Cù lao Chàm - chỉ nói tới cái tên thôi là chúng ta cũng có thể tưởng tượng ra được một không gian biển khơi xanh như ngọc, cát mịn như nhung, đời sống người dân bình dị, cảnh đẹp và còn hoang sơ đầy phóng khoáng chỉ muốn chạy tức tốc ra đó để tận hưởng cái bầu không khí trong lành của đảo. Được coi như viên ngọc xanh của xứ Quảng, tại Cù Lao Chàm còn có một điều thú vị nữa mà đối với những người du lịch khám phá họ không thể bỏ qua chính là nghề làm võng ngô đồng. 

Cây ngô đồng

Ngô đồng là loại cây thân gỗ, trên những bìa rừng ở đảo Cù Lao Chàm có mọc rất nhiều. Loài cây này lá xanh thẫm, thân cây thẳng, khoảng tầm tháng 7 đến tháng 8 dương lịch là cây mọc ra hoa đỏ rất đẹp thu hút người nhìn. Sẽ giống như một bức tranh sơn dầu nhiều màu sắc nếu bạn được ngắm nhìn cảnh hoa cây ngô đồng đỏ thắm giữa nền rừng xanh, phía xa xa là sắc xanh bạc của biển khơi rộng lớn làm rạo rực trái tim của dân "xê dịch". 

Ngô đồng đối với người dân cù lao còn có một vai trò khác so với vẻ đẹp của nó. Không biết bắt đầu từ ai và từ bao giờ, người dân nơi đây đã sử dụng vỏ cây ngô đồng để đan thành những chiếc võng đặc trưng, vô cùng bền chắc và thoáng mát, dễ sử dụng mà du khách khi tới đây vẫn luôn mong tìm mua được một cách dễ dàng. 

Tỉ mẩn và công phu

Từ vỏ cây còn trên thân tươi đến chiếc võng mượt mà êm ái là cả một quá trình dài, đòi hỏi công sức, sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và sự cần mẫn của những người làm võng mà chỉ có tới đây, nhìn tận mắt bạn mới có thể thấy được sự cẩn thận của họ. 

Trước hết, người làm võng phải vào tận trong rừng để chọn ra những cây ngô đồng đã lớn, chặt thành những khúc to bằng cổ tay. Từng đoạn khúc dài cây ngô được đem về, đập dập vỏ cây, lột ra khỏi thân. Sau đó họ lại lấy búa đập dập lớp vỏ cứng để lộ ra phần trắng hơn bên trong gọi là manh đồng.

Rồi đem chỗ vỏ đã đập dập ấy ra ngâm trong nước ruộng tù 7 ngày để mục hết lớp vỏ cứng. Sau đó cây sẽ chỉ còn lại lớp vỏ trắng vì phần vỏ ngoài đã mục và được người làm tuốt hết. Rồi mang về phơi khô, khi những sợi xơ ấy khô ra màu trắng ngà và có độ óng là được. Công đoạn cuối cùng họ sẽ tước những sợi trắng ấy ra và se lại, đan với nhau tạo thành những chiếc võng như hiện nay phổ biến đang dùng. 

Công đoạn để ra những sợi dây ngô đồng đã lắm công phu. Nhưng sau đó việc dùng những sợi dây ấy bện vào với nhau tạo nên những mành võng thì còn đòi hỏi tỉ mỉ, cẩn thận hơn nữa. Bện võng ngô đồng có hàng ngàn mối nối, hàng ngàn mắt võng, hàng trăm hoa võng. Bạn sẽ phải căn làm sao để cho các mắt võng được bằng nhau, các dây không chùng mà dàn đều tăm tắp.

Rồi đến quai võng bện sao cho chắc để mắc cho bền, để cho võng được cân bằng mà khi xòe ra phải đẹp và có tính thẩm mỹ. Những bàn tay đầy nghệ thuật của những người nghệ nhân tạo ra một tác phẩm nghệ thuật này là đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ. Thế nên một năm người ta chỉ làm được vài chiếc võng, mỗi chiếc cả 2 tháng hơn cần mẫn. Khi tới thăm đảo xanh Cù Lao Chàm này bạn sẽ thật sự phải ngạc nhiên trước sự cần mẫn và cẩn thận đến kinh ngạc của những người làm võng đấy. 

Khách du lịch từ mọi nơi về đây thăm quan và rất nhiều người muốn mua võng ngô đồng. Tuy nhiên, võng không bao giờ có đủ để bán cho khách dù đã có đặt tiền trước, điều đó cho thấy những đôi bàn tay của các mẹ, các bà có giá trị lớn như thế nào. Nếu một ngày nào đó may mắn, tới đây bạn cũng sẽ chọn mua cho mình được một chiếc võng xinh xắn này đó nha !