Khai bút là tục lệ hàng năm và và lâu đời của dân tộc ta vào mỗi dịp đầu năm mới với hi vọng đạt được những thành công, may mắn trong sự nghiệp và trong học hành. Tục khai bút cũng thể hiện tình thần hiếu học, mong muốn một năm thành công. 

Khai bút thể hiện việc dân ta rất đề cao việc học hành, cũng vì thế mà nét bút đầu năm tượng trưng cho sự khởi đầu của năm mới, gửi gắm vafoddos ước nguyện về sự đỗ đạt, học hành tấn tới. 

Theo tục lệ, khai bút đầu năm thường có thể thực hiện từ mùng 1 đến mùng 5 Tết.

Trong năm 2021 ngày đẹp nhất để khai bút là ngày mùng 5 tết (16/2).

Khi khai bút nên chọn lúc trời sáng sủa, có ảnh nắng chiếu rọi để hút nhiều năng lượng tài lộc tốt. 

Theo lịch Vạn niên, giờ đẹp để khai bút là: Mậu Dần (3h-5h), Kỷ Mão (5h-7h), Tân Tỵ (9h-11h), Giáp Thân (15h-17h), Bính Tuất (19h-21h), Đinh Hợi (21h-23h).

Ngày xưa, các nho sĩ thường khai bút đầu xuân bằng những câu đối, chữ mang ước nguyện, điều cầu mong cho năm mới.

Ngày nay, mọi người, đặc biệt là học sinh, thường khai bút bằng những câu thơ ngẫu hứng, mang ý nghĩa và sự vui tươi, phấn khởi để lấy "đà" tinh thần trong năm mới.

Có người thì khai bút bằng cách đơn giản là viết ra tâm tư nguyện vọng những mong muốn của bản thân và những phẫn đấu trong năm mới. Những mong năm mới bình an, thành công tiến tới.