Khi nói đến du lịch y tế (Medical Tourism), nhiều người cho rằng đó là hành trình của người Việt ra nước ngoài khám chữa những ca bệnh nặng và được đáp ứng những dịch vụ y tế cao cấp từ nước đó. Thế nhưng liệu những cuộc xuất ngoại xa xỉn đó có thực sự mang lại hiệu quả chất lượng?

Một con số thật kinh ngạc được nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đưa ra trong hội nghị triển khai công tác hoạt động của Bộ Y tế hồi năm 2019: "Mỗi năm người Việt chi khoảng 2 tỉ USD ra nước ngoài khám chữa bệnh". 

Thực tế này chứng minh người Việt có xu hướng sính ngoại hay phản ánh về nền y tế trong nước đang có những yếu kém, bất cập? Vì sao có nhiều người Việt vẫn quyết định ra nước ngoài chữa bệnh, dù bệnh  trong nước hoàn toàn chữa được?

Phó Giáo sư (PGS) Nguyễn Tiến Quyết, nguyên Giám đốc BV Việt Đức - Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam - Phó Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam từng chia sẻ rằng: "Đây là câu hỏi mà nhiều nhà quản lí, nhiều nhà hoạt động xã hội, nhiều bác sĩ trăn trở đi tìm lời giải. Tôi cảm thấy vừa bức xúc, vừa tiếc nuối cho người bệnh".  

Trở lại con số người Việt phải chi đến 2 tỉ USD khi ra nước ngoài chữa bệnh mà Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến công bố. Con số này có thể sẽ gia tăng khi người dân có điều kiện kinh tế, chất lượng cuộc sống ngày càng tốt hơn, họ có nhu cầu bảo vệ sức khỏe ở mức độ rất cao. Thế nhưng đó cũng là câu hỏi đặt ra cho các nhà quản lý, những người có chuyên môn về y tế rằng, ngành y tế Việt Nam đã và đang đạt được những thành tựu ấn tượng trong việc khám, chữa bệnh, thẩm mỹ, chăm sóc sức khoẻ...vậy phải làm sao để "giữ chân" người dân nước Việt?

Có thể nói đây là sự lãng phí rất lớn với nguồn lực trong nước, bởi hiện nay, các dịch vụ y tế trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân, cũng như của khách quốc tế. Trình độ y khoa của Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu và thậm chí vượt xa hơn các nước trong khu vực. Như trong điều trị hiếm muộn, tỷ lệ thụ tinh trong ống nghiệm thành công tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương ở Hà Nội là 50 đến 60%, tại Bệnh viện Từ Dũ (TP Hồ Chí Minh) là 65%, với chi phí khoảng 100 triệu đồng (trong khi ở nước ngoài mỗi ca như vậy có giá từ 15 nghìn USD đến 30 nghìn USD).

Về Đông y cũng không thua kém, thế giới đã công nhận Viện Châm cứu Trung ương của Việt Nam có khả năng chữa khỏi 53 bệnh lý với giá cả dịch vụ y tế thấp. Trên thế giới, có 135 quốc gia áp dụng phương pháp châm cứu vào việc điều trị cho người bệnh, Việt Nam là nước đứng thứ hai trong số năm quốc gia đạt được thành tựu cao nhất trong lĩnh vực châm cứu.

Bên cạnh đó, nha khoa Việt Nam đã đạt trình độ kỹ thuật gần bằng các nước tiên tiến trên thế giới và vượt qua các nước trong khu vực, chi phí lại thấp hơn từ 3 -10 lần. Đơn cử như Thái Lan vốn đã nổi tiếng về du lịch nha khoa thì giá tại Việt Nam vẫn thấp hơn 30%. Làm một chiếc răng sứ ở Việt Nam tốn từ 60-300USD (1,36-6,8 triệu đồng), thì ở nước ngoài đắt gấp 7 - 8 lần. Gói thiết kế nụ cười (design smile) làm tại Việt Nam khoảng 200 triệu đồng (khoảng 8.800USD), thì ở Canada từ 50.000USD trở lên. Chưa kể, với những ưu đãi về tự nhiên ở Việt Nam như: nhiều suối nước nóng, nước khoáng, các tiểu khu khí hậu đặc biệt như Tam Đảo, Kim Bôi, Bà Nà, Đà Lạt, Sa Pa,... rất thích hợp cho du lịch chăm sóc sức khỏe.

