Kể từ khi dịch Covid-19 bùng phát, hoạt động của các nhà hàng, quán ăn đều bị cấm hoặc chỉ cho bán mang về. Với đặc tính ngồi gần, các bữa ăn thân mật rất dễ làm lây lan Covid-19.

Mầm mống Covid-19 trên bàn ăn

Ở một số nước ở châu Á hay có thói quen chia sẻ đồ ăn. Thó quen nhúng đũa hoặc thìa vào món ăn chung, gắp thức ăn cho nhau đã trở thành các thói quen ăn uống phổ biến và lâu đời tại nhiều nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Việt Nam.

Việc chia sẻ thức ăn được xem là cách kết nối, thể hiện tình cảm giữa những người đang ngồi ăn cùng nhau. Người lớn tuổi gắp thức ăn vào bát con cháu để thể hiện tình thương yêu, ngược lại người nhỏ tuổi làm vậy để thể hiện lòng tôn kính với người lớn tuổi. Tuy nhiên, nét văn hóa này đã nhiều lần bị đánh giá là không hợp vệ sinh, đặc biệt là trong lúc dịch bệnh đang hoành hành.

Vào dịp Tết Nguyên Đán năm 2020, 9 người ở Singapore được xác định dương tính với Covid-19 sau khi dùng đũa ăn chung một món gỏi cá sống - một món ăn truyền thống của người Hoa ở Malaysia và Singapore.

Ở Trung Quốc, vào cuối tháng 5 vừa qua, một cụ bà (75 tuổi) đi ăn tối cùng bạn bè tại một nhà hàng dim sum mà không biết mình đang nhiễm Covid-19. Sau khi xác nhận bà cụ dương tính với Covid-19, các nhân viên y tế theo dấu và phát hiện ra thêm hai người khác đến dùng bữa nhà hàng hôm đó cũng nhiễm bệnh. Những người này được cho là lây lan cho khoảng 50 trường hợp khác. Và bà cụ này đã trở thành nguồn lây nhiễm chính trong đợt bùng dịch ở Quảng Đông (Trung Quốc).

Còn ở Việt Nam, tháng 8/2020, một cô gái ở Đà Nẵng phát hiện dương tính với Covid-19 sau khi ngồi ăn giỗ cùng bàn với F0. Lúc nhận kết quả dương tính, cô gái này khá bất ngờ bởi vì cô không đến bất kì địa điểm nào có nguy cơ lây nhiễm cao, cũng có người nhà mắc bệnh.

Mới đây, vào ngày 11/6, chính quyền TP.HCM phát hiện 6 ca nhiễm Covid-19 liên quan đến một nhóm người tổ chức tụ tập ăn nhậu tại nhà riêng.

Có thể thấy mỗi cuộc vui, tụi tập ăn uống đều là những mầm mống để Covid-19 lây lan nhanh chóng. Ngoài lý do tụ tập đông người, văn hóa chia sẻ đồ ăn của người châu Á cũng là một yếu tố để dịch bệnh lây lan trên bàn ăn.

Lý do khiến Covid-19 lây nhanh trên các bàn ăn

Khi Covid-19 bắt đầu xuất hiện, nhiều nghiên cứu khoa học đã kết luận rằng, việc tụ tập ăn uống ở nhà hay ở các nhà hàng đều là những mầm mống lây lan dịch bệnh rất rõ. Cuối năm 2020, một nghiên cứu khoa học đăng trên Tạp chí Khoa học Y tế Hàn Quốc cho thấy Covid-19 có tốc độ di chuyển nhanh và xa hơn khi ở trong không gian nhỏ, hẹp.

Nghiên cứu này đã lấy dẫn chứng một đợt bùng phát dịch Covid-19 nhỏ tại một nhà hàng ở Hàn Quốc. Trong đó, hai thực khách đã nhiễm Covid-19 từ một thực khách ngồi cách đó 6m. Nghiên cứu này cũng phát hiện một nguyên nhân khiến virus phát tán nhanh và xa hơn là máy điều hào tại các nhà hàng.

Một nghiên cứu của Viện Pasteur về các địa điểm lây nhiễm COVID-19 cũng đã cho rằng các bữa ăn trong gia đình và các buổi tụ tập bạn bè làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm COVID-19 nhiều hơn. Nguyên cứu này đã đánh giá mức độ lây nhiễm Covid-19 trong các nhà hàng và quán bar là cao nhất. Tuy nhiên, hiện các quán bar và nhà hàng đều đã đóng cửa theo lệnh giãn cách ở nhiều nước, cho nên môi trường dễ nhiễm Covid-19 là trong các buổi tụ tập, ăn uống trong gia đình và bạn bè.

Nghiên cứu đã giải thích rõ, trong các buổi tụ tập, ăn uống cùng người thân, bạn bè, nhiều người có xu hướng không thực hiện các biện pháp ngăn chặn lây nhiễm. Đa số chúng ta đều không mang khẩu trang trong các cuộc gặp mặt riêng tư, do đó nguy cơ lây nhiễm tăng thêm.

Nghiên cứu kết luận Covid-19 lây lan chủ yếu qua các giọt bắn ra từ miệng và mũi trong khi nói chuyện, ho, hắt hơi và các giọt li ti phát ra trong hơi thở. Và kết quả của nghiên cứu của Viện Pasteur chính là cơ sở để Thủ tướng Pháp Jean Castex khẳng định đóng cửa các nhà hàng và quán bar là cần thiết.

Có thể thấy nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong các buổi tụ tập, ăn uống ở nhà hàng hay ở nhà riêng rất cao. Cho nên, ngay cả khi dịch bệnh dần lắng xuống và quán xá được phục vụ tại chỗ trở lại, chúng ta vẫn cần tránh chủ quan, không vội rủ rê đi nhậu, ăn hàng đông người.