Đối với người Việt Nam từ bao đời nay một ly trà ngon thể hiện cái tâm, cái tình của người pha trà. Vậy nên để có được một chén trà ngon, đậm vị người pha trà phải đặt cái tâm, tình cảm của mình vào đó. 

Người Việt Nam xưa cho rằng uống trà là một nghệ thuật. Vậy nên cần thưởng thức từng chút một của trà, và khi uống họ thường đưa tách trà qua mũi để tận hưởng hương vị trà, sau mới hạ dần xuống miệng, môi nhấp ngụm nhỏ cảm nhận cái đắng chát, cảm nhận được vị ngọt dịu nơi đầu lưỡi, để thấm hết cái hương vị đặc sắc ấy.

Người Việt có cách ẩm trà rất độc đáo. Họ dùng trà nguyên thủy hay còn gọi là trà mộc ướp với nhiều hương liệu khác nhau thành trà sen, trà sói, trà bạch ngọc… Mỗi loại trà làm nên hương vị đặc trưng khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến trà sen - loại trà mà ngày xưa chỉ có bậc vua chúa mới được thưởng thức là thứ quý nhất bởi hương vị ngọt thanh và hương thơm độc đáo từ những búp sen tươi. Ngày nay, trà sen được coi là một loại trà đại diện của văn hóa trà Việt Nam, đóng góp vào nền văn hóa trà thế giới. Dần dần theo thời gian nó trở thành nét văn hóa tinh thần đặc trưng của người Việt Nam.

Nghệ thuật uống trà của người Việt Nam được chia thành 3 cách thưởng trà: độc ẩm, đối ẩm và quần ẩm. Độc ẩm thường được sử dụng khi người thưởng trà đang nhâm nhi lẩm nhẩm những câu thơ ôn luyện, đối ẩm là khi đôi bạn tâm giao cùng ngâm thơ đối văn bài. Còn quần ẩm thể hiện tính cộng đồng làng xã của Việt Nam. Người Việt Nam cho rằng, trên bàn trà mọi người đều giống nhau không phân biệt chức tước, địa vị. Trà cũng như người bạn tâm giao của con người khi có tâm sự, giúp cho người ta nhớ đến tri ân, tri kỷ hoặc suy ngẫm về người, về mình, về nhân tình thế thái.

Nghệ thuật pha trà của người Việt lại có tới 5 tiêu chí cần chú trọng, đó là “Nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh”. Theo đó, nước dùng pha trà thường phải là thứ nước mưa được hứng giữ trời, hay từ các suối nguồn tự nhiên, hoặc là thứ sương mai sớm đọng trên lá sen.

Cách đun nước cũng phải đảm bảo giữ được sự ổn định để không làm ảnh hưởng đến hương vị của trà. Đối với những người có đam mê uống trà, một loại trà ngon phải đáp ứng được 5 chuẩn mực: sắc, thanh, khi, vị, thần. 

Từ nghệ thuật uống trà có thể thấy được sự tinh tế trong tính cách của người Việt Nam vừa nhẹ nhàng, tình cảm lại vừa sâu sắc, tinh túy.