hoàn toàn vào dân bản hái được nhiều hay ít. Trung bình mỗi ngày, tôi chỉ dám nhận đơn từ 20 - 30kg, không dám nhận nhiều vì sợ không có hàng giao cho khách”, chị Hoa nói.

Cũng luôn trong tình trạng “cháy hàng”, chị Thư (quận 6, TP Hồ Chí Minh), một đầu mối chuyên bán đặc sản online cho biết, chị đã bán ớt gió Hà Giang được 5 năm, nhưng chưa có năm nào bán chạy như năm nay. “Giá cao là vậy, nhưng không hiểu sao khách đặt hàng tới tấp. Có lẽ nhu cầu thưởng thức đặc sản từ núi rừng của người Sài Gòn ngày một nhiều. Cứ hàng về đến đâu là hết đến đấy, khách mua phải lên đơn, thậm chí đặt cọc trước”, chị Thư hồ hởi.

Theo chị Thư, nguyên nhân khiến ớt gió Hà Giang được nhiều người yêu thích là vì ớt cay nhưng thơm, không nồng, mùi thơm thoang thoảng vị thảo mộc khiến người dùng có cảm giác như một vị thuốc. “Giá ớt gió Hà Giang lúc nào cũng cao, tuy nhiên tùy theo từng thời điểm sẽ có sự chênh lệch chút xíu. Ví dụ, đầu mùa khoảng tháng 6, giá ớt gió là 500.000 đồng/kg. Nhưng đến giữa mùa bị đẩy lên 700.000 - 800.000 đồng/kg, hoặc cả triệu đồng/kg. Nhưng đến cuối mùa giá sẽ giảm xuống, có khi chỉ còn 350.000 đồng/kg”, chị Thư nói.

Đặc biệt thích ăn ớt gió Hà Giang, anh Du (quận 8, TP Hồ Chí Minh) cho biết, tới mùa là lại lùng mua ớt gió về thưởng thức. Trái ớt gió Hà Giang chỉ bé bằng đầu đũa, thơm hơn hẳn các loại ớt khác. “Tôi đánh giá, ớt gió Hà Giang khá cay nhưng không bị nồng nên khi ăn vào không bị rộp miệng như loại thông thường. Có thể ăn trực tiếp hoặc mua nhiều về rồi bảo quản cấp đông dùng dần. Còn với loại ớt ngâm đã qua chế biến có thể bảo quản quanh năm thường được sử dụng khi hết mùa đều được”, anh Du chia sẻ kinh nghiệm.

Đồng thời, theo anh Du, để mua được ớt gió Hà Giang ngon thì nên chọn loại quả được thu hoạch lúc ớt còn xanh, như vậy mới giữ được độ cay dịu, giòn và thơm ngọt chứ không phải thu hoạch lúc chín như những giống thông thường.