Về miền Tây, cây trái đủ đầy. Có thể nói, nơi đây là vựa trái cây tầm cỡ của cả nước. Chúng ta thường nghe đến Bưởi Năm Roi, Quýt Cái Bè, Sầu Riêng Cái Mơn hay vú sữa Lò Rèn... là những thức quà quen thuộc ở miền Tây Nam Bộ. Ấy vậy mà, ở miệt thứ Vĩnh Long, có một loại quả mang tên là lạ, mà ăn có vị khó quên vô cùng. Loại quả ấy có tên là thanh trà.

Nguồn gốc của quả thanh trà

Thanh trà là loại quả có xuất thân từ vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang. Trước đây, thanh trà chỉ là loại quả mọc dại ven đường. Sau đó, người ta ăn thấy ngon nên đem về trồng khắp miền Tây Nam Bộ và có cả ở Huế. Quả thanh trà ngày nay trồng nhiều ở cù lao An Bình, một “ốc đảo” thuộc tỉnh Vĩnh Long. Nơi đây không khí trong lành mát mẻ, phù hợp cho cây cối phát triển.

Tranh trà hay còn được người dân gọi là xoài mút, vì thân cây giống hệt cây xoài. Thanh trà mọc thành chùm rất xum xuê. Vào mùa, cây thanh trà chín vàng rực cả một vùng. Trông vừa thích mắt, vừa có thể làm vài kiểu ảnh chất lượng.

Thanh trà có mấy loại?

Quả thanh trà có hai loại. Một loại có vị chua ngọt, người ta hay gọi là thanh trà chua, loại còn lại là thanh trà ngọt.

Quả thanh trà chua khi chín có màu vàng sậm, vỏ mỏng, rất dễ giập. Quả thanh trà ngọt thì vỏ dày hơn và cứng. Trông quả thanh trà ngọt hơi dài, có lớp phấn trắng bao quanh, khi chín có màu vàng nhạt. Loại này rất hiếm gặp nên giá cũng đắt hơn thanh trà chua.

Công dụng của Quả thanh trà

Thanh trà là loài trái cây có vị gần giống quả xoài, chua chua ngọt ngọt, dễ ăn. Nên cũng có nhiều cách để ăn.

Thông thường, người ta sẽ bóc vỏ thanh trà, pha một chén muối ớt mặn mặn, cay cay rồi chấm vào ăn. Thanh trà chấm muối ớt dậy cả 4 vị chua, cay, mặn, ngọt, ăn rất kích thích vị giác.

Vào những ngày nắng nóng, chúng ta có thể lấy phần cơm thanh trà rồi dầm với đá đường, cho thêm ít muối cho đậm vị, tạo một cảm giác chua ngọt mát lành.

Ngoài ra, thanh trà còn xuất hiện trong các món ăn thuần Việt. Vì đặc tính chua ngọt, người miền Tây hay dùng thanh trà sống để nấu canh chua, kho cá, ăn còn hấp dẫn hơn cả canh chua nấu me, vì hương vị không lẫn vào đâu được của quả thanh trà. Bên cạnh đó, cơm thanh trà chín người ta còn có thể thắng với đường theo tỷ lệ 2:1, bật lửa riu riu rồi để nguội, sau đó cho vào keo ăn dần. Người ta gọi đó là mứt thanh trà.