Nói như “Định luật bảo toàn năng lượng” thì: Sự sân si không mất đi mà chỉ chuyển từ kiểu này sang kiểu khác, tùy theo hoàn cảnh. Kể cả trong giai đoạn này, khi mà miền Trung oằn mình chịu lũ từ dầu tháng 10, vẫn có những cá nhân tìm được góc kẽ để sân si cho kì được. Vậy, họ sân si theo kiểu nào trong tình huống này? Để tôi “hạ hồi” trình bày ngay.

Cụ thể, vế “Miền Trung đang lũ mà…” (thường xuất hiện dưới dạng các bình luận ở mạng xã hội) sẽ đi kèm với những nội dung như:

Miền Trung đang lũ mà sao chị đi đẻ?

Miền Trung đang lũ mà sao bạn sửa nhà đẹp vậy?

Miền Trung đang lũ mà ngồi đó kể chuyện ma!

Bạn vẫn còn mơ hồ về những điều tôi đang đề cập, đúng không?

Cớ sự bùng lên từ việc Đông Nhi an toàn hạ sinh con gái đầu lòng tối 26/10 vừa qua. Về cơ bản, đây là một chuyện đáng mừng - như hàng triệu sự việc “mẹ tròn con vuông” khác vẫn thế. Đáng nói ở chỗ, chỉ vì Đông Nhi lâm bồn ngay giai đoạn miền Trung đang thiệt hại nặng nề do bão, gia đình cô liền đón nhận một loạt bình luận kỳ lạ. Lấy tạm một đại diện như sau:

"Trong khi cả nước đang hướng về miền Trung thì chị lại đi đẻ. Chị có biết suy nghĩ không?"

Thông tin về viện phí lên đến 23 triệu đồng của Đông Nhi cũng vô tình khiến chuyện cô sinh con trở thành… một tội lỗi:

"Cả nước hướng về miền Trung mà anh chị đi đẻ phòng 23 triệu đồng? Xưa em đẻ ở xã đến giờ con em vẫn khỏe nè!"

"Bà con miền Trung đang không có một miếng ăn, còn mình thì ném tiền qua cửa sổ. Tiền đấy để giúp người nghèo có ích hơn. Nổi tiếng mà không có não à?!"

Nếu tôi là Đông Nhi, chắc tôi sẽ hoang mang lắm trước cơn phẫn nộ vô lý từ những cư dân mạng này, vì hình như họ chỉ thấy hả hê khi tôi chịu khó sinh con ở một nơi vô danh và không đảm bảo về an toàn y tế; hoặc em bé của tôi phải có trách nhiệm với đại cục, phải biết chia buồn với xã hội bằng cách kiên nhẫn ở lại bụng mẹ tới khi nào bớt lũ rồi mới được… ra?

Đâu đó cách đây nửa vòng Trái Đất, chắc chắn cũng có vô số người khác hạ sinh em bé cùng thời điểm như Đông Nhi. Nếu tư tưởng “Miền Trung đang lũ mà sao chị sinh con?” lan rộng đến mức ấy thì về sau, hiện tượng một loạt trẻ em toàn cầu có cùng ngày sinh, tháng đẻ xuất hiện thì cũng không lạ.

Chưa hết, chuyện răng - hàm - mặt không biết từ bao giờ đã trở thành vấn đề nhạy cảm khi đi cứu trợ mùa lũ. Nếu không thì Hồ Việt Trung và Bảo Thy, Phi Nhung, vợ chồng ca sĩ Lý Hải... đã không “ăn gạch” nhiều đến thế vì vô tình để lộ hàm răng quá trắng sáng đi ủng hộ miền Trung; hoặc vì đang di chuyển giữa vùng lũ mà gương mặt lại quá tươi tắn, cười quá rạng rỡ.

Không tươi cười, không sinh con, Trấn Thành quyên góp được cho miền Trung 8 tỷ nhưng vẫn bị sân si vì… từ thiện như vậy thì hơi ít: "Gửi 50 tỷ bằng nửa Thủy Tiên đi, mọi người đang ủng hộ đó. Nghệ sĩ hài nổi tiếng đình đám trên màn hình mà sao im re vậy. Hoài Linh xây thờ Tổ quận 9 trăm tỷ đó" - đến khổ.

