Ở Bình Định, cá niên chỉ xuất hiện ở 2 huyện miền núi An Lão và Vĩnh Thạnh. Bởi loài cá này thường sống ở vùng sông, đặc biệt là dưới chân thác. Vì thế, bất cứ ai về 2 huyện miền núi nói trên đều được bạn bè nhắn nhủ đừng quên thưởng thức món "cá niên, rau dớn".

Người dân địa phương cho hay, trước đây, cá niên là món ăn rất dân dã thường có trong bữa cơm của người đồng bào nơi đây. Nhưng ngày nay, cá niên trở thành món ăn đặc sản được nhiều người "săn" lùng nên xuất hiện trong các nhà hàng, quán ăn nơi phố thị.

Loại cá này hiếm và người dân đánh bắt được bán cho các nhà hàng với giá từ 300.000 - 400.000 đồng/kg. Đặc biệt, thời điểm gần Tết Nguyên đán 2021 vừa qua, nhiều người muốn có 1 kg cá niên phải bỏ hầu bao gần 800.000 đồng.

Cá niên rất đặc biệt chỉ ở nơi nào suối đầu nguồn chảy xiết, bọt tung trắng xóa là nơi chúng quần tụ, sinh con đẻ cái. Mùa sinh sản thường cuối mùa đông - đầu mùa xuân, cá mẹ vượt thác đẻ trứng. Trứng cá bám vào những hòn đá nhám, nở ra cá con, sau đó chúng theo dòng nước "di cư" về các sông, suối nơi thượng nguồn sông Kôn sinh sống và thành món ăn đặc sản.

Cá niên có thân dẹt, con lớn dài chừng 20cm và to chừng 2 ngón tay người lớn. Loài cá này cũng dễ nhận biết bởi có những vi đỏ mọc quanh miệng, thân cá màu trắng bạc, lưng xanh.

Điểm đặc biệt là loài cá này sống ở thượng nguồn sông, suối hay chân thác, chỉ ăn rong tảo nên thịt thơm, ngon, sạch và bổ dưỡng. Cá niên thường xuất hiện nhiều vào tháng 6 mùa khô.

Ai cũng làm được món cá vì chẳng cần ướp gia vị. Cá mới đánh bắt được hoặc mua về còn tươi rói, không cần đánh vảy, chỉ rửa nước sạch, sau đó dùng thanh tre nhỏ nhọn xiên dọc thân cá, hoặc dùng vỉ nướng trên bếp than hồng.

Khi nướng cá, "đầu bếp" phải nhớ trở đều tay để cá chín đều từ trong ra bên ngoài mà vẫn giữ được màu vàng, lớp vảy giòn. Cá niên khi nướng chín dậy mùi thơm phức, chỉ ngửi thôi cũng đã thòm thèm… Nhưng khi ăn cá bạn mới có thể cảm nhận được được vị thơm, ngọt, béo, bùi, dai của thịt cá, đặc biệt là một chút vị đắng nhẫn của ruột cá mới thú vị.

Theo Dân trí.