Những dấu hiệu bạo hành cảm xúc trong các mối quan hệ
Bạn đã biết về bạo hành cảm xúc chưa? Đây là một kiểu bạo hành không dùng bạo lực nhưng lại gây hậu quả nặng nề cho tâm lý của nạn nhân.
Bạo hành cảm xúc là gì?
Bên cạnh bạo lực thể xác, bạo hành cảm xúc cũng cần được quan tâm và chú ý bởi những tổn thương vô hình mà chúng đem lại. Đây cũng là một chủ đề nóng về những bất cập trong các mối quan hệ tình cảm. Về định nghĩa, bạo hành cảm xúc là một hình thức kiểm soát đối phương bằng cách tấn công tinh thần của họ qua những hành vi như: Công kích cá nhân, cô lập, miệt thị, đổ lỗi và thao túng....
Có một sự thật tàn nhẫn đó là, tình yêu không thể tháo gỡ mọi nút thắt trong mối quan hệ và không phải lúc cũng đáng hy sinh bản thân vì tình yêu.
Những dấu hiệu của bạo hành cảm xúc
Cô lập, dấu hiệu đầu tiên của bạo hành cảm xúc
Đối với một cá nhân, tình yêu là một trong rất nhiều mối quan hệ cần có trong cuộc sống. Tuy nhiên, đối với một số người, sự tồn tại của các mối quan hệ khác lại là nỗi đe doạ đối với họ. Chẳng hạn, người có kiểu gắn bó lo âu thường dễ ghen tuông bởi cảm giác thiếu an toàn trong các mối quan hệ.
Điều này dẫn đến những thái độ và hành vi ngăn cản bạn phát triển các mối quan hệ xã hội khác. Mong muốn của họ là có được toàn bộ sự tập trung của bạn. Vì vậy mỗi khi bạn có cuộc hẹn với hội bạn thân hay bất kỳ ai, họ sẽ có phản ứng và thái độ gay gắt như lườm nguýt, lôi kéo hoặc ra ám hiệu.... cho đến khi bạn chịu nhượng bộ.
Doạ nạt nhưng sau đó lại quay ra xin lỗi
Đây là cơ chế điển hình của mối quan hệ phụ thuộc. Doạ nạt là một cách bạo hành trực tiếp để bên ưu thế nhanh chóng đạt được mục đích của mình. Tuy nhiên để duy trì vòng lặp có lợi, họ sẽ nhanh chóng nài nỉ, xin bạn tha thứ và hành xử đúng mực nhằm lấy lại niềm tin.
Điều này khiến nạn nhân khó có thể thoát khỏi vòng lặp do ở thế bị động. Đây là đối tượng khó đưa ra quyết định bởi nhiều lý do như lòng tự tôn thấp, không có ranh giới riêng... Chẳng hạn một người liên tục doạ chia tay khi người kia không đáp ứng được nhu cầu của mình. Nhưng khi đạt được mục đích hoặc thấy bạn bắt đầu có phản ứng khó chịu, họ lại liên tục van xin sự tha thứ và hành xử ngọt ngào.
Bạo hành cảm xúc đem lại những hậu quả nặng nề trong tâm lý của nạn nhân.
Kiểm soát quá mức, đừng bỏ qua dấu hiệu bạo hành cảm xúc này
Dấu hiệu của kiểu bạo hành này là một người luôn kỳ vọng và dùng mọi cách để bắt người kia đáp ứng kỳ vọng đó. Những người này bị bạo hành kiểm soát đến mức can thiệp vào những khía cạnh thuộc quyền riêng tư của bạn, từ việc mặc gì khi đến công ty, hoạt động trên mạng xã hội ra sao đến việc bạn đi đâu, làm gì, với ai...
Có rất nhiều lý do khiến một người kiểm soát quá mức trong mối quan hệ như: Sự cầu toàn đối với người khác, tính cách ái kỷ hoặc rối loạn nhân cách ranh giới.
Ép buộc đối phương làm những điều họ không thấy thoải mái
Hành vi thao túng cảm xúc để đạt được mục đích cá nhân chính là "Hiệu ứng đèn ga" (gaslighting). Họ khiến nạn nhân trở nên mặc cảm, nghe theo sự điều khiển của mình bằng cách gây ra sức ép tâm lý, tước bỏ sự tự tin của bạn.
Chẳng hạn như miệt thị ngoại hình (body shaming) khi dùng tiêu chuẩn chủ quan về cái đẹp của mình và gắn chúng lên đối phương. Từ đó họ buộc nửa kia phải ăn mặc, giảm cân theo ý muốn của mình và hoàn toàn phớt lờ cảm xúc của bạn.
Bóp méo hiện thực và lờ đi sự đồng thuận của đối phương
Đây cũng là biểu hiện của "gaslighting" khi một người cố tình bóp méo sự thật bằng một loạt hành động lừa dối, kiểm soát nhằm ép buộc người kia đồng thuận với yêu cầu của họ, dù muốn hay không. Hành động bạo hành này vô cùng nguy hiểm. Hậu quả mà nó đem lại không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn là thể xác của người bị hại.
Ví dụ: Một người muốn quan hệ tình dục an toàn, nhưng người kia lại cố tình điều khiển bằng những câu nói như "bình thường không ai như vậy cả", "chỉ có mình em/ anh như vậy"... khiến bạn thực sự tin rằng mình đang làm quá lên và chấp nhận những yêu cầu bất hợp lý từ họ.
Biến đối phương thành người sai
Câu nói quen thuộc của những người này là: "Tất cả là lỗi của em/ anh". Giáo sư Brené Brown, đổ lỗi là cách giải phóng nỗi đau và sự lo lắng. Khi một tình huống không mong muốn xảy đến, chúng ta thường dùng cách này như một cơ chế phòng vệ để bảo vệ bản thân khỏi những cảm xúc tiêu cực.
Tuy nhiên trong tình yêu, một số người lại thường xuyên đổ lỗi để trốn tránh trách nhiệm. Hệ quả là nạn nhân trở nên lo âu và dần hình thành suy nghĩ rằng mình không đủ tốt.
Khiến đối phương cảm thấy tội lỗi bằng cách lợi dụng tình cảm của họ
Theo tác giả Mark Manson, có một sự thật tàn nhẫn đó là, tình yêu không thể tháo gỡ mọi nút thắt trong mối quan hệ và không phải lúc cũng đáng hy sinh bản thân vì tình yêu. Trong trường hợp này, người bạo hành lợi dụng tình yêu để bắt đối phương giải quyết những vấn đề của mình thay vì tự đối mặt. Người còn lại thì tự ngộ nhận rằng "đã yêu thì phải hy sinh", dẫn đến cảm giác tội lỗi, mặc cảm khi không thể đáp ứng những yêu cầu vô lý của nửa kia.
Ví dụ một bên có tư tưởng phụ thuộc tài chính vào người yêu, sự bạo hành này có thể xảy ra dưới dạng "vì cả hai yêu nhau nên đó là lẽ thường".
> Đọc tin mới nhất hôm nay.