Cứ cho rằng vì những nhân vật trên trực tiếp, công khai tham gia vào chặng đường cứu trợ nên dễ bị dòm ngó, nhưng Huỳnh Lập và series kể chuyện ma mang tên Một Nén Nhang của anh cũng bị quy vào diện vô tâm trước nỗi khổ của đồng bào với lý do: “Miền Trung đang lũ mà ngồi đó kể chuyện ma” - ôi, thật bất ngờ!

Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta có đang phẫn nộ đúng người - đúng việc không;  hay chỉ thừa nước đục (đục đúng nghĩa đen) này để thả… sân si cho hả hê, cho “sướng miệng” khi thấy giữa đoạn trũng của thời đại mà người khác vẫn sống bình thường, hoặc có phần viên mãn? 

Công bằng và rõ ràng mà nói, những nhân vật trên và nhiều người khác bị cú pháp “Miền Trung đang lũ mà sao…” dày vò, họ vô tội (vì họ nào có gây ra lũ đâu); và chắc chắn chẳng ai trong số đó muốn chứng kiến cảnh đồng bào, quê hương lao đao trong dòng nước dữ cả. 

Lũ thì lũ, nhưng chúng ta vẫn phải sống mà. Vì sao ta lại lên án những người vô can vì họ chỉ đơn giản là… sinh hoạt bình thường và an toàn ở ngoài tâm lũ? Liệu những người thường hô hào “Miền Trung đang lũ mà sao…” kia có sẵn sàng hy sinh một chầu cafe cuối tuần, hay một bữa ăn với tuyên thệ “Miền Trung đang lũ mà sao mình ăn ngon!”?

Dừng lại đi. Đừng lấy thiên tai và niềm đau chung của cả nước ra để ngụy biện cho sự sân si của bản thân nữa.

Đơn cử là sự việc người phụ nữ ăn chặn tiền cứu trợ bị đoàn của ca sĩ Thủy Tiên “xử lý”- đây mới là đối tượng đáng nhận chỉ trích. Tôi không bênh vực Thủy Tiên, nhưng ít nhất cô cũng đã làm đúng việc mình cần làm vào giai đoạn này - bảo vệ người dân vùng lũ bằng trong khả năng cho phép, thay vì tốn thời gian bắt bẻ ai cười, ai khóc trong đoàn cứu trợ tiếp theo.

Và việc quyên góp quần áo cứu trợ bằng những trang phục mà các thiên thần nội y Victoria's Secrect cũng e ngại nếu phải mặc, giả mạo người đi cứu trợ để lừa tiền quyên góp, làm sao để bánh chưng không hỏng trước khi đến với miền Trung, bằng cách nào ta cứu trợ đúng người (thay vì chỉ nhìn vẻ bề ngoài và... phát tiền) cũng là những vấn đề cần nghiêm túc xử lý, chứ không phải là chuyện ai ở phòng sinh bao nhiêu tiền một đêm.

Thực tế lên nào: Nếu cá nhân bạn thấy mình chưa đủ khả năng tài chính để hỗ trợ đồng bào, chưa đủ quyền lực để ngăn tệ nạn diễn ra trên chặng đường cứu trợ, chưa đủ sức ảnh hưởng để xách động cộng đồng hướng về miền Trung, thì… đừng làm gì cả, ngoài việc cứ tiếp tục sống tử tế và thôi sân si vô thưởng, vô phạt.

Sân si không không chặn được lũ, cũng không giúp cho hàng trăm đồng bào qua được giai đoạn này nhanh chóng hơn. 

Sống tử tế, an phận với cuộc đời của mình cũng là một cách giảm bớt gánh nặng và nhiễu nhương cho cộng đồng, từ đó cộng đồng có thời gian để quan tâm, bảo vệ cho những người đang thực sự cần một vòng tay ngoài kia.