Ngày Thất Tịch ở Việt Nam

Tại Việt Nam Lễ Thất tịch người ta thường gọi là ngày “Ngâu Ông Ngâu Bà”, sở dĩ được gọi như vậy bởi vì vào ngày này thường xuất hiện mưa ngâu và từ xưa các cụ đã ví von rằng đây là nước mắt vui mừng xen lẫn hạnh phúc mà Ngưu Lang và Chức Nữ khi gặp nhau. "Đồn rằng tháng 7 mưa ngâu, Con trời lấy chú chăn trâu cũng phiền". 

Vào đời vua Lý Thánh Tông (1054-1072), lịch sử có ghi lại rằng, khi vua ở độ tuổi 42 nhưng vẫn chưa có con để truyền ngôi vị, vì vậy nên đã cầu tự vào ngày 7/7 ở một ngôi chùa, nhờ đó mà đón tin mừng, sinh ra Thái tử Càn Đức. Cũng bởi lý do này nên hàng năm vào ngày 7/7 trọng lễ đã được tổ chức ở chùa Hà và trở thành lễ hội cầu tình duyên, con đàn cháu đống, gia đình hạnh phúc. 

Vào ngày lễ Thất tịch ở Việt Nam, các đôi lứa yêu nhau thường cùng đến chùa, làm lễ, cầu mong tình duyên ngày càng bền lâu, mặn nồng. Nếu trời không mưa, các cặp đôi thường cùng nhau ngắm sao Ngưu Lang - Chức Nữ và thề hẹn. Đêm Thất tịch, chòm sao Chức Nữ sẽ sáng hơn những ngày thường. Người ta tin rằng hai người yêu nhau nếu cùng ngắm sao Ngưu Lang - Chức Nữ trong đêm mùng 7 tháng 7 thì sẽ mãi mãi bên nhau.

Nguồn gốc trào lưu ăn chè đậu đỏ ngày Thất Tịch ở Việt Nam

Ở Việt Nam những năm trước, chè đậu đỏ không phải là món được ưa chuộng đặc biệt vào ngày lễ Thất tịch. Trào lưu này chỉ mới xuất hiện và có nguồn gốc như sau:

Quay ngược thời gian trở về đầu thế kỷ XXI, khi ấy trào lưu văn hóa phương Tây đang xâm nhập rất mạnh vào các nước phương Đông nói chung và Trung Quốc nói riêng. Các ngày lễ như Valentine 14/2, Giáng Sinh… được giới trẻ đón nhận nhiệt liệt. Để góp phần gìn giữ văn hóa truyền thống, năm 2001, chủ tịch Tập đoàn Hồng Đậu đã tổ chức một sự kiện mang tên “Thất Tịch – Hồng đậu tương tư tiết” vào đúng ngày 07/07 âm lịch.

Lý do tập đoàn chọn ngày này là vì: Đây là ngày theo truyền thống Ngưu Lang – Chức Nữ gặp lại nhau, một trong những ngày lãng mạn nhất theo quan điểm Á Đông. Và dựa trên bài thơ Tương Tư của thi sĩ Vương Duy – một bài thơ ca ngợi về tình yêu có nhắc đến “hồng đậu” – Tập đoàn Hồng Đậu đã quyết chọn ngày này nhằm một mũi tên trúng hai con nhạn. Một là để tổ chức sự kiện thi thố và vinh danh những phong tục truyền thống, và hai dĩ nhiên là để nhân tiện marketing luôn cái tên của mình.

Nhưng chè đậu đỏ chưa xuất hiện ở đây đâu. Vốn dĩ “hồng đậu” theo nghĩa gốc trong bài thơ là một loại hạt sinh trưởng ở miền nam Trung Quốc, hạt cứng, dùng làm trang sức chứ không ăn được. Nhưng khi đọc cùng âm “hóngdòu” thì loại đậu đỏ mà chúng ta hay ăn cũng được gọi như vậy. Và trong hai loại, dĩ nhiên loại ăn được sẽ phổ biến rộng khắp hơn. Thế là nó được người ta chọn ăn vào ngày này để cầu chúc ý nghĩa về tình yêu. Sự kiện Hồng Đậu Thất Tịch Tiết được nhiều người đón nhận trong năm đầu và dần hóa thành sự kiện thường niên. Đi kèm với đó cũng là món ăn cùng tên hết sức liên quan.

Tuy nhiên, nguyên do trào lưu này du hành qua đến Việt Nam viral thì phải kể đến một sự kiện gần 20 năm sau. Vào ngày 6/8/2019, nick facebook Qing An – 庆安 (một nhân vật khá nổi tiếng trong cộng đồng Hoa ngữ) đăng tải một status với nội dung kêu gọi bạn bè thân thiết ăn đậu đỏ ngày thất tịch để cầu duyên cho vui. Vô tình, ý tưởng thú vị này được hưởng ứng mãnh liệt. Từ đây, thông tin được lan đi cộng thêm sự giúp sức của vài nhân vật nổi tiếng. Trào lưu “hồng đậu” được khơi mào từ 20 năm trước nay hội tụ đủ điều kiện để bùng lên dữ dội. Và viễn cảnh hết sạch chè đậu đỏ khắp nơi thì ai cũng đã được chứng kiến.

Ông hoàng chiêu trò Harry Reichenbach từng nói “Một ý tưởng ban đầu có vẻ khó tin và phi thực tế, chỉ cần điều chỉnh thích hợp, sẽ có thể hằn bóng lên bức màn cuộc sống.” Huống hồ gì một ý tưởng nghe hợp lý và dễ thương như chuyện ăn đậu đỏ cầu tình duyên. Và nhất là với thực trạng dân ế quá nhiều và tuyệt vọng như hiện tại.

Năm nay, đến ngày lễ Thất Tịch (mùng 7/7 âm lịch), dân tình khắp nơi không hiểu ở đâu ra đều kháo nhau đi ăn đậu đỏ cầu duyên. Đối với tâm lý dân ế lâu năm thì phần nào cũng thông cảm được. Và dẫu truyền thuyết có thành sự thật hay không thì chè đậu đỏ vẫn là một món ăn vô cùng tốt cho sức khỏe mà chúng ta nên thử. Hội FA cùng điểm danh và nhanh tay mua đậu đỏ về nấu chè ăn để giải vận đen trong tình duyên thôi nào!