Việt Nam hiện đang có rất nhiều tiềm năng để phát triển ngành du lịch y tế. Nắm bắt được xu hướng đó, hiện nay nhiều công ty lữ hành đã manh nha mạnh dạn tổ chức các tour du lịch điều trị y tế cho khách hàng trong nước cũng như từ quốc tế về Việt Nam. Thế nhưng, việc đưa khách nước ngoài về Việt Nam hiện tại được các doanh nghiệp lữ hành tổ chức chưa thực sự hiệu quả. Thay vào đó, xu hướng đưa người Việt Nam đi du lịch y tế, chăm sóc sức khoẻ và khám chữa bệnh ở nước ngoài lại rất phát triển. Đó cũng là lý do khiến ngành du lịch y tế chưa thực sự phát triển trong thời gian qua. 

Bên cạnh đó, không thể không nói đến việc du lịch y tế Việt Nam còn quá ít thông tin giới thiệu về các dịch vụ trong nước, việc tìm kiếm các dịch vụ du lịch y tế từ công ty lữ hành cho đến các bệnh viện gần như rất khó khăn, trên website các bệnh viện chưa có nhiều thông tin, thậm chí còn không có cả tiếng Anh để tra cứu, cũng như chưa có các dịch vụ hỗ trợ kèm theo nên người nước ngoài thậm chí là người Việt ở các địa phương khác nhau cũng khó tìm kiếm một dịch vụ du lịch y tế trọn gói để sử dụng.

Trước những khó khăn đó, nhiều chuyên gia cho rằng trong thời kỳ công nghệ 4.0 mọi thứ đều có thể thay đổi. Ứng dụng công nghệ thông minh có thể phá bỏ rào cản về ngôn ngữ, công nghệ có thể kết nối hệ thống y tế toàn quốc vào các dịch vụ phụ trợ cần thiết để đưa du lịch y tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong thời kì hậu Covid-19. Sự tiến bộ của các công nghệ ứng dụng hiện nay là thời cơ chín muồi để phát triển thương hiệu y tế Việt Nam vươn tầm thế giới. 

Trước những cơ hội sắp tới, hiện nay nhiều doanh nghiệp, cơ quan chức năng đã xây dựng các nền tảng công nghệ phụ trợ cho du lịch y tế. Đây là một nhân tố mới về công nghệ hỗ trợ kết nối các bệnh viện, cơ sở y tế, thẩm mỹ tại Việt Nam để phát triển du lịch y tế quốc gia. Những nền tảng hỗ trợ toàn bộ các dịch vụ phụ trợ cần thiết như như hỗ trợ Visa y tế, vé máy bay, đưa đón tại sân bay, phiên dịch, dịch thuật hồ sơ y khoa, bảo hiểm, lưu trú…còn các bệnh viện chỉ cần tập trung vào chuyên môn, cung cấp gói dịch vụ y tế tốt nhất cho người dùng. Nền tảng tạo ra chuỗi giá trị khép kín, làm cho việc mua một gói dịch vụ y tế trọn vẹn. 

Nhờ sự tiến bộ của công nghệ ứng dụng hiện nay, việc tích hợp quảng bá dịch vụ y tế và dịch vụ phụ trợ y tế toàn diện sẽ trở nên dễ dàng. Nếu tận dụng tốt các kênh quảng bá quốc tế kết hợp việc xây dựng và định hình thương hiệu y tế quốc gia, xây dựng thương hiệu cho các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh  top đầu trong nước thì nền Y học Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ và sánh ngang những quốc gia top đầu về ngành y trên thế giới. 

 Đã đến lúc Việt Nam trở thành Medical Hub của châu Á!